Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Trị 28/01/2021 Danh sách tạp chí Hotline: 02333 852 458 Đặt báo Giới thiệu tạp chí

Tìm kiếm trên website chúng tôi

X

Dân giàu thì đảo mạnh

Lần này ra, tôi không còn thời gian cho việc vãn cảnh tham quan nhiều nơi trên đảo nữa. Đang lúc họp báo ở Hội trường, tôi tranh thủ hỏi anh Võ Văn Đống trưởng phòng Kinh tế - Xã hội ra đảo được mấy năm, sao không luân chuyển. Anh mỉm cười hiền từ, dạ mười chín năm rồi đó anh.

L

ần này ra, tôi không còn thời gian cho việc vãn cảnh tham quan nhiều nơi trên đảo nữa. Đang lúc họp báo ở Hội trường, tôi tranh thủ hỏi anh Võ Văn Đống trưởng phòng Kinh tế - Xã hội ra đảo được mấy năm, sao không luân chuyển. Anh mỉm cười hiền từ, dạ mười chín năm rồi đó anh. Em thì khỏi luân chuyển, gắng sức phục vụ đảo thêm vài ba năm nữa đà đến tuổi hưu rồi! Chạnh nhớ ngày nào làm việc với anh ở Nhà Văn hóa Thiếu nhi tỉnh, thế rồi thầm lặng ra Cồn Cỏ xây dựng hòn đảo nhân sinh. Nhớ anh Lê Quang Lanh “Chúa đảo”, Đảo trưởng (là do cánh nhà báo chúng tôi đặt), anh Phạm Thanh Bình đã hưu, nay còn lại anh Thành, anh Trưởng, anh Đống… những con người dấn thân, hiến cả tuổi thanh xuân của mình cho đến ngày tóc bạc pha sương. Và khi được hỏi về các thế hệ kế tiếp sau này trên đảo, có tấm gương nào “tận nghĩa vụ” nữa không? Anh Đống chỉ ra Khu dân cư Thanh Niên với rất nhiều hộ gia đình kinh doanh, sản xuất giỏi. Ở đấy có rất nhiều hộ kinh doanh tiêu biểu như nhà hàng Sơn Trung của chị Nguyễn Thị Lan, nhà hàng Thân Thương của chị Hồ Thị Thủy, nhà hàng Lan Anh của anh Lê Văn Vĩnh… Có thể nói ở khu dân cư Thanh Niên có mười hộ với ba mươi chín nhân khẩu thì cả mười hộ gia đình đều là những hộ kinh doanh, sản xuất giỏi. Ở Khu dân cư 1 mới thành lập, có chín hộ, ba mươi lăm nhân khẩu thì đã có những hộ đánh bắt giỏi như hộ anh Hồ Hưng, Nguyễn Văn Sáng, Võ Văn Sáng, Nguyễn Văn Thượng, Lê Văn Tuấn… Thủy hải sản được người dân trên đảo chuyên đánh bắt thật đa dạng, phong phú. Ngoài vẹm, hàu, hải sâm, rong nho, còn có ốc thổ, ốc nón, vú nàng… Ngoài mực, tôm hùm còn có cá mú, cá ma ma, cá hồng, cá doái, cá chang, cá dìa, cá chè ne, cá ngừ, cá chuồn, cá thu… Riêng cái việc lặn ốc, ngày trúng quả, một người thu lợi từ một đến vài triệu là chuyện thường ngày ở đảo. Vào vụ cá thu, nhiều hộ như hộ anh Nguyễn Văn Sáng trúng một mẻ ba, bốn chục cân, thu lợi ba, bốn chục triệu đồng không phải là hiếm… Cũng dễ hiểu thôi vì ngần ấy năm anh Đống công tác ở Phòng Kinh tế - Xã hội của đảo sao không thuộc nằm lòng các thế hệ công dân trên đảo. Và vợ chồng cháu Ngô Quang đây cũng là một trong những chân dung tiêu biểu nhất, nhì huyện mà tôi kịp tìm đến.

