Tổ quốc gọi tên từ những tấm bản đồ
ĐOÀN PHƯƠNG NAM

Từ một triển lãm của địa phương với quy mô nhỏ (tổ chức ngày 20/01/2013 tại thành phố Đà Nẵng), nội dung tư liệu chỉ gói gọn trong phạm vi quần đảo Hoàng Sa, Bộ Thông tin và Truyền thông đã nâng cấp triển lãm lên tầm quy mô quốc gia với tên gọi: Triển lãm bản đồ và trưng bày tư liệu “Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam - Những bằng chứng lịch sử và pháp lý” và bắt đầu hành trình lan tỏa khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước, các đơn vị lực lượng vũ trang, lực lượng chuyên trách của các bộ, ngành. Đặc biệt từ sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 616/QĐ/QĐ-TTg ngày 11/5/2015 về việc phê duyệt Kế hoạch “Triển lãm bản đồ và trưng bày tư liệu về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa”, việc tổ chức triển lãm đã được thực hiện một cách bài bản, theo kế hoạch. Riêng tỉnh Quảng Trị, ngoài cuộc Triển lãm do UBND tỉnh phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức vào tháng 6 năm 2015, trong hai năm 2016 và 2017 tỉnh đã tổ chức hai cuộc triển lãm lưu động tại thị trấn Cửa Việt huyện Gio Linh và thị trấn Cửa Tùng huyện Vĩnh Linh để người dân, đặc biệt là các ngư dân đánh bắt hải sản ở Hoàng Sa, Trường Sa có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với các bản đồ này. Hàng chục ngàn lượt người tham dự với nhiều cảm xúc khác nhau. Sức hút đến từ những bản đồ vô giá ấy, có công đóng góp âm thầm mà có ý nghĩa lớn lao của anh Trần Thắng.

Trần Thắng sinh năm 1971 tại Quảng Ngãi. Năm 1991, gia đình anh sang Hoa Kỳ định cư. Sau khi tốt nghiệp kỹ sư ngành cơ khí của Trường đại học Connecticut, anh được Công ty sản xuất động cơ máy bay Pratt & Whitney tuyển dụng làm việc từ năm 1999 đến nay. Năm 2012, khi biết được thông tin Tiến sỹ Mai Ngọc Hồng trưng bày bản đồ nhà Thanh khẳng định lãnh thổ Trung Quốc chỉ dừng lại ở đảo Hải Nam, Trần Thắng liền nhớ về những lần vô tình phát hiện nhiều bản đồ có giá trị tương tự đang được các nhà sưu tầm bản đồ cổ ở Hoa Kỳ và châu Âu rao bán. Vốn là một người đam mê sưu tầm đồ cổ, thế nhưng anh chưa bao giờ nghĩ mình sẽ sưu tầm bản đồ. Anh chia sẻ: “Khi bắt tay vào việc sưu tầm, tôi chỉ có một trái tim nóng đau đáu về chủ quyền biển đảo quốc gia. Lúc đó tôi hoàn toàn không có kiến thức về bản đồ. Tôi không biết mình sẽ cần sưu tập bao nhiêu bản đồ, số tiền bỏ ra là bao nhiêu, thời gian bao lâu. Công việc sưu tập này như thể từ trên trời rơi xuống và có một động lực vô hình nào đó thúc đẩy tôi làm việc”.

Sau sáu tháng chuyên tâm sưu tập, anh đã có được 80 bản đồ Trung Quốc do các nước phương Tây phát hành trong khoảng thời gian từ năm 1626 đến năm 2008. Ðiểm chung của bộ sưu tập bản đồ chỉ rõ miền Nam của Trung Quốc dừng lại tại đảo Hải Nam (chứ không phải như đường lưỡi bò mà Trung Quốc tuyên bố). Theo thời gian, bộ sưu tập dần dần đầy đặn hơn. Và sau khi nhận thấy bộ sưu tập bản đồ về biển đảo Việt Nam tương đối phong phú, có giá trị cao, anh đã chuyển về Ðà Nẵng triển lãm và lan tỏa đi khắp mọi miền của đất nước.

