Chiều ô môi

ũng không còn nhớ hôm đó là ngày tháng mấy. Tôi là trẻ con, nhớ cái gì đó chỉ thoáng qua. Không cần biết ngày tháng, chỉ biết nó buồn vui, đẹp xấu rồi quên đến lúc mẹ dọn giường cho tôi ngủ. Sáng mai ra lại bắt đầu những trò từ hôm qua mà không hề hay biết. Cảm thức của con người, tôi nhận những điều mới toanh. Chỉ riêng chiều ô môi là tôi nhớ, vì màu hồng tím của nó đến ngộp thở khi sắc nắng về chiều.

Vườn nhà tôi có đến hai cây ô môi, một cây trồng ở chính cửa còn cây kia lệch về phía hướng tây. Cũng không hiểu sao lại có lối trồng cây đó. Mẹ bảo mẹ quẳng hạt ra vườn còn ba bảo ba trồng nên nó mọc. Sao cũng được, với tôi là vậy. Tôi thấy cây mọc cao và chị trèo lên đó chụp ảnh. Ba bảo đẹp, mẹ cầm chổi đót hờ chị xuống. Con gái mà chụp ảnh nơi cây lớn lại còn xoã tóc, quỷ nó ám cho... tôi cười hùi hụi, còn trông chị như nữ chúa rừng xanh, xinh tươi và hoang dại! Có đàn ông ám chị không thôi.

Rồi câu nói đùa của tôi cụt đuôi mắc vào cuộc đời chị. Chị yêu một gã trai rừng bây giờ có tám đứa con. Chị sống hoang hoải giữa một miền rừng xanh thăm thẳm. Tôi ít khi lên đó vì một quãng đường xa. Lần gần đây nhất đến chỗ chị chàng trai rừng bỏ đi rồi. Chị chậc lưỡi, đắng kiểu vỏ ô môi nơi khu vườn ngày cũ. Nhưng vỏ ô môi làm thuốc được thì cái việc chàng trai rừng bỏ đi khiến chị hiểu ra bao cơ sự. Trong thế giới những lo toan của cả đàn ông và đàn bà, chị lặng lẽ nuôi con. Như bông ô môi lặng lẽ rơi đến thì kết trái.

Và tôi là người nhặt xác bông ô môi...

Lúc đưa chị vào bệnh viện tôi mới thấy chị khóc dữ. Nước mắt chảy tràn ra cả một chiếc ghế xe. Hôm đó là mùng một tết, chị nằm lặng im bên bếp lửa hồng. Chị ngoái đầu chào tôi rồi úp mặt khóc, rồi nói sau này lo cho mấy đứa cháu giùm. Tôi hiểu đây là lời nói của con người sắp ly biệt vội hỏi chị đã uống thuốc gì rồi. Chị nói chị sắp chết.

Còn nhớ lúc đó mấy đứa cháu mà chị nhờ tôi trông nom đến 14, 15 tuổi hết rồi; có đứa hơn hai mươi tuổi. Chúng ngồi xem ti vi rồi rúc rích cười, có lúc lại nổi đoá lên vì có đứa chuyển sang kênh khác. Chúng bảo với tôi mẹ uống thuốc lúc sáng sớm, uống nhiều. Tôi nghe đắng, nó lộn lên tận mắt và chảy xuống bờ môi. Đầu mùa xuân lá ô môi đã bắt đầu xanh thẫm, đó là lúc người ta lấy lá ô môi làm thuốc một cách tốt nhất. Mùa xuân bắt đầu cho một cuộc sống mới, tôi khóc cùng chị khi xe chạy trên một quãng đường dài. Và chị mường tượng ra sự sống là vốn quý khi ở quanh mình còn những yêu thương.

Chị ra viện nhưng không trở về rừng. Tôi đón chị ở lại nơi khu vườn xưa yêu dấu. Chiều chiều, chị ra góc ô môi ngồi nhìn mấy đứa con tôi chơi trò nhặt lá xếp mái nhà. Thằng nhỏ hỏi thằng lớn nhà để làm gì, chị ngồi xa xa nghĩ. Chị chưa bao giờ nghĩ đến điều đó, chị cứ sống và nuôi con rồi không còn thời gian để nghĩ. Ừ, nhà để làm gì nhỉ? Rồi chị lặng nghe thằng cháu lớn nói. Nhà để che nắng, che mưa. Đây, bên này em, bên này anh, bên này là ba mẹ ôm nhau nữa... đó là tình yêu! Chị mím môi, giọt nước mắt rơi trên chiếc lá ô môi đủ để cho lòng nghe mình đang khóc. Chị bảo với tôi chị nhớ nhà, nhớ con. Lời đó như muốn xin tôi cho chị trở về nhà. Tôi chưa nói gì thì từ chỗ sân, mẹ vừa nhặt lá vàng vừa nói, ở đó thêm mấy bữa nữa cho khỏi hẳn rồi lên...

