|
Đ |
ược đứng trên mảnh đất chôn rau cắt rốn của mình, được nhìn những đổi thay to lớn của quê hương, kể từ lúc còn là mảnh đất của bom đạn, của lao tù, từng gánh chịu nỗi đau day dứt nhất, khốc liệt nhất, xót xa nhất của đất nước, trong chiến tranh chống Mỹ cứu nước, càng thấy lòng thêm tự hào và xúc động về một Quảng Trị đổi mới đang theo anh theo chị, theo bạn theo bè, kiên định đường đi của Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày ngày đổi thịt thay da, chống đói nghèo, lạc hậu, giữ vững an ninh chính trị xã hội, xứng đáng với một vùng đất địa linh nhân kiệt, một bệ phóng nhân tài và anh hùng cho cả nước.
Được nghe bản báo cáo khái quát thành tựu 5 năm qua của Hội Văn học nghệ thuật Quảng Trị và lời chỉ thị ngắn gọn, súc tích của tỉnh ủy về công tác văn học nghệ thuật của tỉnh nhà trong những năm tới, chúng tôi rất vui mừng và hoàn toàn đồng ý với những gì đã nêu, và cũng vui mừng vì những nhận định lớn, những định hướng lớn của tỉnh nhà hoàn toàn phù hợp với tinh thần chỉ thị mà Ban Bí thư Trung ương Đảng vừa thông qua về "Tiếp tục thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Trung ương V về văn học nghệ thuật trong tình hình mới". Chỉ thị đã đánh giá và khẳng định những bước phát triển mới về văn nghệ sau Nghị quyết Trung ương V khẳng định những cố gắng của văn nghệ sĩ cả nước, đã kiên định, cần cù, miệt mài sáng tạo và thu được nhiều thành tựu đáng kể.
Chỉ thị cũng đã chỉ rõ những mặt tồn tại, nhất là phân tích những nguyên nhân cản trở, chưa tạo điều kiện, để có những tác phẩm có chất lượng cao, ngang tầm cuộc sống (từ trong văn nghệ sĩ, trong công tác lý luận và phê bình, trong sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, từ trong cơ chế chính sách...) và đề cao những giải pháp cụ thể thiết thực để tháo gỡ khó khăn, mở rộng đường cho văn nghệ sĩ nghiên cứu và sáng tạo nhiều hơn và tốt hơn.
Đây là chỗ dựa cực kỳ quan trọng để tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương V; chuyển biến thêm nhận thức của các cấp lãnh đạo và quản lý, tăng cường sự đầu tư tinh thần và vật chất cho việc tạo ra tác phẩm tốt và "lấy tác phẩm tốt để cổ vũ, giáo dục con người và xã hội" trong những năm tới, cần được từng Hội nghiên cứu, triển khai và tiếp tục làm tham mưu cho Đảng và Nhà nước để tổ chức thực hiện tốt.
Cùng với việc Ban Bí thư Trung ương Đảng ra chỉ thị, Quốc hội cũng đã thông qua luật ngân sách phần về văn học nghệ thuật. Luật ghi rõ đầu tư cho hoạt động văn học nghệ thuật, khẳng định văn học nghệ thuật là tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp. Phần kết luận của khóa họp Quốc hội cuối năm 2002 đã ghi rõ "tăng cường đầu tư cho công tác văn học nghệ thuật những năm tới".
Ban Bí thư Trung ương Đảng đã họp và thông qua chỉ thị về "tiếp tục thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Trung ương V về văn học nghệ thuật trong tình hình mới "đồng thời đã kết hợp chặt chẽ với Bộ Văn hóa thông tin, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch Đầu tư, Ủy ban toàn quốc liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật trình lên Chính phủ phê duyệt bản "cơ chế tài trợ - đặt hàng" cho văn nghệ sĩ, làm chỗ dựa cho việc tài trợ - đặt hàng của Chính phủ và UBND các tỉnh đối với hoạt động văn học nghệ thuật và văn nghệ sĩ từ Trung ương đến địa phương sau này.
