Tranh & Ảnh nghệ thuật
Giá sách Cửa Việt
Liên kết Website
Thống kê
Bài đăng : 10058
Người online: 47
Truy cập trong ngày: 87
Lượt truy cập
Giới thiệu Tạp chí số mới
Số 278 (11 - 2017)
Thông tin Tòa soạn
Tổng biên tập

Thùy Liên

Thư ký Tòa soạn

Hoàng Công Danh

Trưởng ban Trị sự

Thanh Thọ

Ban biên tập

Lê Thi

Cẩm Nhung




Năm trăm triệu năm, giữa Lũng Cú và Trường Sa
 Lê Đức Dục

Chính trị viên Đồn Biên phòng Lũng Cú, thượng tá Phạm Ngọc Thủy đứng cùng tôi trên boong con tàu HQ 996 trên hành trình ra Trường Sa, nhìn về đất liền đang mờ dần trong bóng hoàng hôn, giọng anh không giấu được xúc động: “Hôm anh thay mặt anh em báo Tuổi Trẻ lên Lũng Cú nhận đất thiêng để mang ra Trường Sa tôi bận về Hà Nội họp, không biết anh có ghé thăm di tích “hóa thạch tay cuộn” không?”

May mắn cho tôi, từ mười mấy năm qua, khi lần đầu đặt chân lên miền đá xám này, Hà Giang là niềm mê đắm không thể giải thích nên tôi có biết đôi chút về cái hóa thạch đặc biệt này khi hỏi về cái logo biểu trưng của “Công viên địa chất toàn cầu cao nguyên đá Đồng Văn”. Trên logo một bên là biểu tượng của những ngọn núi đá, nhưng bên phải logo là một hình dạng tựa như con sò biển. Chính xác hơn đó là “Tay cuộn”, một hóa thạch được tìm thấy ở xã Ma Lé, ngay khu vực Đồn Biên phòng Lũng Cú. Điểm hóa thạch “tay cuộn” được phát hiện vào năm 1915 bởi nhà địa chất người Pháp, ông J.Deprat - Giám đốc Sở Địa chất Đông Dương. Hóa thạch tay cuộn được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia vào năm 2013. Đó cũng là điều mà anh Thủy đã bày tỏ với tôi như một tâm cảm.

Thông điệp mà hóa thạch tay cuộn trao truyền với hôm nay rất giản dị nhưng bất ngờ: Cao nguyên đá Đồng Văn đã từng là… đáy biển! Bởi tay cuộn là một loại cổ sinh sống ở biển, có thân mềm vỏ cứng, khi chết đi phần vỏ cứng sẽ bị vùi lấp dưới đáy đại dương, trong quá trình kiến tạo của vỏ trái đất, vỏ cứng sẽ hóa thạch. Di tích tay cuộn hóa thạch ở Lũng Cú minh chứng rằng khoảng 500 triệu năm trước toàn bộ cao nguyên đá Đồng Văn là đáy đại dương! Chính vì ý nghĩa đặc biệt ấy mà “tay cuộn” hiển hiện trên logo của Công viên địa chất toàn cầu. Nhưng câu chuyện giữa thượng tá Thủy và tôi lại trầm tư về một vấn đề khác, Thủy bảo: “Tôi đã bị mê hoặc bởi câu chuyện miền cao nguyên đá nơi đồn Lũng Cú đứng chân cách nay 500 triệu năm là đáy đại dương, nhưng nhờ chuyến ra Trường Sa cùng đoàn hành trình của Tuổi Trẻ tôi mới hình dung rõ ràng thế nào là đại dương. Vì thế với tôi, đây không chỉ là một hành trình thăm viếng những đảo xa, phần máu thịt Việt Nam giữa trùng dương mà sẽ là một dấu ấn quan trọng trong cuộc đời binh nghiệp hơn ba mươi năm trời gắn bó với biên ải.

Có lẽ vì thế nên nắm đất hôm nay chúng tôi mang từ Lũng Cú ra giữa Trường Sa biết đâu chính là một hành trình trở lại cội nguồn sau 500 triệu năm cách biệt của nắm đất thiêng mà câu hát của Trịnh Công Sơn “rừng núi dang tay nối lại biển xa” chính là một tiên cảm không chỉ về ngày thống nhất non sông về một mối mà còn dự phóng về một cuộc tuần hoàn của đất và nước, của núi và biển sau điệp trùng năm tháng ấy?

Trong hành trình “Đất thiêng gửi Trường Sa” mà chúng tôi - những phóng viên của báo Tuổi Trẻ trực tiếp đi nhận đất từ nhiều vùng địa linh đất nước, thì Lũng Cú là điểm đầu tiên của hành trình nhận đất. Vì sao lại là Lũng Cú?