Những ngày xuân cuối cùng không ở lại, cây ô môi bây giờ đang trút lá giữa cái nắng hanh hao. Trên cành ô môi giờ đây bắt đầu lộ rõ những chùm quả đen lúng liếng từ mùa năm trước. Những bông hoa bé xinh bắt đầu quẩy lên từ cành và một sớm mai chị đứng ngẩn ngơ nhìn sắc hồng tím nở rộ trên cây. Chị cười xinh như một bông ô môi đã qua bao ngày ấp ủ. Chị bảo chị muốn chụp ảnh ở cây ô môi này.

Cây ô môi bây giờ lớn quá vòng tay người, chị không thể trèo lên cây để chụp ảnh nên mới đứng ở góc cây. Tôi đưa máy ảnh chụp cái roạc và tấm ảnh được in ra. Dù đứng ở gốc cây nhưng chị vẫn là nữ chúa rừng xanh. Chị xinh tươi và hoang dại! Nghe câu đó chị cười mà lòng tôi nghe ấm lạ.

- Cậu nói, trước chị đẹp lắm chớ. Trước chị có chụp một bức ảnh ở cây ô môi chính cửa nhà mình. Lúc đó cây còn nhỏ nên chị trèo lên được...

- Và mẹ lấy chổi hờ chị xuống sợ ma ám phải không?

Tôi đưa bức ảnh ngày đó ra, chị cầm hai tấm ảnh so vào nhau rồi mắt như ngấn lệ. Với tôi, lúc nào chị cũng là nữ chúa rừng xanh.

 Buồn quá rồi gió ơi!

Tôi thấy gió không buồn, chỉ tại lòng người buồn quá nên gió mới lay!

Chỉ tại lòng chị buồn quá nên gió mới lay! Để sáng hôm nay tôi bắt gặp chị trên một con đường dài hun hút. Tôi cứ đứng trông cho đến khi dáng chị như một đóm đen nhỏ lạc sâu về cuối con đường mà câu nói vẫn còn nằm lại “Tui đi bộ nghe cậu Đông, đi để chữa bệnh…”. Mà chị bị bệnh nặng lắm, bệnh a tha thêm bệnh b. Nhưng đau nhất là bệnh bị chồng phụ. Trong khi sự sống ở chị hoi hóp thở thì nó bỏ đi theo một người đàn bà khác. Người đàn bà đó chị không thấy mặt nhưng chị lại thấy một khuôn mặt mới của một người đàn ông.

Và chị cũng thấy một khuôn mặt khác của mình. Chị có thể sống trong sự phụ tình của đàn ông. Chị già rồi và cái suy nghĩ ngây thơ điên đảo khi bị người khác phản bội nó đã bên kia bờ ảo vọng. Chừ chị sống cho con, cho những người thân và cả cho chị nữa. Con đường vẫn xa hun hút, chị vẫn sẽ bước đi cho đời thôi cơ cực, cho thôi sự hành hạ của con bệnh và người khác hành hạ mình, cả mình cũng hành hạ mình...

Chị lành bệnh! Không ai dám tin nhưng chị thì tin điều đó. Vì chị chứng kiến từng ngày cái cảm giác giành giật nhau từng tấc sống giữa chị và con bệnh.

Nó chết, chị mỉm cười.

Tin chồng chị chết, chị bật khóc. Đó là lần cuối cùng chị khóc cho mối tình giữa chị và hắn ta. Hắn ta là ba của con chị, là người chị từng ôm ấp, là người từng yêu thương chị thật lòng qua một khoảng thời gian.

Sáng hôm sau và những sáng ngày hôm sau nữa, chị thắp nhang cho chồng. Đến con trăng thứ chín thì hắn về đứng ở góc sân. Chị không giấu lòng mình khi gặp lại. Có được bao yêu thương  mà giấu diếm “cứ ở đó đi. Tui không buồn đâu. Ở đó, tui đi bộ một lúc rồi về nấu cơm anh ăn...” rồi chị bước đi, hắn vẫn đứng nhìn theo với con mắt khắc khoải. Chị không nhìn lui nhưng chị biết lòng hắn đang chao, chị biết rằng hắn về nhưng ...không ở...

Hắn đi rồi. Còn mấy trăm nghìn cho chị thuốc thang hắn cũng lấy. Chị để lộ số tiền đó cho hắn mang đi, hắn cần tiền hơn chị. Chị đã không còn uống thuốc từ hơn mấy tháng rồi. Chị chữa bệnh bằng nghị lực của một người đàn bà bị chồng phụ. Thuốc đắng lắm! Mà nhiều thứ cay đắng thế là đủ rồi chị không cần uống nữa, không cần uống.

Sáng hôm nay, tôi thấy chị vẫn bước đi trên con đường dài hun hút. Đến một quãng chị quay đầu lại “cậu Đông, gió tự lay lòng mình đấy. Con người không buồn gió biết lấy gì lay?”

