Thế rồi ngày ấy đã đến. Khi những dòng nước ngọt chảy tràn qua những cánh đồng trên cù lao Bắc Phước từ hệ thống thủy lợi Nam Thạch Hãn thuộc dự án Thủy lợi miền Trung do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Quảng Trị làm chủ đầu tư được thực hiện, như một màu nhiệm biến ước mơ bao đời trên vùng quê này thành hiện thực. Còn nhớ, khi dòng nước ngọt đầu tiên về tới đầu làng, vào những thửa ruộng đang “khát”, mọi người dân đổ ra đường như ngày hội “té nước” của người Lào, người Thái Lan, để gột rửa hết mọi ưu phiền bấy lâu và tất cả bắt đầu hồi sinh.
Công trình trên 15 tỉ đồng, được thiết kế và thi công theo dạng đặc biệt phù hợp với địa hình của một “ốc đảo”. Theo đó, đoạn vượt sông Thạch Hãn được sử dụng bằng ống thép xiphong không gỉ. Ống nước được đặt âm dưới đáy sông, hai đầu ống được xây dựng bể chứa, bể xả và sử dụng máy bơm ly tâm trục ngang có công suất 500m3/giờ. Công trình sau khi hoàn thành đã bàn giao cho Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác công trình thủy lợi tỉnh quản lý.
Trưa, nắng như rót mật xuống cánh đồng lấp lóa, nhưng gió từ cửa biển cứ miên trường thổi vào mang theo lượng hơi ẩm đủ làm dịu nhiệt độ ngoài trời đang 400 C. Anh Trương Tăng - chủ nhiệm hợp tác xã Duy Phiên đưa hai bàn tay vuốt vuốt lên những chẽn lúa chín vàng nghiêng xuống xếp chồng lên nhau như thảm lụa, gương mặt anh rạng rỡ nụ cười như sắp nhận một món quà được tặng. Rồi anh hồ hởi: - Vụ đông xuân năm nay được mùa chưa từng thấy, sản lượng lúa gấp hai, ba lần so với trước đây. Khi chưa có nước ngọt một sào chỉ được 1 tạ, bây giờ có nước ngọt tưới tiêu đầy đủ một sào lên 2,5 đến 3 tạ tùy vào giống lúa…
Nắng nóng giữa cánh đồng mỗi lúc càng thêm oi nồng nhưng gió từ cửa sông cứ hào phóng thổi vào như muốn níu chân chúng tôi nán lại thêm chút nữa để đắm chìm trong hương vị nồng nàn tỏa ra từ những hạt lúa căng tròn chín mọng. Anh Tăng giục về thôi, đã đến giờ hẹn hai vị trưởng thôn và bí thư chi bộ để kiểm chứng lần nữa những gì anh tâm sự.
Sau những lời chào và cái bắt tay thân mật, anh Trương Ánh - Trưởng thôn vào chuyện: - Như các anh thực địa đã biết, từ khi có dòng nước ngọt đã làm thay đổi bộ mặt của thôn trong sinh hoạt hằng ngày, trong xây dựng và sản xuất… đặc biệt trên những cánh đồng không còn thế độc canh giống lúa huyết rồng mà đã gieo trồng được nhiều chủng loại khác nhau có giá trị trên thị trường gạo. Nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư sản xuất nông nghiệp, mở rộng chăn nuôi gia súc gia cầm… nói chung đã làm thay đổi nếp nghĩ, cách làm trong sản xuất. Còn ông Nguyễn Xuân Tiến - Bí thư Chi bộ tự tin rằng: - Đó là sự bù đắp công bằng cho mảnh đất đầy khắc nghiệt mà tạo hóa vô tình tạo nên và cũng là sự bù đắp xứng đáng cho vùng cù lao đi qua hai cuộc chiến tranh chống ngoại xâm của dân tộc.
Ngoài Duy Phiên thì hai hợp tác xã còn lại là Dương Xuân và Hà La cũng đã hưởng lợi trực tiếp từ nguồn nước ngọt của hệ thống thủy lợi Nam Thạch Hãn, mỗi xã khoảng từ 12 đến 15 ha. Ông Nguyễn Hữu Thắng - Ban quản lý HTX Hà La một lần nữa khẳng định: - Vụ lúa đông xuân năm nay những diện tích được nước ngọt tưới tiêu đầy đủ thì năng suất lúa khá đạt về sản lượng và chất lượng. Tùy vào giống lúa như: HT1 thì 2,5 tạ/sào, B6 3 tạ/ sào, so với trước đây chỉ có 1 tạ/sào đó là những lúc mưa thuận gió hòa, còn không chỉ được vài thúng mà chất lượng gạo lại kém. Bên cạnh sản xuất nông nghiệp được đầu tư phát triển thì trong xây dựng các công trình sinh hoạt cộng đồng, nhà cửa ở Bắc Phước cũng được chủ động hơn. Trước đây các công trình thường khởi công khi nguồn nước mưa dồi dào nhưng bây giờ đã thuận tiện hơn nhiều và chất lượng công trình được đảm bảo.
