Ở miền núi huyện Vĩnh Linh có một nông dân người dân tộc Vân Kiều được biểu dương là điển hình sản xuất giỏi và giàu có. Đó là ông Hồ Hinh - cán bộ chi hội nông dân bản Khe Cát xã Vĩnh Khê. Thoạt đầu, tôi không nhận ra khi gặp lại ông tại hội nghị biểu dương điển hình sản xuất giỏi do Hội nông dân huyện Vĩnh Linh tổ chức. Bởi vì Hồ Hinh không còn rụt rè, e ngại như cách đây 20 về trước khi lên nhận giấy chứng nhận tốt nghiệp tiểu học mà rất tự tin lên trình bày những nỗ lực của bản thân trong quá trình đổi mới sản xuất để xóa đói giảm nghèo và vươn lên làm giàu chính đáng.
Cách đây 20 năm, các thầy cô giáo lên cắm bản để dạy cái chữ cho con em đồng bào dân tộc Vân Kiều ở xã Vĩnh khê còn nhớ một người thanh niên người chắc lẳn, đen nhẻm, nhưng có đôi mắt với hoàng điểm rất sáng, hàng tuần vào thứ 5 và thứ 7 đều siêng năng đến tham gia học tập ở các lớp xóa mù. Thấy Hồ Hinh đi học, nhiều người nhất là gái bản trêu “Lớn rồi mà còn đi học với trẻ con” hay “Muốn gần cô giáo Lương để hỏi làm vợ”… Nghe mọi người, nhất là gái bản trêu chọc lúc đầu Hồ Hinh cũng thấy xấu hổ và rất e ngại mỗi lần đến lớp. Nhiều đêm Hồ Hinh ra bờ suối ngồi khóc một mình. Hồ Hinh suy nghĩ hung lắm. Nhưng không học làm sao biết cái chữ để đọc sách báo, hiểu được kỹ thuật làm ruộng lúa nước có được nhiều thóc, trồng được cây ngô, cây sắn trên rẫy nhiều bắp, nhiều củ để cái bụng được no, cái thân được ấm. Không lẽ đời mình cam chịu đói nghèo như bố mẹ trước đây sao? Hồ Hinh còn nhớ lần anh cán bộ dưới Huyện đoàn lên bồi dưỡng lớp đối tượng Đoàn cho thanh niên xã đoàn Vĩnh Khê có Hồ Hinh tham dự đã nhắc lại lời dạy của Bác Hồ sau khi cách mạng tháng Tám thành công: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”. Bởi vì theo Bác, Cách mạng Tháng Tám thành công rồi nhưng nhân dân Việt Nam còn có 3 thứ giặc để chống. Đó là “giặc đói”, “giặc dốt” và giặc ngoại xâm. Bác đã ra lời kêu gọi toàn dân phải ra sức thi đua tăng gia sản xuất để chống “giặc đói”, thi đua học chữ Quốc ngữ để chống “giặc dốt”. Chống được “giặc đói”, “giặc dốt” thì nhân dân Việt Nam có đủ điều kiện để thắng giặc ngoại xâm.
Nhớ lời Bác Hồ dạy, Hồ Hinh lấy lại tự tin, không bận tâm đến những lời trêu chọc của mọi người, tiếp tục đến học ở lớp xóa mù như không có gì xảy ra. Không những tham gia học ở lớp mà ban đêm hay chủ nhật Hồ Hinh còn đến nhà công vụ của trường Tiểu học để nhờ thầy Lộc, thầy Quyến, cô Lương dạy thêm. Thấy Hồ Hinh tuổi đã lớn mà còn ham học, các thầy các cô nhiều lần đến tận nhà hướng dẫn Hồ Hinh diễn đạt câu văn, làm con toán. Các thầy còn bỏ tiền túi ra để mua sách vỡ giúp Hồ Hinh học tập. Cảm động trước tấm lòng cưu mang và sự giúp đỡ của các thầy cô giáo người Kinh, Hồ Hinh càng ra sức vượt khó để học và đã hoàn thành chương trình tiểu học với điểm thi khá cao. Sau khi tốt nghiệp tiểu học, Hồ Hinh được kết nạp vào Đoàn TNCS Hồ Chí Minh. Vinh dự lớn như tiếp thêm sức mạnh, Hồ Hinh tự tin đăng ký tiếp tục học cấp II hệ bổ túc.
Vừa tham gia học cấp II hệ bổ túc, Hồ Hinh vừa tích cực lao động sản xuất để làm kinh tế. Nhờ học được “cái chữ của Cụ Hồ” nên Hồ Hinh đã đọc được sách báo, nắm bắt được kỹ thuật làm cây lúa nước, trồng cây ăn quả, nuôi lợn nhốt chuồng cho năng suất cao hơn so với làm cây lúa rẫy, nuôi lợn thả rông. Hồ Hinh và Hồ Ngọc Trai ở bản Xung Phong là những người đầu tiên của xã miền núi Vĩnh Khê mạnh dạn sản xuất cây lúa nước theo phương pháp gieo thẳng. Nhờ có nhiều thành tích trong lao động và học tập, Hồ Hinh và Hồ Ngọc Trai đã được Đảng bộ xã Vĩnh Khê bồi dưỡng kết nạp vào hàng ngũ chiến đấu của Đảng và được chọn tham gia buổi giao lưu đoàn viên thanh niên ưu tú người dân tộc Vân Kiều do Huyện đoàn Gio Linh và Huyện đoàn Vĩnh Linh tổ chức tại Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn.