*

Quang sinh ra trên vùng đồi núi trung du quanh năm khoai sắn vì đồi cát bát úp này chồng lên đồi cát bát úp khác ở thôn Trường Sanh, xã Hải Trường, huyện Hải Lăng, sinh năm 1985, nay mới ba mươi tư tuổi đời. Quê nghèo, nhà càng nghèo hơn nhưng đó cũng là quê hương xứ sở của tinh thần “đừng than phận khó”. Tốt nghiệp THPT đã là kỳ tích song Quang hoàn toàn không có cơ hội thi vào đại học, cao đẳng. Năm 2004 Quang trúng tuyển nghĩa vụ quân sự, đóng quân trên đảo Cồn Cỏ, đúng vào thời điểm Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải vừa ký Nghị định số 174 về việc thành lập huyện đảo. Quang tâm sự về những ngày tháng đóng quân trên đảo, rằng thao trường nào cũng đổ mồ hôi sôi nước mắt nhưng rồi hai năm, bảy trăm ba mươi ngày ấy cũng qua mau. Những gian khó của thế hệ tụi em ở đảo cũng chỉ là những hạt cát so với những chiến công hiển hách của cha anh trong gần một nghìn rưỡi ngày đêm đánh Mỹ với hơn một nghìn trận đánh lớn nhỏ thì chẳng thấm tháp gì. Lạ lắm chú ạ, Quang nói, khi ở thì muốn sớm được ra quân về với đất liền. Về đến quê nhà rồi thì nôn nao, cồn cào nhớ đảo. Trong mơ thấy các địa đạo dọc ngang, các lô cốt và công sự chiến đấu bao bọc quanh đảo, các khu nhà pháo, các điểm cao 37, 63, Hải Phòng, Hà Đông, Hà Nội hiện về. Không rõ từ bao giờ chân trời Cồn Cỏ trở thành chân trời ước vọng trong Quang, chỉ mong có điều kiện sẽ quay trở lại đảo lập thân lập nghiệp, góp một phần công sức nhỏ bé của mình vào công cuộc kiến thiết hòn đảo nhân sinh.

Nhìn cái vóc dáng đanh rắn, nước da ngăm đen, trán vuông, lông mày rậm đen nhánh lấn át bởi đôi mắt sáng có sức thuyết phục rất lớn, tôi biết Quang là con người tự tin, dám lăn lóc không chịu lùi bước trước những thử thách cuộc đời. Nhờ có chính sách cho học sinh, sinh viên vay vốn theo học ở các trường đại học cao đẳng, học xong ra trường có việc làm bắt đầu trả lại vốn cho Ngân hàng chính sách không tính lãi, lập tức Quang chen một chân vào trường Cao đẳng Điện lực Hội An nhưng cũng chỉ an phận ở cái “ngưỡng” trung cấp, miễn có tấm bằng. Hai năm học hành sinh hoạt nội trú gian khó cũng chẳng thua kém gì trong quân ngũ, song Quang vững vàng vì đã hạ quyết tâm, rằng “nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua…”. Nơi phồn hoa đô hội, ở vào thời điểm Quang theo học trung cấp, việc từ bỏ mọi ham muốn, chiến thắng được bản thân là điều không phải dễ dàng gì. Bạn bè cùng trang lứa ở quê vào thành phố lóa mắt, đua đòi, leo cao. Học chưa xong cao đẳng chuyển qua đại học dân lập, ra trường thất nghiệp lại liên thông… cứ thế, khóa học kéo dài ra năm, bảy năm, mười năm, tiền mất tật mang. Riêng Quang, tháng 9 - 2009 tốt nghiệp ra trường, ôm ngay cái bằng trung cấp điện ra đảo. Các chú các anh ở Ủy ban huyện ưu ái nhận vào biên chế, ban đầu làm việc ở Ban Quản lý Cảng cá rồi cũng được điều động về trạm điện. Làm cái anh công nhân vận hành máy điện Điezen, động cơ ầm ầm, khói bụi luyn dầu lem luốc nay cũng đã được đổi đời. Trạm nay đã được nâng cấp từ hai lên bốn máy, công suất đã là 1.200 KVA, điều khiển tự động hóa. Từ năm 2017 Quang thuộc biên chế Công ty Điện lực Quảng Trị, lương cơ bản tháng sáu triệu đồng và khoảng ngần ấy nữa tiền thưởng xê dịch theo chỉ số doanh thu hàng tháng. Thì cũng xứng đáng thôi, từ việc phát điện theo giờ đồng hồ thì nay trên đảo đã có điện 24/24h, đáp ứng được nhu cầu phục vụ đời sống sinh hoạt và sản xuất là một kỳ tích. Thật đáng khen cho con người yêu thương tin yêu cuộc đời, nhất là cái sự lựa chọn lập thân lập nghiệp khiêm nhường, thực tế mà chắc chắn, hiệu quả. Có phải vậy không Quang, ước vọng dù có bình thường đi chăng nữa nhưng khi đã chạm tay vào thì đều được bù đắp. Và với phẩm chất anh lính Cồn Cỏ, việc gì không làm thì thôi, việc gì đã làm thì Quang đều có tính toán rất bài bản. Nói kinh bang tế thế thì chưa phải lúc vì to tát quá nhưng dưới giác độ tư duy kinh tế thì vợ chồng Quang không phải tay vừa. Thì hãy cứ xem anh chị xoay dọc xoay ngang, điều khiển quân đánh, quân ăn, con nuôi, con bán chung quanh cái thương hiệu Nhà hàng Trâm Anh gần mười năm qua nó như thế nào?

