|
V |
ì nợ áo cơm, tôi xa Vĩnh Thạch năm năm. Quê hương tôi không phải ở đó nhưng bạn bè tôi ở đó rất đông. Ngày còn ở Hồ Xá, một tháng đôi lần tôi về Vĩnh Thạch bù khú với bạn bè. Tôi biết Vĩnh Thạch từ đầu làng đến cuối xã, biết kỹ tới mức nếu là họa sĩ, ngồi nhà cũng có thể vẽ được cảnh quan Vĩnh Thạch, không cần đi thực tế. Vậy mà bây giờ trở lại, loanh quanh mãi, tìm không ra nhà bạn, phải hỏi các em nhỏ ra đường. Chẳng phải trí nhớ kém mà vì Vĩnh Thạch bây giờ đã “thay da đổi thịt”, cứ như từ trong quả thị bước ra, cô Tấm nghèo trở thành tiểu thư đài các. Những con đường đất đỏ mùa hè đầy bụi, mùa mưa ướt lép nhép, trơn trượt, đứt dép, ngã xe, không còn nữa. Đường liên xã đổ nhựa láng cóng. Đường liên thôn đổ bê tông rộng, dày, theo thiết kế ô bàn cờ như đường phố thị. Những hàng cây dại làm bờ rào đã được bới đi nhường chỗ cho đường nới rộng ra và những choái tiêu cắm sát mép đường. Nhà xây, nhà mái bằng, đã thay thế nhà tranh tre, nhà tạm bợ, ẩn hiện giữa những vườn cây trái sum suê, tươi mát cứ như những biệt thự vườn. Ai ở phố thị mùa nắng nóng về đây như tôi lúc này đều thèm khát cái không gian Vĩnh Thạch, không cần máy điều hòa nhiệt độ, chỉ cần một chiếc quạt điện là đủ mát cả trưa hè. Môi trường sinh thái trong lành, sạch sẽ. Cây cối xanh tươi, những vườn hồ tiêu, cao su ngút ngàn đã hóa giải được cái nóng của gió Lào.
* * *
Tôi nói với Nguyễn Như Xích, bạn tôi: Quê bạn bây giờ đổi khác nhiều quá. Anh cười: “Cậu nhìn bên ngoài, ăn chung chi, phải đi vào từng nhà mới thấy hết sự đổi mới, giàu lên của người dân. Bây giờ đi lại bằng xe máy, có quạt điện, ti vi, là chuyện phổ thông. Nhiều nhà đã có tủ lạnh, máy giặt. Bữa ăn không thiếu thịt cá, cơm thơm. Đó là thành quả ba năm Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Vĩnh Thạch đồng tâm nhất trí, nỗ lực xây dựng nông thôn mới (NTM).”
Nguyễn Như Xích sinh ra và lớn lên ở Vĩnh Thạch. Anh có 31 năm làm cán bộ ở đây: Kế toán trưởng, Phó Chủ nhiệm và bây giờ là Chủ nhiệm. Anh là một trong những người lăn lộn với các phong trào của địa phương, thấu hiểu mọi sự thăng trầm, gian nan vất vả trong quá trình đi lên của Vĩnh Thạch. Thơ Tố Hữu có câu “Ngọt bùi nhớ lúc đắng cay/ Ra sông nhớ suối, có ngày nhớ đêm”. Nguyễn Như Xích có đồng một tâm trạng như vậy. Nói với tôi về cái đã đạt được hôm nay, xen kẽ là những lời về những ngày xưa ấy: Đất hoang hóa của Vĩnh Thạch khá nhiều, dành cho sim, mua, cỏ, bụi hoang dại. Lại lên rừng phát cây làm rẫy. Nhà gần, rẫy xa, thu không bù chi. Bữa ăn của người dân, một phần cơm, ba phần sắn vẫn không no lòng. Con cái đi chân đất đến trường. Bà già mùa đông đắp chiếu. Bây giờ đất Vĩnh Thạch không còn là đất hoang, một tấc cũng có chủ, cũng làm ra tiền. Cái câu tục ngữ: “Tấc đất, tấc vàng” bây giờ mới đúng.
Bác Nghiễm, ở xóm Bợc là một trong những nông dân làm ăn giỏi của Vĩnh Thạch. Nhà chỉ có ba lao động, một chính, hai phụ, vậy mà thu nhập hàng năm, chỉ tính riêng cao su và hồ tiêu đã không dưới hai trăm triệu. Bác cũng đã từng làm chủ nhiệm ở Vĩnh Thạch một khóa (1984 - 1986). Tiếp lời anh Xích, bác nói: Hồi trước đứng ở Vĩnh Thạch nhìn về Lâm, Sơn, Thủy, cứ ước ao mình cũng có được những cánh đồng lúa như vậy. Có đất ruộng mới có thể no lòng. Bây giờ Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Vĩnh Thạch đã trả lời được câu hỏi: Trồng cây chi? Nuôi con chi? Đất đỏ bazan chốn ni đã trở thành báu vật, mua không bán, đổi không đổi. Theo tay bác chỉ tôi nhìn rộng ra, những cánh đồng màu, xen kẽ những vườn tiêu và những vườn cây ăn trái, một màu xanh ngút ngàn, nhiều tầng nhiều lớp. Không một nơi nào đất bị bỏ trống. Bác Nghiễm nói tiếp: Cao su, hồ tiêu như chú biết rồi, thu nhập cao lắm. Nhưng môn và ném là hai nông sản màu, dân đang tập trung sản xuất thành nông sản hàng hóa, thu nhập thậm chí còn cao hơn tiêu và cao su. Một héc - ta môn, một vụ thu không dưới 140 triệu. Một héc - ta ném thu không dưới 300 triệu, một vụ. Cùng với chăn nuôi bò, chủ yếu là bò lai, lợn, vịt, dân giàu lên trông thấy. Ngừng lại một chút đợi tôi ghi chép, bác nói như một lời tổng kết: Từ ngày chuyển cơ chế làm ăn, cuộc sống tiến bộ dần nhưng ba năm thực hiện cuộc vận động xây dựng NTM, đất Vĩnh Thạch, người Vĩnh Thạch thay đổi mau lắm.