Anh Nguyễn Văn Vui - Phó Chủ tịch UBND xã Triệu Phước cho biết: - Hiệu quả đem lại trong phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo vệ sinh môi trường của công trình nước ngọt cho vùng Bắc Phước nói riêng và Triệu Phước nói chung là hết sức quan trọng, góp phần đẩy nhanh tiến độ các mục tiêu trong chương trình xây dựng nông thôn mới của xã. Thực tế các hợp tác xã hưởng lợi trực tiếp từ dự án nước ngọt đã có một “mùa vàng” bội thu trên các mặt mặt trận trong sản xuất nông ngư nghiệp. Nước ngọt sẽ là nguồn lực quan trọng giúp cải tạo, chỉnh trang đồng ruộng nhằm ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trong sản xuất nông nghiệp theo hướng chất lượng hàng hóa, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Những kết quả đạt được như trên chỉ là bước đầu, để khai thác hết tiềm năng, lợi thế trên các cánh đồng của cù lao Bắc Phước còn nhiều điều thứ phải đầu tư và điều chỉnh mới phát huy hết hiệu quả kinh tế của nó. “Sản xuất lúa cũng chỉ mới một vụ, hệ thống kênh mương cấp hai, cấp ba còn thiếu nên lượng nước không tiết kiệm được gây lãng phí trong tưới tiêu. Cần sự đầu tư tiếp tục của Nhà nước để khai thác hiệu quả triệt để kinh tế vùng đất còn nhiều tiềm năng này” - Anh Vui chia sẻ thêm.
Còn nhớ, năm 2010 khi cây cầu “cổ tích” Bắc Phước được hoàn thành và đưa vào sử dụng nó như chiếc chìa khóa đầy sinh lực, mở ra cho “ốc đảo” hướng khai thác tiềm năng thế mạnh nông ngư nghiệp và nuôi trồng thủy hải sản. Nhất là các “đặc sản” như gạo huyết rồng, tôm, cua, cá và rau câu… Đặc biệt, với tiềm năng và lợi thế về đầm phá, ao, hồ tự nhiên, cù lao sẽ được đầu tư “đánh thức”, giúp đẩy nhanh chuyển dịch cơ cấu kinh tế và khai thác thế mạnh về nông - lâm - thủy sản - kết hợp du lịch sinh thái. Trong đó, những hạng mục công trình quan trọng hỗ trợ cho lộ trình “đánh thức” cù lao Bắc Phước bắt đầu khởi động như: công trình kè các tuyến đê biển, công trình kênh đưa nước ngọt qua Bắc Phước, trồng cây bần chua chống xâm thực mặn… Bây giờ, nhờ có công trình kè đê biển tả, hữu sông Thạch Hãn, 100 ha nuôi tôm, 30 ha nuôi cua trên ao hồ tự nhiên được khai thác thường xuyên, trồng mới 5 ha cây bần chua chắn sóng, tạo môi trường thuận lợi cho thủy hải sản sinh sôi trú ngụ. Hệ thống điện, đường, trường, trạm đã được “phủ sóng” và đặc biệt nước ngọt đã “rót” đến mọi nhà, chảy tràn trên các cánh đồng… Tất cả sẽ hợp thành “đòn bẩy” có sức bật mạnh mẽ đưa cù lao Bắc Phước trở thành vùng kinh tế trọng điểm “đa năng” trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của xã Triệu Phước.
Chia tay cù lao Bắc Phước khi bóng chiều đã ngả về phía biển. Đứng trên cây cầu “cổ tích” phóng tầm mắt về phía “ốc đảo”, những ngôi nhà cao tầng mới xây lồng lộng trong gió. Những bầy chim khắp nẻo rủ nhau về trú ngụ trên những rừng bần đang độ xuân thì mơn mởn. Tôi cảm nhận có một luồng sinh khí mát lành đang thổi vào vùng đất đầy khắc nghiệt này một sức sống mới diệu kỳ. Điều đó một phần nhờ những dòng nước ngọt của hệ thống Nam Thạch Hãn ngày ngày vẫn chảy qua đây...
L.T.T