Sau hai giờ làm việc chớp nhoáng, thú thực gần trưa tôi vẫn có ý chờ Lam, bà xã của Quang và đứa con gái út Ngô Hồ Bảo Anh về (cháu lớn Ngô Hồ Huyền Trâm đã vào đất liền ở với bà nội theo học cấp Một). Lam thì đang ở trên các trang trại chăn nuôi, Bảo Anh ở trường Mẫu giáo. Quang loát hình ảnh vợ con, trang trại, nhà hàng… trên điện thoại thông minh cho tôi xem, tiện ích vô cùng. Tôi đùa: - Quang giỏi quá hí! Vợ đẹp con xinh thế này mà đày người ta cả ngày hết ở trại dê, qua trại heo, trại gà, và còn mấy cái hồ vịt trời kia nữa? Quang nhướn đôi lông mày rậm đen, đôi mắt nhấp nháy sáng bảo: - Dạ, thuận vợ thuận chồng cả mà chú. Vợ chồng cháu đều ham làm nên cứ hết việc này nó suây ra việc khác mà không thấy mệt… Ham làm ở đây là ham lao động chân tay, lớp trẻ bây giờ ngay cả ở nông thôn, thành thị đều rất hiếm. Thường tiền tuyến lớn phải có hậu phương lớn, tiền tuyến nhỏ hậu phương nhỏ. Năm 2010, cưới vợ xong Quang chuyển luôn “hậu phương nhỏ” của mình ra đảo, chung một tuyến đầu. Nhất cử lưỡng tiện nhưng công việc chưa dừng lại ở đó. Với Quang, muốn phát triển kinh tế hộ tăng thu nhập cho gia đình phải đi bằng hai chân, không phải chân trong chân ngoài mà sản xuất phải đi liền với kinh doanh, phải bắt tay vào kinh doanh bấy giờ mới gọi là phát triển bền vững. Ngoài giờ làm việc ở cơ quan, vợ chồng Quang dồn hết tâm huyết cho cái biển hiệu nhà hàng Trâm Anh (cơ sở 1 ở nhà và cơ sở 2 là nhà sàn ở kè Bến Tranh). Ở cả hai tấm biển hiệu nhà hàng Trâm Anh vợ chồng Quang chỉ ghi: “Các món nhậu đặc sản Cồn Cỏ: Hải sâm nướng, Ốc biển nướng, Cua hấp, Heo rừng quay, Cháo bột cá nhảy rong biển, Rượu ngâm thảo dược Cồn Cỏ”. Có sáu, bảy món đặc sản của đảo trong thực đơn thì nguyên liệu đều được vợ chồng Quang sản xuất tại chỗ trên nguyên lý tự lực tự cường song cung cách làm ăn thì khá đặc biệt, thậm chí cá biệt.

