Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Trị Danh sách tạp chí Hotline: 02333 852 458 Đặt báo Giới thiệu tạp chí

Tìm kiếm trên website chúng tôi

X

Trách trời, cũng phải ơn trời

Nhà nằm trong vùng ngập lụt của Quảng Trị, từ nhỏ đến lớn hầu như năm nào tôi cũng chứng kiến lụt, có năm hai, ba trận. Như năm nay, mới sang tháng chín âm lịch đã trận thứ tư, chỉ trong vòng chưa tới mười ngày. Nhà dọn dẹp chưa xong, người chưa kịp hoàn hồn nước lại lên. Lũ chồng lũ thành ra đợt sau nước ngập sâu hơn đợt trước. Dân chỉ biết kêu trời và trách trời.

Cất rớ kiếm cá ăn trong những ngày lũ lụt

Cất rớ kiếm cá ăn trong những ngày lũ lụt

Chống lũ lụt thành ra một thứ phản xạ có điều kiện trong mỗi người. Nghe tin ngoài sông nước lên, trong nhà hối hả kê dọn đồ đạc. Thứ ưu tiên nhất là lo cho cái ăn. Ăn mới sống. Còn người còn của. Gom một bó củi khô buộc lên chỗ thật cao cùng xoong nồi gạo mắm. Sau này có bếp gas thì kê cái bếp lên, và vẫn không quên một bó củi đề phòng hết gas.

Nước xâm xấp ngoài vườn, người ta quơ vội nắm rau, trái mướp, những thứ này nước ngập sẽ rụi hết, nhưng khi lụt lại là những món qua bữa rất được. Lo cho cái ăn xong mới tính chuyện cứu vật nuôi, kê dọn đồ đạc. Tuần tự công việc cứ thế, cái nào trước cái nào sau, người ta thuộc rành rành, đến lũ là làm chứ không cần suy tính, không kịp suy tính. Ấy gọi là kinh nghiệm chống lũ, kinh nghiệm sống chung với lũ.

Lũ lên mỗi đợt tầm ba ngày thì rút, cũng là lúc những thức ăn để dành đã cạn kiệt. Lúc này chợ chưa họp, đường sá vẫn phải lội bì bõm, người quê lại tìm cách tự cung tự cấp. Trong vườn, cây rau quả cao nhất có thể còn ngoi ngóp được là đu đủ. Mà lạ, mùa mưa đu đủ lúc lĩu quả, nhưng loại cây này mục thân rất nhanh. Nước rút cây cũng mềm oặt, người ta lượm quả đem vào kho dầu, cũng có được chút xanh. Nhưng chút xanh chỉ cầm lòng một bữa, phải có chút tanh tươi mới đủ sức.

Người dân đem lưới đơm cá thả những vùng nước chảy, hay dùng cái ống lờ đặt ở cống nước tầm một buổi thế nào cũng có cá đủ ăn cho cả nhà trong ngày. Vùng đồng bằng ngày thường cá ruộng cá đồng tự nhiên khan hiếm, do thuốc bảo vệ thực vật làm hủy hoại môi sinh. Thế mà chỉ một trận lũ, cá từ trên nguồn trôi về rất nhiều. Lũ lụt thành ra một dịp thau rửa nguồn nước ruộng đồng và bổ sung thêm nguồn cá tự nhiên.

Hoặc người ta dùng một cái rớ tủ, gồm bốn gọng tre bắt chéo, buộc vào đấy mành lưới, đặt xuống nước lụt. Dăm ba phút lại kéo rớ lên. Cá lớn thì lấy, cá nhỏ thả ra. Cá mẹ đang ủ bụng trứng cũng thả về nước cho nó sinh sản. Của trời cho, ăn cũng phải biết cách. Một mẻ lưới có khi được một con cá, có lúc chỉ cái lưới không. Thế mà vui, như một cái thú của người quê mỗi khi có lụt. Đơm cá mùa lũ, đôi khi cũng là một cách xoay xở miếng ăn thú vị. Hay đấy là tính lạc quan của người miền Trung quê tôi.