Trong đêm liên hoan văn nghệ giữa thanh niên người dân tộc Vân Kiều hai huyện với Ban quản lý nghĩa trang, một lần nữa hạnh phúc lại mỉm cười với Hồ Hinh. Hồ Hinh đã gặp Hồ Thị Yên - một sơn nữ bản Đôộng Dôn xã miền núi Linh Thượng huyện Gio Linh. Vẽ đẹp mặn mà pha chút hoang dã với gương mặt có những viền sáng nôn nao của người con gái dòng họ Xôm - một dòng họ đông đúc và thành đạt của xã Linh Thượng cùng giọng hát ngân xa vời vợi như tiếng chim hót trong rừng đã hút hồn Hồ Hinh. Sau buổi chia tay, qua mấy bức thư tỏ tình, tình cảm của Hồ Hinh đã được Hồ Thị Yên chấp thuận. Và đám cưới của họ đã được tổ chức ít lâu sau đó. Đám cưới của Hồ Hinh và Hồ Thị Yên có rất đông nam nữ thanh niên người dân tộc hai huyện đến dự. Thầy Lộc, thầy Quyến, cô Lương mặc dầu đã được điều chuyển về công tác ở phòng Giáo dục huyện Vĩnh Linh, thị trấn Hồ Xá cũng lên dự để chúc mừng hạnh phúc của người học trò cũ. Hồ Hinh cảm động lắm và mời các thầy cô cùng chụp ảnh kỷ niệm với vợ chồng mình. Sau lễ cưới, Hồ Hinh được nhận bằng tốt nghiệp THCS hệ bổ túc càng làm cho Hồ Hinh thêm hạnh phúc. Vợ Hồ Hinh đẹp người, hát hay nhưng chỉ mới tốt nghiệp tiểu học. Thế là sau ngày cưới Hồ Hinh vừa làm chồng, vừa làm thầy dạy học cho vợ. Được chồng kèm cặp, Hồ Thị Yên học rất tiến bộ. Chỉ sau một thời gian ngắn, Hồ Thị Yên đã đọc thông, viết thạo, đi chợ biết tính toán từ mớ măng, quả trứng bán ra, đồng tiền thu vào, mua sắm ăn tiêu cơ chí lắm.
Sau khi lập gia đình, hai vợ chồng sinh con ra ở riêng và tính đến chuyện đầu tư phát triển kinh tế trang trại. Nhờ học được “Cái chữ của Cụ Hồ”, đọc sách báo, tham gia đầy đủ các lớp tập huấn chuyển giao tiến bộ kỹ thuật do trạm khuyến nông của huyện tổ chức nên khi có chủ trương giao quyền chủ động sản xuất cho người nông dân cũng như dự án phát triển cây cao su tiểu điền ở vùng miền Tây Vĩnh Linh. Vợ chồng Hồ Hinh đã mạnh dạn đấu thầu 15 ha đất lâm nghiệp để trồng cao su và rừng nguyên liệu, nhận khoán ruộng sâu trũng để vừa trồng lúa vừa nuôi cá đầu tư nuôi lợn nái sinh sản, trâu bò. Nhờ áp dụng các tiến bộ KHKT vào trong sản xuất cùng với tinh thần dám nghĩ, dám làm đến nay gia đình Hồ Hinh đã trồng được 5 ha cao su tiểu điền, 10 ha rừng nguyên liệu, gieo cấy 8 sào lúa nước, kết hợp nuôi cá, nuôi 5 con trâu, 5 con lợn thịt và 2 lợn nái sinh sản và hàng trăm con gia cầm. Từ cây lúa nước, cây cao su, cây ăn quả, rừng nguyên liệu và chăn nuôi, mỗi năm sau khi trừ mọi chi phí gia đình Hồ Hinh thu được trên 200 triệu đồng. Nhờ sản xuất giỏi, kinh tế khá giả nên Hồ Hinh có điều kiện xây cất nhà cửa khang trang, nuôi con ăn học đàng hoàng. Hiện con gái Hồ Hinh đã tốt nghiệp trung cấp y đang công tác tại trạm y tế của xã, còn cậu con trai đang học năm thứ hai ở Trường đại học Nông Lâm - Huế. Không những sản xuất giỏi và làm giàu cho mình mà Hồ Hinh còn tạo mọi điều kiện để giúp đỡ dân bản kinh nghiệm sản xuất, cây con giống và cả vốn để họ phát triển kinh tế gia đình.
Trên cương vị của mình, Hồ Hinh luôn gần gũi động viên hỗ trợ hội viên đầu tư đổi mới sản xuất, hội viên nào gặp hoàn cảnh khó khăn Hồ Hinh vận động hội viên trong toàn chi hội quyên góp giúp đỡ từ đồng tiền, bát gạo, cây con giống để giúp hội viên đó cải thiện đời sống sinh hoạt, phát triển sản xuất nên được dân bản, hội viên cảm phục tín nhiệm.
Điều làm ai cũng cảm động là hàng năm vào dịp Ngày nhà giáo Việt Nam 20/11 Hồ Hinh thường chở vợ mang theo hoa quả trong vườn đến thăm thầy Lộc ở Quảng Xá, thầy Quyến ở Sa Trung và cô Lương ở thị trấn Hồ Xá là những thầy cô giáo cắm bản dạy con em đồng bào Vân Kiều trong đó có mình học “cái chữ của Cụ Hồ”.
N.N.P