* * *
Đúng như anh Xích và Bác Nghiễm nói: Ba năm, đã có một bước tiến dài mà nhiều năm trước đó chưa làm được.
Bước vào cuộc vận động xây dựng NTM, Đảng bộ và nhân dân xã Vĩnh Thạch cùng nhận thức rằng: Đây là chương trình mang tính đột phá để tạo ra bước chuyển mạnh mẽ trong nông nghiệp, nông dân và nông thôn, đưa nông nghiệp, nông thôn phát triển, có kết cấu hạ tầng hiện đại, có môi trường sống xanh sạch đẹp, đời sống tinh thần của nhân dân ngày một nâng cao.
Đảng bộ và chính quyền Vĩnh Thạch xác định: Muốn hoàn thành nhiệm vụ to lớn và cực kỳ khó khăn đó, trước hết phải được sự đồng thuận của người dân. Phải làm đúng như lời Bác Hồ dạy: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu; khó ngàn lần dân liệu cũng xong”.
Các đồng chí cán bộ văn phòng Uỷ ban xã cho tôi biết: “Để dân hiểu, dân đồng lòng, Đảng ủy và Ủy ban xã đã tổ chức một lớp tập huấn hướng dẫn xây dựng NTM cho cán bộ chủ chốt của xã và các thôn với 55 người tham gia; hai đợt với 30 buổi tuyên truyền trực tiếp tại 10 khu dân cư và hội nghị chuyên đề tại xã Tổ chức 33 buổi họp dân, 24 lượt sinh hoạt của các tổ chức đoàn thể để triển khai, quán triệt về chương trình xây dựng NTM; xây dựng 60 pano, 16 bảng tin có nội dung tuyên truyền về xây dựng NTM; tổ chức cho 100% hộ gia đình ký cam kết thực hiện phong trào thi đua “Vĩnh Thạch chung sức xây dựng nông thôn mới”. Công tác tuyên truyền ấy đã có tác dụng, mọi người đều hiểu: Cuộc vận động này là một chủ trương lớn từ Trung ương, tỉnh và huyện. Đặc biệt, Vĩnh Thạch là một trong ba xã trong toàn quốc được Chủ tịch nước Trần Đức Lương đỡ đầu trong phong trào xây dựng nông thôn mới. Mặc dù vậy, Vĩnh Thạch quyết không ỷ lại trông chờ ở trên mà tự mình phải nỗ lực góp sức góp công xây dựng phong trào là chính. Chỉ tính riêng trong cụm tiêu chí “Xây dựng cơ sở hạ tầng” người dân đã đóng góp 2.797 triệu đồng. Gồm: 863 triệu đồng tiền mặt, 4.816 ngày công, hiến 48.702m2 đất, 214 cây cao su, 116 cây hồ tiêu, 16.800m hàng rào, 493m tường rào và nhiều cây trồng có giá trị khác.
Điều quan trọng trên hết là nhân dân rất phấn khởi, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng ủy và Uỷ ban nhân dân xã. Cán bộ và nhân dân thành một khối kết đoàn, đồng tâm nhất trí thực hiện đề án xây dựng NTM của Đảng Uỷ và Uỷ Ban nhân dân xã đã được cấp trên phê duyệt.
Ông Nguyễn Như Thanh, Phó Chủ tịch Uỷ ban xã cho tôi biết: Đến cuối năm 2013, Vĩnh Thạch đã thực hiện hoàn thành 15/19 tiêu chí xây dựng NTM. Trước mắt còn rất nhiều khó khăn, nhiều việc phải làm: Phải giảm nghèo bền vững; chuyển đổi một số vùng cao su trống gió, không có khả năng chịu được bão lớn qua thâm canh những cây trồng có giá trị kinh tế cao; xây dựng đội tàu đánh bắt xa bờ; ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trong khai thác và trồng trọt. Tiếp tục hoàn thiện kết cấu hạ tầng nông thôn, nâng cao chất lượng phong trào và các tiêu chí xây dựng nông thôn mới… Dù vậy, quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Vĩnh Thạch sẽ hoàn thành 100% tiêu chí vào cuối năm 2014, về đích trước kế hoạch một năm.
Rời xa Vĩnh Thạch về đêm, tôi nhìn lại phía sau, một vùng trời sáng rực rỡ không khác gì phố thị. Chương trình thắp sáng nông thôn đã hoàn thành. Không những nhà nhà đã có điện mà đường liên xã liên thôn đã có điện đường, tổng chiều dài lên tới 24km.
Vĩnh Thạch đã sáng ngời ánh điện. Quý giá hơn là lòng người đã sáng ngời niềm tin, đường lên hạnh phúc rộng thênh thang đã sáng ngời phía trước.
L.V.T
