Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Trị 27/02/2024 Danh sách tạp chí Hotline: 02333 852 458 Đặt báo Giới thiệu tạp chí

Tìm kiếm trên website chúng tôi

X

Nhận diện "Hạt đời" từ một hồn thơ

Nói không quá, hiếm có dân tộc nào trên thế giới làm thơ và yêu thơ mê cuồng như dân tộc Việt.

Chỉ riêng CLB thơ Việt Nam đã xác lập kỷ lục về số lượng, có trên một vạn hội viên. Hội viên các Hội VHNT của 63 tỉnh, thành cũng có đến hàng ngàn, chưa tính đến Hội chuyên ngành trung ương. Đủ thấy, đội ngũ trùng điệp ấy đã khuấy đảo cánh đồng văn chương thời mở cửa và đem lại những hứng thú nhất định.

Bước vào ngôi nhà thi ca, hẳn đã sẵn tâm thế tâm tính của một tấm lòng hướng thiện. Huống hồ, Đỗ Văn Sinh đã đem hồn thơ ra giao cảm với đời. Hồn thơ ấy qua năm tháng đơm bông kết hạt, mời mọc nhân gian bằng sự trân trọng và anh gọi đấy là “hạt đời”. Nghĩa rằng, thi sĩ không chủ ý dắt ta đi dạo vườn địa đàng ngắm nghía phong hoa tuyết nguyệt mà ngồi vào cỗ bàn thưởng thức quả hạt của đời sống với muôn nỗi buồn vui, hạnh phúc.

Bìa tập thơ Hạt đời của Đỗ Văn Sinh

Bìa tập thơ Hạt đời của Đỗ Văn Sinh

Chưa gặp anh bao giờ nên tôi thử phiêu lưu bốc tử vi đoán xem. Tử vi phán, người tuổi sửu sống tình cảm và giàu ý chí, có tính tự lập cao, không dựa dẫm ỷ lại người khác. Thành công dựa vào sự chăm chỉ, kiên nhẫn và cố gắng hết mình. Đặc biệt là tính thật thà, tốt bụng, hay giúp đỡ người khác. Sống thực tế, ghét nịnh bợ. Nhìn vào mấy dòng sơ yếu và đồng hành thơ Đỗ Văn Sinh qua Hạt đời, quả thật những nhận định trên thật trùng khớp. Tâm tình người thơ phản ánh tính cách vốn có ấy. Chỗ nào biểu hiện tình cảm, hồn thơ dạt dào cảm xúc, ánh sáng tình yêu soi rọi trên từng câu chữ. Chỗ nào thể hiện thái độ trước nhiễu nhương cuộc sống, tác giả không theo đường vòng mà phê phán trực diện, vỗ mặt, không khoan nhượng. Hai thái cực được tác giả lựa chọn cách tiếp cận phù hợp tâm lý phản ánh và tiếp nhận. Phía nào cũng đáng trân trọng, nhưng thật lòng tôi yêu mảng trữ tình hơn, vì ở đó thế giới được thơ hóa khá rõ ràng hơn. Trong bài viết này, xin tạm gác yếu tố phê phán như đã trình bày mà sẽ đi tìm mạch nguồn len lỏi trong những trang tình của tác giả.

Khoan bàn đến những điều to tát, chẳng hạn như thơ đúng nghĩa phải được bảo chứng bằng những yêu cầu nghiêm ngặt này khác, mà ta hãy nghe con tim thốt lời. Nói như M. Gorky, đại ý rằng, mỗi con người sinh ra mang một trái tim nghệ sĩ. Trái tim ấy đập nhịp tình yêu làm nên giá trị, phải khẳng định sự tồn tại của một sinh thể. Thơ là con đẻ của sinh thể cần thượng tôn trong cõi người. Rào đón không có nghĩa là ra sức bảo vệ mà muốn những gì vốn có chính danh trước cơn bão có thể có từ phía bạn đọc.