Để có món heo rừng quay, Quang vây lưới B40 trong rừng thả lợn rong. Riêng giống heo, Quang có một quy trình tuyển chọn rất kỹ. Một chú heo đực sọc dưa lông vàng óng ánh nặng gần tạ rưỡi mua tận bản làng Hướng Hóa với giá mười lăm triệu tám trăm ngàn đồng chẵn. Một bầy mẹ nái tám con, mỗi con một tạ giá cả tương đương cũng đều là những mẹ heo nái rừng thuần chủng tuyển chọn kỹ càng ở nhiều bản làng Hướng Hóa mới đưa ra đảo. Từ tám mẹ heo nái này, lúc nào trong trại heo của vợ chồng Quang cũng có từ ba đến bốn chục lợn lứa, chưa kể lợn con để quay vòng. Năm 2017, từ Chương trình mục tiêu giảm nghèo Quốc gia, Ủy ban huyện Cồn Cỏ hỗ trợ năm mươi con heo cho bảy hộ gia đình trên đảo chăn nuôi, vốn đầu tư ban đầu đã lên tới tám mươi triệu đồng. So với việc hỗ trợ khiêm tốn của chương trình mục tiêu Quốc gia nói trên thì ở cái mô hình chăn nuôi lợn rừng của Quang đã lên tới gần hai trăm triệu đồng. Cái phương thức chăn thả heo rừng ở đảo nguyên bản như ở rừng, khác chăng chỉ là tận dụng nguồn thức ăn và môi trường mặn mòi hương vị biển. Nói lợi thế, tận dụng nguồn thức ăn là thức ăn thừa ở nhà hàng, ở các gia đình trong khu dân cư, rồi chợp mắm, xác mắm, cá ươn trộn với chuối rừng. Để thuần dưỡng, giữ phẩm chất nguyên bản của đàn lợn rừng, chuối vẫn là nguồn thức ăn chủ lực. Ở đảo chuối cũng là chuối rừng, loài cây có chức năng giữ nước cho đảo, chỉ việc tốn công đốn hạ chở về bằng xe bò. Chuối được xắt bằng máy, chế biến, trộn lẫn với thức ăn thừa xong xe bò chở ngược đến trang trại cho heo ăn ngày hai bữa sáng, tối. Cũng phương thức thả rong, vợ chồng Quang hiện đang thả một đàn dê bốn, năm chục con. Nguồn thức ăn của dê có sẵn trong rừng chỉ tốn công chăn dắt. Quang thuê một nhân công trong đất liền ra chăn, tiền công một tháng bốn triệu. Mỗi năm hai kỳ, nhân công chăn dê được nghỉ phép vào đất liền, mỗi đợt đi khoảng năm đến bảy ngày. Không người chăn dắt trong khoảng thời gian ngắn ngủi ấy, đàn dê vẫn be be be… an nhiên tự tại mà nguồn lợi mang lại rất đáng kể. Nó khác với bầy bò bốn mươi con Quang thả trong rừng cách đây chừng sáu năm. Khi đàn bò to hết kích cỡ không có cách gì tiêu thụ hết phải thuê tàu chở vào đất liền. Nhưng không sao cả, thất bại đầu tiên ấy chính là bài học đắt giá cho việc lựa chọn nuôi con gì ở đảo sau này. Ví như công việc ở cái trại gà của Quang chẳng hạn, công phu nhất vẫn là việc chọn giống lẫn chế biến thức ăn sao cho phù hợp. Gà thương phẩm phục vụ khách du lịch ở đảo bây giờ phải là gà đá, lai đá gà tây, gà ta, gà công nghiệp không ai đoái hoài. Chính Quang chứ không ai khác đích thân vào đất liền chọn giống, trước đây phải vào tận Bình Định hay ra Hà Nội, nay đã có đại lý Xuân Tư ở Hồ Xá cung cấp khá thuận tiện. Gà một ngày tuổi (mới nở), mỗi lứa Quang thả từ ba đến bốn trăm con, tiêu thụ hết lứa này mới thả lại lứa khác. Giống gà một ngày tuổi, mùa đông mười hai ngàn nhưng mùa hè thì phải mười tám ngàn một con. Gà con sau một tháng cắt bột công nghiệp chuyển qua ăn chuối rừng trộn bột ngô. Cùng với heo, hàng ngày xe công nông có nhiệm vụ tải thức ăn từ nhà ra trại gà. Chu kỳ mỗi lứa gà nuôi từ bốn tháng rưỡi đến năm tháng. Trọng lượng gà mái bình quân hai kg rưỡi, trống nhỉnh hơn hai kg tám đến ba kg, mỗi kg ở đảo quy định bán một trăm năm chục ngàn đồng. Năm 2018 Chi cục Khuyến nông tỉnh Quảng Trị hỗ trợ năm trăm con gà cho bảy hộ ở Khu dân cư 1 mới ra đảo lập nghiệp theo mô hình chăn nuôi gà thịt thường trị giá trên năm mươi triệu đồng. Chi li như thế để thấy, từ năm 2012 đến nay hộ gia đình Quang đã có những mô hình chăn thả heo rừng, dê và trại gà ổn định, nguồn thu từ các mô hình đều là những khoản tiền to, nhưng chưa dừng lại ở đó.

