TCCV Online - Thường tới tháng năm, nhằm tháng tư âm lịch, người dân quê tôi, người dân trên suốt dải đất miền trung đều như chờ, như e ngại một cái gì không đáng hoan nghênh nhưng cũng không tránh khỏi.
Năm nay, sinh thực con rắn, ông trời có ưu ái hơn một chút, mùa xuân có kéo dài hơn một chút. Nhưng, khi mà Thiều quang chín chục đã ngoài... chín mươi, thì, khách không mời... cứ đến: Gió nóng tràn về. Với người bắc miền trung, gió Nam là gió Tây nam, tên “cúng cơm” là gió Lào. Trong bộ gió Nam có Nam Lửa, thổi như quạt lửa vào mặt. Gió Nam Ồ thổi ồ ồ như xay lúa.
Thời trước, cấy lúa giống cũ thời gian sinh trưởng dài, tới khi lúa trỗ gặp gió Nam sớm phấn bay lạc coi như thất bát. Với đời học trò, nghe gió Nam về là sắp được nghỉ hè, sẽ có “chín mươi ngày nhảy nhót ở miền quê/ Ôi, tất cả mùa xuân trong mùa hạ” (Tế Hanh). Ký ức tuổi thơ tôi nghe vọng lại đâu đây lẫn trong tiếng gió Nam có đôi chim gù trầm bổng cuối xóm, tiếng nghé ọ xa xăm. Ba tháng chăn trâu, thả diều, bắt cá thỏa thuê giữa cánh đồng mênh mông bùn lầy năn lác hoang lậu. Ba tháng quên làm người để được hóa kiếp thành con trâu, con cá, con chim Cà lơi trên ruộng.
Nhớ những mùa hè trong chiến tranh. Đêm đêm, cùng với luồng gió nóng đồng lõa, không lực Hoa Kỳ ném bom Napan, nhà cháy người chết. Trong lửa khói, người vọt ra khỏi hầm trú ẩn, máy bay Mỹ lại đến rải bom bi... Đêm, từ nơi trú ẩn giữa cánh đồng nhìn vào làng xóm ngùn ngụt lửa. Trong làn gió nóng khát khô họng, trẻ con vục nước ruộng nồng nã mùi bùn, thum thủm mùi toóc mục, uống, lẫn cả giun, ốc, đỉa.
Ôi, cái dải đất miền Trung đã cỗi cằn lại khô khát thêm bởi những mùa gió nóng!
Ấy vậy mà, chính nó, khi mang cái nóng nực khô khát về lại đánh thức một mùa phượng vỹ. Cứ như thể chỉ chờ vào cái cành cây lắc lư trong gió nóng mà huyết phượng sôi lên nở thành hoa, cánh hoa kỷ niệm tuổi học trò. Ngay bến sông nhà tôi nhìn sang bờ bên kia có một cây phượng vỹ cổ thụ rất già, hè năm nào cũng gắng trổ bông. Dưới gốc phượng già có cô gái nhỏ chiều nào cũng xuống bến sông chải tóc. Năm tháng chiến tranh như nước sông trôi, em thành thiếu nữ có mái tóc dài mượt. Tôi thành gã trai đầy máu nóng thời loạn, nhập ngũ một ngày phượng nở cháy mặt sông. Tiễn con ra bến nước, mạ tôi dặn:
- Nhớ giữ gìn, còn quay về với làng xóm nghe con!
Ôi, mạ ơi! Làm sao con có thể giữ gìn được đây khi từ cổ chí kim mười người đi chinh chiến may chăng mới có một người về. Bên kia sông, cô gái vẩy khô mái tóc nói một câu lơ lửng...
Năm năm sau, từ trại thương binh tôi cũng về được dẫu chỉ báo hiếu mẹ được hơn phân nửa hình hài. Mang niềm vinh quang thắng trận trên đôi nạng gỗ, tôi qua sông tìm câu nói lửng lơ năm trước. Gốc phượng già còn rơi rụng vài cánh hoa hè muộn mà người xưa giờ nơi đâu?!
Vun vút trôi qua bao mùa gió nóng, phượng nở, ve kêu, bao lớp lá vàng hoài niệm ngổn ngang. Tôi vào lớp người cũ tự bao giờ mà lòng vẫn hý hửng mỗi độ xuân qua hè tới như vẳng nghe đâu đây tiêng gió Nam ồ ồ như xay lúa, như thể lại được nằm úp mặt xuống cỏ lắng tiếng cu gù, băng ra đồng lội bùn ì oạp như trâu như cá.
Ôi! sắp mãn một đời trai mà chưa ra khỏi lưu vực những cơn gió nóng.
N.T.T
(Nguồn Tạp chí Nhật Lệ)