Lũng Cú là địa danh mang biểu tượng về sức sống mãnh liệt của dân tộc, đó không chỉ là một chỉ dấu thuần về địa lý: điểm cực Bắc của nước Việt như các điểm cực Tây - Đông - Nam còn lại. Trên bản đồ Tổ quốc, tuyến biên giới phía Bắc từ A Pa Chải (Điện Biên) đến Trà Cổ (Quảng Ninh) như một cánh cung cong hướng lên phía Bắc mà Lũng Cú là tâm điểm để đặt vào đó mũi tên vệ quốc. Hình hài của mũi tên vệ quốc ấy hôm nay chính là cột cờ cực Bắc vút thẳng lên trời xanh và lá cờ đỏ sao vàng như cánh buồm đỏ thắm phần phật reo trong gió sớm. Biên ải phía Bắc cũng là nơi mấy ngàn năm qua, những trang sử Việt luôn kể về bao thế hệ cha ông luôn can trường đối mặt với họa xâm lăng.

Không chỉ có hóa thạch “tay cuộn”, từ những nghiên cứu về cổ sinh địa tầng và cấu trúc địa chất Công viên địa chất toàn cầu cao nguyên đá Đồng Văn phân kỳ lịch sử phát triển địa chất khu vực này với bảy giai đoạn. Ở mỗi giai đoạn, địa tầng phát triển, có những loại hóa thạch đặc thù, được các nhà khoa học diễn giải với rất nhiều kiến thức hết sức hấp dẫn về từng giai đoạn phát triển của trái đất cũng như hệ động, thực vật. Chính hóa thạch tay cuộn với những giá trị khoa học, hình dáng nổi bật đã được lựa chọn để góp phần tạo nên logo của Công viên địa chất toàn cầu. Và hôm nay, nắm đất từ cột cờ Lũng Cú vượt hàng ngàn cây số, hàng trăm hải lý tới giữa Trường Sa không còn là câu chuyện của nắm đất, đó là cuộc trở về sau 500 triệu năm, nhưng dài hơn khoảng thời gian kia, trường cửu hơn năm tháng số học kia, là sự vĩnh hằng của Tổ quốc!

Còn nhớ buổi sáng đầu tiên của hành trình nhận đất thiêng từ các vùng miền ở đất liền ra Trường Sa khởi hành từ Lũng Cú, khi chúng tôi lên đỉnh núi Rồng, hơn ba mươi sĩ quan, chiến sĩ đồn Biên phòng có mặt sớm ở Cột cờ quốc gia. Hôm ấy là một ngày đẹp trời, từ chân cột cờ nhìn xuống cánh đồng Thèn Pả mênh mang màu xanh của mùa ngô đang trổ bông, và trên cao, lá cờ Tổ quốc phần phật reo trong gió. Đồn trưởng Nguyễn Hồng Phong tập hợp toàn đơn vị làm lễ chào cờ. Đã từng dự nhiều lần những lễ chào cờ ngay tại đây, dưới chân cột cờ trên đỉnh Lũng Cú trong các chương trình hành hương của Tuổi Trẻ, trong hành trình tháng Ba biên giới năm 2015... nhưng buổi lễ hôm đó mang một ý nghĩa khác. Trung tá Nguyễn Hồng Phong nhìn đội hình, nắn nót từng vị trí cho chiến sĩ, nhắc từng sĩ quan cân chỉnh trang phục. Lính Biên phòng được ví như những cột mốc sống của chủ quyền Tổ quốc nơi biên ải, và hôm ấy, trong buổi lễ chào cờ trước lúc gửi những vốc đất chủ quyền ra đảo xa, dường như tiếng Quốc ca từ những “cột mốc sống” ấy vang lên như vượt khỏi giới hạn của âm thanh. Mắt chúng tôi chợt nhòe ướt vì tiếng phần phật phần phật reo trong gió của lá cờ Tổ quốc trên đỉnh cột nghe như tiếng sóng biển đang dội về từ Trường Sa, Hoàng Sa và lớp lớp mây trắng dưới lũng xa kia có khác nào những con sóng bạc đầu bao đời phủ lên thềm đảo.

Lũng Cú và Trường Sa cũng không còn khoảng cách địa lý mà như hòa làm một, tiếng cờ bay hòa âm vang sóng vỗ, màu mây trắng dưới thung xa ngỡ là màu sóng trắng đại dương. Chọn một điểm đất ngay dưới chân cột cờ, thiếu tá Nguyễn Hữu Dậu tay thận trọng nâng chiếc hộp đựng đất có gắn dòng chữ “Đất thiêng gửi Trường Sa - từ Cột cờ Lũng Cú” để binh nhất Chảo Ngờ Phin (người dân tộc Dao) khẽ lách mũi xẻng vào mạch đất trên đỉnh núi xới cho vào hộp. Thật lạ lùng, giữa miền đá đen xám chập chùng như Hà Giang - Lũng Cú nhưng vốc đất xới lên từ lòng núi lại có màu đỏ au như thắm máu, hay màu đỏ ấy chính là màu đỏ của Quốc kỳ hắt bóng xuống những vốc đất thiêng?