Trong những “dự án” chăn nuôi của Quang ở đảo có một “tiểu dự án” là thả vịt trời. Mới nghe nó lãng mạn, hoang tưởng, viễn vong vô bờ bến. Thế nhưng khi ra đến hiện trường, tận mắt chứng kiến, bằng cớ rành rành ra đó thì không thể không phục sát đất. Cái giống vịt trời, theo kinh nghiệm của Quang, hễ có nước ngọt sạch sẽ thơm tho là nó ở, bẩn lông thì nó bay đi nên khi nuôi không cần giăng lưới giăng màn. Mùa khô ở đảo thiếu nước ngọt là căn bệnh trầm kha. Quang chủ động khắc phục bằng cách cải tạo hai hố bom dự trữ. Một hố vuông vức 12x12m, sâu 1,4m; một hố 12x17m, sâu 1,6m, lót bạt nilon hứng nước mưa. Một công đôi việc, hai hồ nước ngọt nhân tạo này phục vụ bầy dê, trại lợn, trại gà lúc nắng hạn, nhưng cứ phải tận dụng nuôi thả trăm con vịt trời. Quang nói là thử nghiệm, nuôi cho vui. Giống vịt trời đắt, nơi có giống cung cấp gần nhất cũng phải vào đến Tam Kỳ hoặc ra tận ngoài bắc. Có thời điểm giá mỗi con bố mẹ lên đến cả triệu đồng, vịt ba ngày tuổi mười lăm ngàn đồng một con. Bù lại vịt trời dễ nuôi, không dịch bệnh, lượng thức ăn chỉ bằng 1/5 con vịt siêu thịt. Các đàn vịt trời Quang nuôi đều cho ăn chung thức ăn với gà, trộn thêm ít cá tươi vụn vặt khác vì nguồn thức ăn chính của vịt trời có ngay trên đảo, tự nó bay đi lùng bắt ốc sên. Ốc sên trên đảo bé tí tẹo chưa bằng đầu đũa chứ không bự chác như trong đất liền. Vậy nên các đàn vịt trời cứ thả cho trời nuôi chừng ba tháng, trọng lượng đều từ kg ba đến kg rưỡi. Tôi hỏi, làm sao bắt được con vịt trời, là vì trong ký ức tuổi thơ trên cánh đồng làng, thỉnh thoảng có đàn vịt trời bay về lúc lũ lụt nhưng tuyệt đại đa số người dân trong vùng không ai đơm bắt được một con. Thì ra, cái cách bắt con vịt trời đơn giản vô cùng, lựa khi nó chúi đầu vào cái xô nhựa đựng thức ăn đánh chén, ta nghiêng xô lại là nó không tìm được đường ra, cứ thế tóm chân nó lại, Quang nói. Thịt thơm, ngon, ngọt, xương nhuyễn, cái ngon không chỉ đáp ứng được nhu cầu ăn chơi của khách du lịch vì nó độc chiêu, của quý hiếm. Vậy mà trong nhiều năm liền, Quang chỉ dành riêng món đặc sản vịt trời này cho đám khách quen đi biển dài ngày vào mùa đông, khi họ ghé lại đảo bán cá. Thời điểm vợ chồng Quang và bà con khu Thanh Niên thu mua cá để sấy khô, dự trữ. Chợt nhớ thời chống Mỹ, chị Lâm Thị Mỹ Dạ có bài thơ “Khoảng trời, hố bom” nhân văn và lãng mạn cách mạng chẳng khác gì hình tượng “đầu súng, trăng treo” trong một bài thơ trước đó. Quang không cầm bút, không sáng tạo thi ca, chỉ biết dựa vào những hố bom có sẵn trên hòn đảo anh hùng để mưu sinh. Dù có vô tình đi chăng nữa thì cũng đã sáng tạo ra một biểu tượng từ những “khoảng trời hố bom”. Ôi, đã thi vị chưa ở hai cái “khoảng trời hố bom” trên đảo từ khi có chủ nhân của nó là những đàn vịt trời tắm táp nô đùa thanh bình giữa thanh thiên bạch nhật như khoảng trời ước vọng của Quang vậy. Trên đảo còn rất nhiều hố bom, sao chúng ta không nhân rộng mô hình này ra trên đảo để phục vụ khách du lịch nhỉ? Nhưng cũng phải dừng lại ở đây thôi vì hồi đầu tháng 5 năm 2019 này, Quang đã bắt tay vào việc nuôi vịt biển.