Tôi nghĩ Đỗ Văn Sinh khó lập ngôn ở địa hạt này. Và thực tế, hồ như anh chưa từng nghĩ đến điều cao xa đó. Thơ với anh như người bạn đồng hành cần tỏ bày lúc hứng khởi hay khi con mắt lặn vào trong để ngẫm ngợi chiêm nghiệm đời sống. Ở ngoại lục tuần, nắng mưa thu hết, sướng khổ đã từng nhưng một khi yêu tin chất đầy, khó có gì làm lung lay xói mòn lòng lạc quan như cánh diều no gió “bay bổng”:

Cứ để cho tâm hồn bay bổng

Bao điều khó nhọc nhẹ như không

Gian nan gặp phải sẽ qua hết

Lãng mạn nâng niu những đóa hồng

(Bay bổng)

Có gì đẹp hơn, quyến rũ hơn nàng xuân “rạng rỡ hồn nhiên” đi trong nắng xuân làm “ngơ ngẩn” bao con mắt mơ đòi tình tự:

Chiều hôm nắng tỏa rực hoa vàng

Rạng rỡ hồn nhiên thiếu nữ đang

Say đắm cùng hương hoa bát ngát

Bao chàng ngơ ngẩn đẹp xuân sang

(Nắng xuân)

Thơ bảy chữ với cách vắt dòng làm nhịp thơ như nhịp tim gấp gáp, liên tu bất tận, hòa điệu với hương sắc đất trời bát ngát tình thơ tình đời. Anh phục hiện cảnh tát nước đêm trăng của đôi lứa thật sống động:

Gầu giai múc nước lẫn vầng trăng

Đôi chạc khi chùng lúc kéo căng

Dòng nước yêu thương nàng lúa đẹp

Nhịp nhàng trai gái kéo phăng phăng

(Đôi lứa)

Hay khi trăng được nhân cách hóa, xa xôi “lơ đãng” cho tình nhân có những phút giây thần tiên sáng trong diệu kỳ:

Trăng lơ đãng rong chơi

Hai gương mặt rạng ngời

Mắt trong nhau đắm đuối

(Ánh trăng)

Ngay cả lúc miêu tả trạng thái “đắm say” nhất, nhà thơ vẫn chỉ để cho nhân vật trữ tình cái giới hạn “tay trong tay” nhưng tình cảm cảm xúc đẩy lên cao trào. Ở đây, con người thi sĩ có vẻ khác văn sĩ, nghiêng về thi vị hóa hơn là trần tục hóa:

Biển vàng óng ánh cảnh hoàng hôn

Xanh biếc cây reo đẹp hút hồn

Sánh bước tay trong tay thắm thiết

Lâng lâng say đắm buổi chiều hôm

(Đắm say)

Anh tỏ ra rất hiểu tình yêu của người lao động sống sau lũy tre, là lấy trái tim chân thật bắc cầu cho hạnh phúc. Trái tim kẻ nông (người nông dân) mang nặng ân tình sau trước, sự mơ mộng hão huyền dường ít “có đất” chiếm chỗ. Hạt đời, bài thơ được lấy tên đặt cho tập thơ, là minh chứng củng cố thêm nhận định ấy.

Trong từng hạt ngọc trắng tròn

Tình yêu chan chứa sắt son quyện vào

(Hạt đời)

Cao hơn tất cả là niềm vui no đủ, sau những tháng ngày “trông trời trông đất trông mây” đầy âu lo.

Thẳng cánh cò bay vàng lúa chín

Bông dài trĩu hạt gió đu đưa

Nhà nhà đầy ắp từng bồ thóc

Thủng thẳng đàn trâu tiếng mõ khua

(Cơ nghiệp)

Cảnh quê thanh bình, được mùa gieo mơ ước những hạt đời cắm sâu vào lòng đất mẹ ấm áp nghĩa tình muôn thuở. Đến đây nghiệm lại, cuộc sống mới chính là bài thơ cất lên tiếng nói tuyệt vời nhất; bởi suy cho cùng, mọi điều đem đến cho con người có gì hơn ngoài an nhiên an lạc. Những lúc như thế, thiên nhiên thật sự là người bạn tri âm đem lại sự giao cảm rộng mở, thông đạt, không thể hoán đổi:

Hè về xanh ngắt bóng râm mát

Thu đến dát đường vàng lá rơi

Đẹp mắt chồi non xuân vẫy gọi

Hồn nhiên cùng nắng gió vui chơi

(Cây lộc vừng)

Nhặt hết những câu thơ tả cảnh tả tình trong Hạt đời để luận hồn thơ Đỗ Văn Sinh dào dạt, cuộn chảy trên dòng sông thời gian sẽ mở ra nhiều chiều kích của sự phản ánh. Nhưng thiết nghĩ, đôi khi sự thưởng thức không cần đến quá nhiều. Sự thiếu hụt mới gây cảm giác thòm thèm và muốn trở lại ở một bình diện khác, một không gian khác, cùng anh nhận cảm “nhân tình thế thái mờ sương” đang là vấn đề nổi cộm, bỏng rát, được xã hội quan tâm thường trực.

Cũng cần nói thêm đôi chút, với 230 chiếc thơ có mặt trong thi phẩm Hạt đời, non 10 bài thơ mang địa danh Quảng Trị hoặc thấp thoáng bóng hình Quảng Trị, có thể kể: Cô gái Pakô, Người con gái Vân kiều, Cồn Cỏ thân yêu, Nhớ Quảng Trị, Quảng Trị đổi mới, Viếng thăm Thành Cổ… cho ta thấy sự phản ánh đủ để ghi nhận tình cảm tốt đẹp của anh dành tặng quê nhà thân yêu của chúng ta. Sự hiện diện của thi sĩ Đỗ Văn Sinh hôm nay, lần nữa, bật tín hiệu vui ngày trở lại bằng con đường thơ lắm gập ghềnh nhưng có được phút giây hạnh phúc.

V.V.L

VÕ VĂN LUYẾN
Bài viết đăng trên Tạp chí Cửa Việt số 351

Mới nhất

Sôi nổi “Ngày hội Biên phòng toàn dân” tại vùng biên giới thị trấn Lao Bảo

24/02/2024 lúc 22:26

TCCVO - Trong 2 ngày (22 - 23/02/2024), Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo phối hợp với UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam thị trấn Lao Bảo tổ chức sôi nổi các hoạt động Ngày Hội Biên phòng toàn dân tại Công viên trung tâm thị trấn Lao Bảo (huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị).

“Bản hòa âm đất nước” - chủ đề Ngày Thơ Việt Nam

24/02/2024 lúc 05:05

TCCV Online - Chiều nay 23/2, Hội Văn học Nghệ thuật (VHNT) tỉnh phối hợp Trường THPT Đông Hà tổ chức chương trình Ngày Thơ Việt Nam lần thứ 22 (Nguyên tiêu Giáp Thìn - 2024) với chủ đề “Bản hòa âm đất nước”. Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Đăng Quang đã đến dự.

Gặp mặt văn nghệ sĩ đầu xuân Giáp Thìn 2024

24/02/2024 lúc 00:17

TCCVO - Sáng nay 23/2/2024, Hội Văn học Nghệ thuật (VHNT) tỉnh Quảng Trị tổ chức gặp mặt văn nghệ sĩ đầu xuân.

Nương

21/02/2024 lúc 22:40

Tôi thường có thói quen ra vườn vào mùa mưa. Thời khắc này nó lạ hoặc không phù hợp với người khác nhưng đó là thời điểm lí thú đối với người làm vườn. Hoa trái thường nở rộ vào mùa xuân, nhưng để đón mùa xuân bằng hoa trái thật sự nó phải bắt đầu từ mùa đông. Đây là thời điểm cây đơm hoa kết trái trước đó, đến mùa mưa thì chuyển mình chờ Tết đến.

Tạp chí số cũ
Câu chuyện du lịch
tư tưởng Hồ Chí Minh

Thời tiết

Quảng Trị

Hiện tại

26°

Mưa

28/02

25° - 27°

Mưa

29/02

24° - 26°

Mưa

01/03

23° - 26°

Mưa

Nguồn: Weathers Underground