Mất điện, nước sạch sinh hoạt bị cắt là chuyện thường tình ngày lụt. Mấy cái giếng bơm coi như vô hiệu. Mấy cái giếng đào ở quê cũng bị nước lũ tràn vào đục ngầu màu bùn. Cái ăn xoay xở được nhờ rau củ héo úa trong vườn hay con cá đơm lên giữa đồng, còn nước uống thì phải nhờ trời mưa. Có bao nhiêu thau chậu đều đặt dưới mái hiên mà hứng. Mưa dội trên mái dù trong vẫn trôi xuống những thứ xỉ, rỉ sét lắng cặn. Nước đấy chỉ để tắm giặt. Phải thêm một cái thau đặt giữa trời, hứng trực tiếp từ mưa sa mới nấu ăn được. Lúc đấy thì không thể trách trời nữa, mà phải nhờ trời. Lạy trời mưa xuống, lấy nước tôi uống. Và giật mình nhận ra, may mắn thay bầu trời vùng này chưa bị vẩn đục, chưa bị mưa axit như những vùng ở khu công nghiệp.

Chúng ta đang sống trong một vũ trụ, mà người ta hay nói chung chung là “ông trời”. Bao thiên tai dân đều ngửa mặt kêu trời, than trời, trách trời. Nhưng cũng cần nhìn lại bằng con mắt quán chiếu, để biết ơn trời. Biết ơn con cá bơi trong dòng nước và xóa bỏ ý định tận diệt môi sinh. Biết ơn những cây cối tặng vật của đất, từ cây trong vườn cho đến cây trên rừng, để cần có ý thức bảo vệ. Biết ơn bầu trời cho mưa và đừng thải lên đấy những thứ khí độc.

Sự tử tế, đến lúc này không còn là chuyện đối đãi giữa người với người, mà cao hơn, chúng ta phải tử tế với tự nhiên.

H.C.D

Hoàng Công Danh

Mới nhất

Đồng hành cùng dân tộc, đem hết tài năng và tâm huyết đưa nền văn học lên một tầm cao mới, xứng đáng với Tổ quốc và nhân dân*

20/11/2020 lúc 15:36

Sáng tác là nhiệm vụ chính trị xuyên suốt của Hội. Trong suốt nhiệm kỳ qua, Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam đã có nhiều biện pháp động viên các nhà văn bám sát đời sống, mạnh mẽ đi vào những vấn đề trung tâm của đất nước, không ngừng nâng cao chất lượng và hiệu quả sáng tạo, đáp ứng yêu cầu xây dựng văn hóa, xây dựng con người.

Dự thảo báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng nhiệm kỳ Đại hội XII

05/11/2020 lúc 21:56

Phần thứ nhấtTỔNG KẾT CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG NHIỆM KỲ ĐẠI HỘI XII VÀ PHƯƠNG HƯỚNG NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP NHIỆM KỲ ĐẠI HỘI

Dự thảo báo cáo đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2016 - 2020 và phương hướng, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021 – 2025

05/11/2020 lúc 21:46

Phần thứ nhấtTÌNH HÌNH THỰC HIỆN CÁC NHIỆM VỤ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI 5 NĂM 2016 - 2020Bước vào thực hiện nhiệm

Dự thảo báo cáo tổng kết thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2011 – 2020, xây dựng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 – 2030

05/11/2020 lúc 17:50

Phần thứ nhấtKẾT QUẢ THỰC HIỆN CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI 2011 - 2020Bước vào thực hiện Chiến lược phát

Dự thảo
Du Lịch Quảng Trị

Thời tiết

Quảng Trị

Hiện tại

26°

Mưa

29/11

25° - 27°

Mưa

30/11

24° - 26°

Mưa

01/12

23° - 26°

Mưa

Nguồn: Weathers Underground
tư tưởng Hồ Chí Minh
Dấu xưa
Tiêu đề