Vịt biển Đại Xuyên hay Vịt biển 15, theo Quang là loại giống mới do Trung tâm nghiên cứu vịt Đại Xuyên thuộc Viện Chăn nuôi Quốc gia thử nghiệm, lai tạo thành công, được Bộ Nông nghiệp và PTNT công nhận là giống vật nuôi mới (tại Thông tư số 25/2015/TT-BNNPTNT ngày 01-7-2015), có rất nhiều bài viết của các nhà khoa học, nhà báo đăng tải trên mạng. Theo đó Vịt biển 15 là giống vịt đầu tiên ở Việt Nam có thể sinh sống, phát triển trên môi trường biển, nước lợ lẫn nước ngọt, song với Quang cốt tử vẫn là nước biển. Khả năng sinh trưởng, chống chịu bệnh tốt, sức sống dồi dào, dễ nuôi. Nó uống được nước biển, tắm nước biển, tìm con mồi trên biển, tận dụng các nguồn thức ăn tự nhiên rất tốt, nhất là ở các vùng cửa sông, bãi biển, hải đảo nên không cần đầu tư nhiều. Vịt biển 15 là giống kiêm dụng, vừa nuôi để lấy thịt vừa nuôi để lấy trứng, chất lượng thịt cao, có khả năng sinh trưởng nhanh, nuôi hai tháng tuổi có thể đạt trọng lượng hai kg rưỡi. Sau ba tháng, trọng lượng mỗi con đều trên ba kg. Thức ăn nuôi vịt biển “tạp phí lù”, từ gạo, thóc, ngô, đỗ tương, tấm, cám, cá, tép, cua, ốc, don, dắt đến bã bia, bã rượu, khoai, rau bèo… Chỉ cần các loại nguyên liệu này không bị mốc hoặc ôi chua, điều này thì Quang đã tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm ở các mô hình chăn nuôi khác. Trông người chạnh nghĩ đến ta, cháu nóng ruột lắm rồi, Quang nói. Là vì nhiều địa phương trên cả nước như Quảng Ninh, Hải Phòng, Ninh Bình, Thái Bình, Nam Định, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Kiên Giang, Trà Vinh… đặc biệt là ở các đảo Thổ Chu, Phú Quốc, Trường Sa, người ta đã nuôi, đã ứng dụng thành công mô hình này, góp phần đáng kể vào việc giải quyết thực phẩm cho bộ đội và người dân trên các đảo. Nó không chỉ là con vật “cứu tinh” cho các hải đảo mà trong điều kiện biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn hiện nay ở nhiều tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, họ cũng đã xác định vịt biển là giống chủ lực trong cơ cấu giống vật nuôi của khu vực. Chưa biết thành quả sắp tới đây nó như thế nào nhưng tôi hiểu rất rõ câu nói “cháu nóng ruột lắm rồi!”. Lại một lần nữa vợ chồng Quang là những người đón đầu, tiên phong trong việc áp dụng thành tựu khoa học kỹ thuật. Thông thường khi áp dụng một mô hình sản xuất chăn nuôi mới người ta cần liên kết bốn nhà. Nhà nước dự báo, quy hoạch, ban hành cơ chế chính sách thuận lợi. Nhà khoa học nghiên cứu kỹ thuật sản xuất, lai tạo giống mới chất lượng cao và chuyển giao khoa học. Nhà nông phải nhạy bén nắm bắt những thành tựu khoa học kỹ thuật, thông tin thị trường, chủ động liên kết nhằm tạo ra sản lượng hàng hóa cao, chất lượng tốt. Và doanh nghiệp thì phải không ngừng mở rộng thị trường. Điều thú vị ở Quang khi bắt tay vào việc chăn nuôi vịt biển, chính là lúc anh biến mọi khó khăn thách thức trên đảo thành các tiền đề thuận lợi, trong đó mô hình vịt biển anh đang nuôi thử nghiệm gút lại chỉ còn hai nhà là nhà khoa học và nhà chăn nuôi. Lý do đơn giản là vì chính quyền huyện đảo bao giờ cũng có cơ chế chính sách thuận lợi, thứ đến là cái nhà hàng của vợ chồng Quang từ trước đến nay đã kiêm luôn công việc của nhà doanh nghiệp. Và trên hết vẫn là điều kiện đã chín muồi, đích thân Quang ra tận Trung tâm nghiên cứu vịt Đại Xuyên thuộc Viện Chăn nuôi Quốc gia chọn hai trăm con giống về thả. Nhìn đám vịt con mới nở mầu vàng nhạt, đầu và đuôi lấm chấm những phớt đen lung linh trước làn gió biển năng động tranh giành thức ăn chạnh nghĩ tới một ngày không xa, khoảng chín mươi ngày nữa thôi, từ lứa vịt biển khởi đầu này sẽ biến hóa cho Quang một đàn vịt trưởng thành, bề thế. Bấy giờ, những con cân nặng trên ba kg sẽ được tuyển chọn. Đông đảo nhất sẽ là đám vịt mái lông mầu xám hoặc cánh sẻ, cánh mầu xanh đen, cổ khoang trắng, mỏ và chân mầu vàng sẽ được chọn lọc làm vịt đẻ, nuôi để lấy trứng. Những chú vịt đực thường mập mạp, khỏe mạnh, khoác bộ lông đậm hơn con mái sẽ được giữ lại theo tỉ lệ để làm cái thiên chức phối giống. Phần còn lại dùng vào việc lấy thịt, cung cấp cho nhà hàng. Ôi, cái giống vịt biển, loài vật nuôi mới mẻ từ khi đưa nó về trên đảo, nó đã bắt đầu đáp ứng ngay khát vọng cháy bỏng của Quang là góp một phần vào việc phát triển kinh tế ở hòn đảo thân yêu của mình.