Tính đến nay, Trần Thắng đã tặng cho Viện Nghiên cứu phát triển Kinh tế - Xã hội Đà Nẵng 150 bản đồ, gồm 110 bản đồ gốc và 40 bản đồ tái bản. Đây là những bản đồ được xuất bản ở Anh, Ðức, Úc, Canada, Mỹ và Hồng Kông trong thời gian 1626 - 1980, trong đó có 80 bản đồ ghi nhận lãnh thổ cực Nam của Trung Quốc là đảo Hải Nam; 50 bản đồ thể hiện Hoàng Sa và Trường Sa nằm sát lãnh thổ Việt Nam; 10 bản đồ hàng hải và 10 bản đồ tổng thể châu Á và Đông Nam Á có thể hiện Hoàng Sa và Trường Sa nằm trong vùng lãnh hải của Việt Nam. Ngoài ra, Trần Thắng đã sưu tầm được ba atlas (tập bản đồ) do chính quyền Trung Quốc xuất bản trước đây, rất có giá trị trong việc đấu tranh với những đòi hỏi chủ quyền phi pháp của Trung Quốc đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam. Ông Trần Đức Anh Sơn, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Kinh tế - Xã hội Đà Nẵng cho biết: “Các bản đồ mà anh Trần Thắng sưu tập được cung cấp thêm thông tin và chứng lý để bổ sung vào các bộ hồ sơ pháp lý, cũng như bổ sung các tư liệu lịch sử nâng cao mặt nhận thức cho người dân trong cuộc đấu tranh với những đòi hỏi chủ quyền phi pháp của Trung Quốc đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam. Và những đóng góp của Trần Thắng là rất đáng quý”.

Trả lời phỏng vấn của một ký giả ở Hoa Kỳ, giáo sư Carlyle A. Thayer (Học viện Quốc phòng Úc) cho biết: “Những tấm bản đồ, chẳng hạn như sưu tập bản đồ của Trần Thắng, đã cung cấp những hiểu biết mới về lịch sử hình thành những tuyên bố về chủ quyền hiện nay. Những bản đồ này đã chứng tỏ mâu thuẫn của Trung Quốc trong việc tuyên bố “chủ quyền không thể tranh cãi” của họ”.

Như Trần Thắng đã chia sẻ, ngoài trái tim nóng đau đáu về chủ quyền biển đảo quốc gia, ở thời điểm bắt đầu của cuộc sưu tầm, anh hoàn toàn không có kiến thức về bản đồ. Anh “lần mò từng bước”. Khi có được thông tin về tấm bản đồ cổ có liên quan đến Hoàng Sa của Việt Nam hay bản đồ Trung Quốc do các nước phát hành, anh liền liên lạc với chủ sở hữu, đến tận nơi, tìm mọi cách để có được thông tin và hình ảnh của các bản đồ này. Vì là kẻ “tay ngang” nên để đảm bảo các bản đồ là thật, Trần Thắng gửi thông tin và hình ảnh những tấm bản đồ về nước, nhờ các chuyên gia, các nhà sử học thẩm định giá trị và tính xác thực. Sau khi có thông tin phản hồi lại chắc chắn, chẳng suy nghĩ nhiều, Trần Thắng bỏ tiền ra mua lại. Số tiền để mua tất cả bản đồ mà Trần Thắng chi ra khoảng 13.000 USD, trong đó có một phần từ đóng góp của bạn bè và cả những người Việt hoàn toàn xa lạ.

Bên cạnh đó, với cương vị là Chủ tịch Viện Văn hóa và Giáo dục Việt Nam tại Mỹ nhằm phát huy giáo dục Mỹ tại Việt Nam và giới thiệu văn hóa Việt Nam tại các trường đại học Mỹ, anh Trần Thắng còn nỗ lực trong việc giới thiệu, quảng bá văn hóa Việt; đặc biệt là tổ chức các cuộc hội thảo để cho người nước ngoài, một số học giả quốc tế hiểu và tranh đấu bảo vệ lợi ích Biển Ðông. Với 20 bản đồ Hoàng Sa, 20 bản đồ cổ Trung Quốc và 2 sách atlas Trung Quốc được anh triển lãm tại Hội thảo quốc tế “Sự xung đột trong Biển Đông” tổ chức tại Đại học Yale đầu tháng 5 năm 2016, đã cung cấp thêm cho các học giả quốc tế chứng cứ miền Nam của Trung Quốc chỉ dừng lại ở đảo Hải Nam. Đây cũng là lần đầu tiên những bản đồ cổ giúp chứng minh chủ quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa được trưng bày ở Mỹ khi nguồn tài liệu này về tiếng Anh được đánh giá là cực kỳ hiếm. Anh Thắng cho biết thêm: “Tôi dự định in bộ sưu tập bản đồ này thành đĩa CD, gửi đến khoa Ðông Nam Á học của 100 trường đại học hàng đầu tại Mỹ để từ đây các trường đại học có thêm nguồn tư liệu bản đồ cổ về Việt Nam và lãnh hải của Trung Quốc. Ngoài ra, tôi sẽ gửi tặng một số bản đồ cổ Trung Quốc cho các nghị sĩ Mỹ phụ trách về đối ngoại để tìm kiếm sự ủng hộ của Chính phủ Mỹ”.