Trao hộp đựng đất thiêng cho đại diện báo Tuổi Trẻ, trung tá Nguyễn Hồng Phong nói trong xúc động: “Chúng tôi, những người lính Biên phòng ở cực Bắc Tổ quốc gửi gắm vào đây không chỉ tình cảm của người lính Biên phòng mà còn là tình cảm của đồng bào 54 dân tộc anh em trong cả nước dành cho Trường Sa. Bởi ở cột cờ quốc gia này, lá cờ trên đỉnh cột có diện tích 9mx6m, bằng 54m2. Con số 54 ấy cũng là con số mang ý nghĩa biểu tượng của 54 dân tộc trên đất nước chúng ta. Khi nắm đất Lũng Cú được hòa vào đất cát đảo xa Trường Sa, cũng là hòa chung lời thề của chúng tôi, những người lính bảo vệ chủ quyền biên giới và những người lính bảo vệ chủ quyền biển đảo, rằng không một kẻ thù nào có thể xâm phạm đến chủ quyền thiêng liêng này.”

Trước khi khởi hành, chúng tôi chọn một ít đất từ mỗi địa danh thiêng liêng đặt vào bốn chiếc hộp bằng đồng để đưa vào thờ ở hai ngôi chùa trên đảo Trường Sa Lớn và chùa Vinh Phúc (đảo Phan Vinh), phần đất còn lại được dành để trộn vào cát san hô trong buổi lễ trồng cây của chương trình “Trường Sa Xanh” trên đảo. Từ hai năm nay, báo Tuổi Trẻ đã phối hợp cùng Quân chủng Hải quân thực hiện xanh hóa Trường Sa bằng những cây xanh, đất, phân bón được chuyển ra từ đất liền. Phan Vinh là hòn đảo khởi đầu của ước nguyện phủ xanh Trường Sa bằng những cây xanh được dưỡng nuôi bằng đất đai từ quê nhà.

Hành trình của những thùng đất từ ba miền đất nước, đi bằng đường bộ, đường hàng không...rồi đưa xuống con tàu HQ 996 vượt hàng trăm hải lý ra Trường Sa là một trải nghiệm đầy xúc động. Nhưng phải đến khi chứng kiến sự gian khó của việc đưa những thùng đất ấy từ tàu HQ 996 chuyển xuống những chiếc xuồng CQ để vào đảo, trong sóng biển nhồi lắc, bập bênh mới cảm nhận được trọn vẹn ý nghĩa của “Hồn đất quê nhà gửi Trường Sa”.

Thượng tá Phạm Ngọc Thủy, chính trị viên Đồn Biên phòng Lũng Cú (Hà Giang), khách mời của báo Tuổi Trẻ trong đoàn hành trình tự tay vốc từng nắm đất đỏ au được lấy ngay Cột cờ quốc gia Lũng Cú; Bí thư Huyện ủy Điện Biên Đông, anh Vừ A Bằng xúc động mở vali đựng đất từ đồi A1 (Điện Biên Phủ) hòa cùng đất đảo Phan Vinh; chị Tuyết Anh, một thành viên khác của đoàn quê ở Củ Chi lại tự mình vun đất Củ Chi cho những mầm xanh vừa đặt xuống ở đảo. Nhìn màu đất từ nhiều vùng đất nước, vượt không gian, vượt trùng dương ra tới đây: màu đỏ đất cực Bắc, màu vàng của đất Trường Sơn, màu nâu bóng của bùn non đất Mũi… tất cả hòa trộn vào trong màu trắng tinh khôi mịn màng của những lớp cát san hô trên đảo mà mơ ước mai rồi những cây xanh chúng tôi trồng hôm nay sẽ thành một lâm viên giữa trùng trùng sóng gió. Có thể ở đất liền, mỗi cây xanh mọc lên là điều bình thường, nhưng trên những đảo nhỏ giữa đại dương này, mỗi cây xanh được lớn lên và tỏa bóng đều mang dáng vẻ của một tượng đài can trường nơi đầu sóng. Trong mao mạch của cây sẽ thấm đẫm nhựa sống chắt chiu từ những nắm đất thiêng. Trong màu xanh của tán lá mai này sẽ có bóng dáng cỏ cây từ mọi miền Tổ quốc lung linh hiển hiện.

Và như thế, thông điệp của đất liền gửi đảo xa trong những nắm đất thiêng thật rõ ràng: Trường Sa, vĩnh hằng là máu thịt đất Mẹ, như đất hòa trong đất, cây xanh niềm cây. Vĩnh hằng hơn cả cuộc tuần hoàn của nắm đất từ Lũng Cú - vốn là đáy đại dương của 500 triệu năm trước, và hôm nay trở về với trùng dương…

L.Đ.D


___________________
(Bài viết đăng trên Tạp chí Cửa Việt số 274, tháng 7 năm 2017)





Các bài viết cùng chủ đề

      
      
      
      
      
      
      
      
      
      

Giấy phép số 229/GP-TTĐT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 3 tháng 12 năm 2008
Tòa soạn: 128 Trần Hưng Đạo - Đông Hà - Tỉnh Quảng Trị • E-mail: tapchicuaviet@gmail.com • Điện thoại: 053.3852458

Copyright © 2008 http://www.tapchicuaviet.com.vn - Thiết kế: Hồ Thanh Thọ • wWw.htt383.com