Lại nói thêm chút nữa về công việc đánh bắt và chế biến. Để có nguyên liệu làm ra cái món cháo bột, cá nhảy, rong biển đặc sản ở đảo, mỗi tháng hai mươi đêm, mỗi đêm từ hai đến ba giờ lúc triều xuống, tự bản thân Quang xuống biển mò cua, bắt cá nhảy và hái rong biển. Con cua trong đất liền gọi con khởi nam, ngoài đảo gọi khởi bạc, cứ việc đeo bao tay vào mò mẫm dọc theo thềm, bợc đá để bắt. Mỗi lần đi cũng tầm được khoảng năm kg, đây là nguồn nguyên liệu chính nấu ra nồi cháo ba mươi người ăn, cá nhảy và rong biển đều là những thứ phụ họa. Bây giờ ở làng trên (Khu dân cư số 1) là đội quân đánh bắt cá, lặn hàu, lặn ốc… hùng hậu tiếp sức thêm cho nhiều hộ kinh doanh ở Khu Thanh Niên. Quang cũng đã bắt đầu rảnh tay ra để làm thêm nhiều công việc khác. Hưởng ứng tham gia vào các mô hình chế biến cá khô, chế biến nước mắm cao đạm… vợ chồng Quang đã mạnh dạn đầu tư máy móc, cơ sở vật chất kinh doanh thêm các dịch vụ này. Mùa đông năm ngoái Quang đã đầu tư một máy sấy công suất một tạ. Với công suất này cứ sáu đến tám giờ sấy ra được một mẻ cá khô hai mươi kg. Mùa đông năm ngoái là vụ đầu tiên, sắm máy chậm nên lò của Quang mới sấy hơn nửa tấn cá khô. Ở Cồn Cỏ cá phơi bằng vỉ, tuyệt đối không dính cát nên sản phẩm sạch, phơi xong đóng gói bỏ vào tủ đông, không hư. Có ba loại cá làm nên thương hiệu cá khô Cồn Cỏ, đó là cá doái, cá thởng (bống biển) và cá cơm; giá cả từ hai trăm rưỡi, hai trăm hai đến trăm rưỡi mỗi loại. Năm 2017 Chi cục Khuyến nông tỉnh hỗ trợ hai mô hình làm nước mắm cao đạm trên năm mươi triệu đồng cho hộ anh Hồ Phương và Hồ Đình Cẩn. Từ gia công, muối cá thuê cho cảng cá, từ năm 2018 vợ chồng Quang đã đưa về sản xuất tại nhà. Gọi là nước mắm cao đạm vì ở đảo chỉ lọc lấy nước mắm cốt gọi là nước nhất không như ở trong đất liền, cứ sau mỗi lần lọc người ta bơm nước biển hòa muối vào lọc bốn đến năm lần. Với loại nước mắm cao cấp này, mỗi năm hộ gia đình Quang góp thêm cho đảo từ bốn đến năm trăm lít. Và mới đây vợ chồng Quang cũng đã đầu tư thêm một máy ép thủy lực, thu mua toàn bộ phế liệu trên đảo để ép. Lời lỗ Quang chưa kịp tính toán song đây cũng là một “tiểu dự án” nhằm thu dọn vật liệu phế thải, bảo vệ môi trường biển trước mắt và lâu dài… Có thể tôi chưa kể ra hết, ví như việc đi đào rễ sâm cau một thời để làm nên thứ rượu đặc sản gọi là “Rượu ngâm thảo dược Cồn Cỏ” nay Ủy ban Huyện đã ra lệnh cấm khai thác vì có nguy cơ tuyệt chủng như con cua đá hay khai thác cây ngũ diệp sâm, loài giảo cổ lam năm lá chỉ có ở đảo Cồn Cỏ để chế biến ra trà giảo cổ lam. Như đã nói ở trên, mọi đầu mối công việc đều tập trung cho việc kinh doanh ở hai cái nhà hàng Trâm Anh 1 và 2. Ở đó bây giờ đã có năm người hợp đồng từ trong đất liền ra hỗ trợ, tiền công bình quân mỗi người năm triệu đồng một tháng, doanh số kinh doanh tăng trưởng vào hàng nhất nhì ở đảo vì tất cả đầu vào từ chăn thả heo rừng đến trại dê, trại gà, vịt trời… lẫn đánh bắt đều được tiêu thụ qua hệ thống nhà hàng.