Như vậy là bước vào năm 2003, chúng ta đã có nhiều thuận lợi mới: những thành tựu to lớn về kinh tế, cùng với sự ổn định về chính trị trong nước, trước những biến động của tình hình thế giới trong năm 2002 càng nêu rõ phương châm phát huy nội lực của Đảng ta là chính xác, sự phấn đấu của nhân dân ta trước khó khăn đã có hiệu quả, tạo môi trường tốt cho sự phát triển văn hóa - xã hội, cho sáng tạo văn học và nghệ thuật năm tới.
Tuy nhiên nước ta đang đứng trước những thách thức mới gay gắt. Nếu như những thắng lợi của kế hoạch năm 2002 đã tạo được thuận lợi lớn, thì với sự hội nhập thị trường quốc tế đã bắt đầu(AFTA) mà tình hình kinh tế ta vẫn ở tiến độ phát triển chậm; năng lực cạnh tranh trong tiến trình hội nhập kinh tế còn kém; nhiều vấn đề bức xúc về xã hội và đời sống chưa được giải quyết; sự tăng cường trắng trợn âm mưu xâm lược của đế quốc Mỹ với I-rắc, sự tiếp tục đẩy mạnh chiến lược "diễn biến hòa bình" kết hợp âm mưu bạo loạn lật đổ chế độ XHCN ở Việt Nam, năm 2003 sẽ là năm có nhiều thách thức to lớn, có liên quan đến sự phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN, liên quan đến việc bảo vệ phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Vì vậy, như đồng chí Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đã phát biểu tại hội nghị Trung ương 7 ngày 9/11/2002, để thực hiện tốt kế hoạch năm 2003: "Trước hết, cần phát huy sức mạnh của toàn dân tộc, nỗ lực phấn đấu, phát huy thuận lợi, vượt qua thử thách, tiếp tục giữ vững ổn định chính trị - xã hội trong mọi tình huống, đồng thời tiếp tục duy trì liên tục nhịp độ tăng trưởng cao và vững chắc...Phải đặc biệt quan tâm phát huy tối đa các nguồn lực, nguồn lực trong dân...Phải tạo ra chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng phát triển, về cơ cấu kinh tế, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế".
Căn cứ vào dự báo tình hình và nhiệm vụ chung nêu trên, căn cứ vào chỉ thị của Ban Bí thư, nhiệm vụ văn nghệ trong năm tới là tiếp tục đi sâu hơn vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và bảo vệ Tổ quốc, phấn đấu sáng tạo nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, thấm nhuần tinh thần nhân văn, dân chủ, có tác dụng sâu sắc giáo dục con người mới, hết sức coi trọng đầu tư chiều sâu, nâng cao chất lượng tác phẩm, thực hiện tốt phương châm "lấy tác phẩm tốt để vổ vũ giáo dục con người và xã hội", thúc đẩy cuộc đấu tranh và xây dựng hiện nay, tạo môi trường giải trí lành mạnh, đẩy lùi mọi hoạt động văn nghệ phản động, đồi trụy, phi nhân tính, phản dân tộc.
Từ nay đến 2005 và những năm sau, cần phấn đấu để hàng năm, mỗi Hội có một số tác phẩm tốt trên các loại hình văn học nghệ thuật, hướng tới chào mừng những ngày lễ lớn kỷ niệm thành lập Đảng, Nhà nước, Quân đội...năm 2005.
Để đạt được những yêu cầu trên, tiếp tục bám chắc định hướng về nội dung đề tài, chủ đề, hình thức thể hiện mà Nghị quyết Trung ương V đã nêu cho văn học nghệ thuật, tiếp tục đi sâu nghiên cứu hoàn thiện các biện pháp thúc đẩy sáng tạo, từ năm 2003 đến 2005, Ủy ban Liên hiệp các Hội thành viên cần tập trung vào một số nhiệm vụ chính sau đây:
- Đầu tư thích đáng, chiều sâu, có trọng điểm cho văn nghệ sĩ, nhất là văn nghệ sĩ có năng lực đi vào những đề tài lớn về cách mạng, kháng chiến, đặc biệt là đề tài mới, công nghiệp hóa, hiện đại, hóa đề tài đoàn kết toàn dân, nâng cao cảnh giác cách mạng, bảo vệ Tổ quốc... phấn đấu có những tác phẩm và công trình có chất lượng cao, coi đó là nhiệm vụ trung tâm.