Đến nay, sau gần năm năm triển khai, Bộ Thông tin và Truyền thông đã phối hợp với các ban, bộ, ngành ở Trung ương, các tỉnh, thành phố trong cả nước, các đơn vị lực lượng vũ trang tổ chức được 98 cuộc Triển lãm bản đồ và trưng bày tư liệu “Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam - Những bằng chứng lịch sử và pháp lý” tại 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, 11 điểm đảo, huyện đảo, 23 đơn vị lực lượng vũ trang và lực lượng Kiểm ngư - đơn vị chuyên trách của Tổng cục Thủy sản, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Đặc biệt, nhằm tăng cường thêm tính trực quan, sinh động và hấp dẫn của triển lãm, bên cạnh phương pháp trưng bày truyền thống, kể từ cuộc triển lãm lần thứ 71 tổ chức tại tỉnh Hà Nam, Bộ Thông tin và Truyền thông triển khai ứng dụng Triển lãm số 3D, Sa bàn số 3D, chụp ảnh thực tế tăng cường “Khoảnh khắc Trường Sa”. Tiếp nối và để lan tỏa hơn nữa bộ bản đồ, tư liệu, hiện vật quý hiếm về Trường Sa, Hoàng Sa, Bộ Thông tin và Truyền thông cùng các cơ quan chức năng sẽ đưa các bản sao về đầu mối và đặt trong tổng thể để đánh giá đầy đủ các giá trị, nghiên cứu và giám định. Bộ cũng sẽ sớm hoàn thành “mềm hóa” bộ tư liệu, thư tịch, bản đồ về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo này dưới dạng CD để làm tài liệu bỏ túi cho bất cứ người dân, cơ quan, tổ chức ban ngành nào có thể sử dụng.

Với ngư dân Quảng Trị, vươn khơi bám biển, đảm bảo chủ quyền biển đảo quốc gia vốn đã là truyền thống lâu đời. Nghề đánh bắt xa bờ tại các ngư trường Hoàng Sa và Trường Sa của ngư dân Quảng Trị truyền từ đời này qua đời khác. Điều đó thể hiện ở 3.000 tàu cá với tổng công suất trên 90.000CV, trong đó đội tàu đánh bắt xa bờ trên 90CV có trên 300 tàu cá. Với những tàu cá đánh bắt xa bờ dài ngày, các ngư dân đã liên kết thành các tổ với 130 tổ đội hợp tác sản xuất trên biển. Tổng sản lượng khai thác trên 35.000 tấn/năm. Những số liệu này không chỉ cho thấy ngư trường truyền thống lâu đời của người dân Quảng Trị từ bao đời nay là Hoàng Sa, Trường Sa mà còn trực tiếp khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo này. Hình ảnh từ các hoạt động triển lãm, tuyên truyền về Hoàng Sa và Trường Sa tạo thêm động lực cho những chuyến đi biển dài ngày khi ý thức chủ quyền được củng cố, vững mạnh hơn. Những người con của dân tộc Việt Nam, như anh Trần Thắng với việc sưu tầm bản đồ hay như ngư dân khai thác nơi đảo xa đều góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Và mỗi khi nhìn ra biển, họ nghe tiếng “Tổ quốc gọi tên mình!”

Đ.P.N

 

 

 

 

_________________________________________________
Bài viết đăng trên Tạp chí Cửa Việt số 294, tháng 3 năm 2019
Ngày cập nhật: 18/3/2019



Bài viết cùng chuyên mục
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 


Giới thiệu | Liên hệ đặt báo | Liên kết Website
Giấy phép số 229/GP-TTĐT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 3 tháng 12 năm 2008
Tòa soạn: 128 Trần Hưng Đạo - Đông Hà - Tỉnh Quảng Trị • E-mail: tapchicuaviet@gmail.com • Điện thoại: 0233.3852458
Copyright © 2008 http://www.tapchicuaviet.com.vn - Thiết kế: Hồ Thanh Thọ • wWw.htt383.com