*

Buổi chiều, Quang chở tôi đi thực địa một vài cơ sở sản xuất, khi về nghỉ ở nhà hàng nổi kè Bến Tranh người đã thấm mệt bởi ra đảo vào đợt nắng nóng kéo dài. Biển chiều bắt đầu thổi từng cơn gió mát vào bờ, tôi thiu thiu trên võng. Chuông điện thoại đổ, đã đến giờ tập kết ở âu thuyền để vào đất liền. Tôi vội nói lời chia tay trong lúc Quang lơ đãng nhìn những con sóng bạc đầu phía đất liền ầm ào xao động. Tôi hỏi nhớ cháu Huyền Trâm, nhớ đất liền rồi phải không? Cũng gương mặt sạm đen, đôi lông mày đen nhánh và đôi mắt nhấp nháy sáng ấy bảo tôi, dạ không! Bao nhiêu năm rồi cháu không vào đất liền ăn tết? - tôi hỏi. Quang bảo, từ 2009 đến nay, mười một năm liền cháu chưa về quê ăn tết… Hèn chi mà ngồi nhìn vô đất liền sững sờ ra rứa là phải. Có khi mô vợ chồng cháu nghĩ, lúc ăn nên làm ra, tích cóp được một gia tài khả dĩ sẽ kéo nhau vào đất liền, tôi tiếp. Quang lại nói dạ không, cháu là đảng viên, là cựu chiến binh Cồn Cỏ, là anh lính cụ Hồ thì sẽ mãi mãi đứng mũi chịu sào, phải gương mẫu đi đầu như lời Bác Hồ dạy bảo. Công việc của vợ chồng cháu ở đảo chẳng có gì to tát, song việc gì cháu thấy ích nước lợi nhà thì bắt tay vào làm. Dân giàu thì đảo mạnh, khi đảo mạnh lên ắt sẽ có trường tiểu học, cấp 2, rồi cấp 3…

Vợ chồng cháu thật đáng khen, tôi bắt tay, nhớ chuyển lời chú đến Lam, khen cho những cặp mắt tinh đời. Hãy làm tốt thiên chức nhà sản xuất và kinh doanh thông minh, xứng đáng là những công dân danh dự của đảo. Chú tin một ngày không xa nữa đâu cháu sẽ hiện thực hóa được ước mơ, sẽ chạm tay vào chân trời ước vọng. Nó giản dị như buổi ban đầu theo học trung cấp điện và đặt cược cuộc đời mình vào hòn đảo nhân sinh này mà thôi.

Cồn Cỏ - Đông Hà, tháng 5 năm 2019

Y.T

 

Bài viết đăng trên Tạp chí Cửa Việt số 301 tháng 10/2019

Mới nhất

TOÀN VĂN PHÁT BIỂU CỦA TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC NGUYỄN PHÚ TRỌNG

27/01/2021 lúc 00:00

(ĐHXIII) - Trang tin điện tử Đại hội XIII của Đảng trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng tại phiên khai mạc Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, sáng 26/1.

Bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn Đại hội XIII của Đảng

25/01/2021 lúc 17:20

(ĐHXIII) - Hiện, toàn lực lượng CAND ở trong trạng thái sẵn sàng cao nhất, dành toàn tâm, toàn lực bảo vệ tuyệt đối an ninh, an toàn Đại hội và tăng cường công tác bảo vệ chính trị nội bộ, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, góp phần vào thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

Sáng 25/1, Đại hội XIII của Đảng họp phiên trù bị

01/01/1970 lúc 00:00

Sáng nay (25/1), sau khi đặt hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh và dâng hương tại Đài Tưởng niệm các anh hùng - liệt sĩ, 1.587 đại biểu dự Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng (Đại hội XIII) họp phiên trù bị.

Tổng kết công tác báo chí năm 2020, triển khai nhiệm vụ năm 2021

20/01/2021 lúc 16:46

(TCCVO) Sáng 20/1/2021, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy phối hợp cùng Sở TT&TT, Hội Nhà báo tỉnh Quảng Trị tổ chức Hội nghị tổng kết công tác báo chí năm 2020, triển khai nhiệm vụ năm 2021.

Dự thảo
tư tưởng Hồ Chí Minh
Du Lịch Quảng Trị

Thời tiết

Quảng Trị

Hiện tại

26°

Mưa

29/01

25° - 27°

Mưa

30/01

24° - 26°

Mưa

31/01

23° - 26°

Mưa

Nguồn: Weathers Underground