- Củng cố tăng cường các hội đồng lý luận phê bình của các Hội, tổ chức, hình thành hội đồng lý luận phê bình chung của Ủy ban Liên hiệp, định được chương trình đẩy mạnh công tác lý luận phê bình văn nghệ trên những vấn đề chung và cho từng ngành, hỗ trợ tích cực cho việc nâng cao chất lượng tư tưởng và nghệ thuật của các tác phẩm và công trình, xem đó là nhiệm vụ đòn bẩy.
- Tiếp tục xây dựng Hội từ Trung ương đến địa phương, quy định rõ hệ thống tổ chức cơ sở, nhất là ở cấp thành phố, tỉnh và huyện, quy định mối quan hệ chặt chẽ của các tổ chức, đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng, đồng thời cải tiến phương thức đào tạo cán bộ, tài năng trẻ, bổ sung cho lực lượng văn nghệ sĩ chuyên nghiệp, đó là nhiệm vụ then chốt.
Quảng Trị là mảnh đất anh hùng giàu truyền thống yêu nước nồng nàn, căm thù địch sâu sắc, đoàn kết xây dựng và bảo vệ quê hương. Thực tiễn cuộc đấu tranh ở Quảng Trị xưa nay thường là nguồn nguyên liệu và cảm hứng dồi dào cho biết bao văn nghệ sĩ của đất nước, làm nên nhiều tác phẩm xúc động lòng người. Nhưng cũng phải thừa nhận so với yêu cầu của nhân dân, trước cuộc sống và cuộc đấu tranh vô cùng phức tạp sắp tới, nhân dân Quảng Trị , cũng như nhân dân cả nước đang đòi hỏi ở chúng ta những sự sáng tạo xứng đáng hơn, điển hình hơn để phản ánh cho được thực tiễn, tái hiện được cuộc vật lộn gian khổ và anh hùng của vùng quê này với bom đạn, với lao tù thực dân, và ngày nay với đói nghèo, với âm mưu "diễn biến hòa bình" của địch, với những tệ nạn đang lây lan và chưa được dập tắt như quan liêu, tham nhũng, chia rẻ, mất đoàn kết, để có những tác phẩm tốt, hay, có tác dụng cổ vũ động viên giáo dục sâu sắc con người và xã hội, xứng đáng với đặc trưng của văn học nghệ thuật, công cụ nhạy bén nhất và sâu sắc nhất của mặt trận tư tưởng.
Để làm được điều đó, chúng ta đang có nhiều thuận lợi: Quốc hội, Ban Bí thư Trung ương Đảng và Chính phủ đã mở cho chúng ta hướng đi, giành sự ưu ái cho văn nghệ sĩ với sự quan tâm và chính sách. Nhân dân Quảng Trị và cả nước đang khích lệ chờ đợi ta, như ngày nào từng hy vọng và chờ đợi ở ý chí kiên cường của mảnh đất phải chịu nỗi đau chia cắt. Vấn đề còn lại là sự nỗ lực của chúng ta với trách nhiệm là người nghệ sĩ, trách nhiệm là công dân, như bài phát biểu của đồng chí Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy đã nêu, phải tự nâng cao tầm nhìn tư tưởng và chính trị, không ngừng gắn bó và đi sâu vào thực tiễn, làm giàu vốn sống cảm xúc, không ngừng bồi dưỡng và nâng cao tay nghề sáng tạo, khơi dậy không khí phê bình văn nghệ thường là động lực chính để thúc đẩy sáng tạo, giữ vững lòng yêu ngành yêu nghề, đoàn kết giúp đỡ nhau, với cái tâm trong sáng và cái tình nồng nhiệt trong mái ấm của Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Quảng Trị.
T.H
|
* Bài phát biểu của nhạc sĩ Trần Hoàn, Bí thư Đảng đoàn, phó Chủ tich thường trực Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam tại Đại hội III Hội Văn học nghệ thuật