Ba về với con

Mỗi ngày khi ba đi làm, cu cậu vẫn nằm ngủ o o trong tấm chăn ấm hay chiếc quạt bàn quay dìu dịu. Rồi chiều đến khi nghe tiếng xe nổ giòn từ phía hàng dâm bụt, cu cậu lại chạy ra sân trước “ba về với con rồi à”. Tiếng nói của cu cậu trong và trẻ thơ lắm! Ngày xưa, chắc tiếng nói của ba không trong trẻo như thế và cả nhiều đứa trẻ khác cũng không trong trẻo như thế. Ngày xưa quá cơ cực!

“Ba mua cho con à” cu cậu nắm lấy mấy chiếc bánh hay hộp sữa, hay quả bóng bay chạy tý tửng quanh nhà rồi dừng lại ở cái cột nhà cạnh chỗ tủ đặt cái ti vi “ba ơi con mở không được” ba đến bên cu cậu ôm cu cậu vào lòng mở cho cậu gói đồ và những chiếc bánh “ba ăn đi” cu cậu thường mời mọc ba trước khi ăn quà. Cử chỉ đó làm ba nghèn ngẹn. Ngày xưa, ba không có nổi một gói quà để mời ba của ba.

Ngày xưa, ngày xưa…

Ngày qua, ngày qua…

“Ba về với con rồi à”. Cu cậu vẫn chạy ra đón ba ở sân trước, nắng vàng rải nhẹ khi chiều xuống sau mấy ngọn đồi. Câu nói đó thành quen, cử chỉ đó thành quen, giọt nắng hay hạt mưa chiều thành quen, ánh mắt đó thành quen… và có nhiều thứ trước cu cậu cũng thành quen với ba của cu cậu. Ngày xưa, mỗi lần ba cu cậu đi về ông cu cậu ngồi đợi ở chiếc giường tre, mắt ông nhăn nheo cười hắt thêm ánh sáng cho buổi chiều nhạt nắng. Rồi ông đi xa, cả buổi chiều im lặng, ba cũng im lặng, cả ngày xưa im lặng!

Có ai đón đợi trước sự gì?

Một ngày, khi chiều chảy gần hết nắng. Cu cậu đứng ôm chiếc cột ở góc sân. Không có tiếng xe nổ phía sau hàng dâm bụt. Cu cậu nghe ngóng, chờ đợi một tiếng xe. Cu cậu không mong gói quà, không mong chiếc bóng, cu cậu mong một cái ôm của ba cu cậu. “Ba về với con rồi à” cu cậu mỉm cười, ba cu cậu cũng mỉm cười hôn lên đầu, lên trán cu cậu “ba có việc nên về muộn. Con ăn cơm chưa?” “Con ăn cơm rồi, ăn cá nữa…”. Ba nhìn cu cậu ấm áp trong lòng. Sự trở về, sự chờ đợi hạnh phúc! Ba cũng chờ, chờ thứ như cu cậu nhưng mỏi mòn quá! Ba của ba đi lâu lắm rồi liệu có trở về được không?

Tết đến, ba mua cho cu cậu mấy bộ đồ mới. Cu cậu tha hồ diện với những đứa trẻ gần nhà. Ba tự cắt lá chuối gói bánh chưng, ba tự tay nhóm bếp bắc nồi lên luộc. Đêm ba mươi, trong tiếng xì xèo của những giọt nước đùa mình với lửa cu cậu thấy ba trầm ngâm nhìn về phía mấy cây trầu nấp bóng sau hàng cau. Rồi cu cậu nhìn thấy ba khóc. Cu cậu hỏi nguyên nhân nhưng ba phủ nhận “bậy nào, ba có khóc đâu. Trẻ con đến tết còn không khóc huống chi là người lớn” cu cậu cười víu tay vào cổ ba. Đêm giao thừa lặng lẽ trôi như con sông ngoài bãi sậy. Ba nghe lòng râm ran từng giọt xuân. Ngày đó, nhiều người trong gia đình quây quần bên nồi bánh chưng, trẻ con đợi những chiếc bánh làm thừa từ vại nếp. Và pháo, pháo nổ ran khắp trong làng ngoài xã, pháo kéo vào một đêm giao thừa rộn rã. Người làng chọn mối xông đất mong một năm mới an lành, hạnh phúc và an khang!

Ngày xưa nghèo, ngày xưa đón tết rộn rã!

Mùa xuân đi qua, mùa xuân khác đến……

Cu cậu bây giờ đã làm ba của một cu cậu khác. Ngước nhìn thời gian bao thay đổi, cu cậu ngóng trông cái điều ngày xưa ba cu cậu ngóng trông và cu cậu biết giọt nước mắt trong đêm giao thừa đó đã rơi trên má ba cu cậu. Đứng bên chiếc lò nướng bánh cho đứa con trai, cu cậu vẫn thấy mình như những thuở nào. Chỉ có một câu để dành hoài mà không biết nói cùng ai, câu ấy cũng chẳng nghe ai nói nữa “ba về với con rồi à”. Nhìn tấm hình ba, cu cậu thấy rưng rưng. Ngày xưa, những ngày xưa thật đẹp!

“Ba về với con rồi à”…

H.H.L