Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Trị 29/09/2022 Danh sách tạp chí Hotline: 02333 852 458 Đặt báo Giới thiệu tạp chí

Tìm kiếm trên website chúng tôi

X

Sống chậm trên đất Lào

Hồi chưa qua Lào, tôi cứ nghĩ sau dãy núi phía bên kia cửa khẩu Lao Bảo (Quảng Trị) vẫn là trùng trùng núi đồi. Thế nhưng đi khoảng non hai chục cây số, bắt gặp một đồng bằng rộng lớn trải dài cho đến biên giới Thái Lan.

Những cánh rừng già với nhiều cây cổ thụ thân vài người ôm lộ ra hai bên đường nhựa phẳng lì. Lào là quốc gia có dân số ít, mỗi bản, làng cách nhau vài chục cây số, ở giữa là rừng với rừng nên đi ngang rất quạnh vắng.

Người Lào sống dựa vào thiên nhiên. Với tài nguyên phong phú, buổi sáng chỉ cần mài rựa thật sắc, đi vào rừng vài tiếng là có cái ăn cho cả ngày. Đó là những con thú rừng, măng tre, củ quả… Họ chỉ lo phần lương thực vào mùa vụ, còn thực phẩm thì ngồi ở nhà, với tay ra rừng là có cái ăn.

Người Lào xem gạo là hạt ngọc của trời. Những mùa trỉa hạt, người nào xâm phạm nương rẫy của họ đều bị phạt nặng. Chính quan niệm “trời có sập thì cũng có gạo trong bồ” nên đến mùa trỉa hạt, dù có bận rộn đến đâu cũng phải xuống ruộng, không ai làm thay được. Bạn tôi có nhiều năm sống và làm ăn với người Lào, anh đi mua gỗ từ những cánh rừng già, vùng sâu vùng xa. Anh kể, người Lào vào rừng hạ cây, phay ra gỗ rồi bán cho người Việt. Do khai thác tài nguyên nên có thể một vốn bốn lời. Thế nhưng đến mùa trỉa hạt, cho dù có bỏ tiền mua gỗ với giá gấp đôi người ta vẫn không chịu bỏ cấy lúa để đi làm. Người Lào quan niệm, có gạo trong nồi thì không sợ đói vì thức ăn đã có ngoài rừng.

Đi dọc những bản làng nằm khuất dưới tán rừng cổ thụ dễ dàng thấy những chòi lúa nằm biệt lập với khu dân cư. Mỗi nhà xây mỗi cái chòi ở một khu vực riêng, trông qua như một dãy cửa hàng nhưng cửa luôn khoá chặt. Lúa sẽ được trữ ở đó để lấy ăn dần. Của bỏ xa người là thế nhưng không có chuyện xảy ra trộm cắp vì người Lào trừng phạt rất nặng hành vi này. Hỏi vì sao không xây chòi lúa trong nhà cho tiện, lại an tâm quản lý? Họ cho rằng, nếu có hoả hoạn xảy ra, cháy cả làng thì những chòi lúa nằm đằng xa vẫn còn. Khi đó cái ăn sẽ không phải lo!

Mới lần đầu qua Lào, người địa phương bảo người Việt ăn nhiều. Ăn lúc nào cũng tô to đại chang. Sau mới biết người Lào ăn nhiều bữa, trong khi người Việt ăn ngày ba bữa, nên bữa nào ra bữa nấy. Dù đi làm hay ở nhà, típ xôi, chén muối luôn bỏ bên người. Cứ nghỉ rựa, nghỉ cuốc là với tay lấy típ xôi, vò tròn vài cục chấm muối ngồi nhai. Xong uống ừng ực một hơi nước lọc là tròn ruột, rồi bắt tay làm việc tiếp. Cứ thế, cả ngày họ ăn đến chục lần và mỗi lần chỉ chút chút qua loa như thế.

Lào là một quốc gia có chỉ số hạnh phúc cao. Bạn tôi nhiều năm sống ở Lào đã nghiệm ra như vậy. Họ sống khoan thai, chậm rãi, phóng khoáng. Có thể cách sống dựa vào tài nguyên, nương tựa thiên nhiên đã ăn sâu vào bộ gen của họ, nên họ quan niệm, sống vội chỉ làm khổ mình, sẽ khó mà đạt được hạnh phúc. Vì thế, người Việt ở Lào hay truyền tụng câu: “Muốn nhanh thì phải… từ từ”. Họ cứ chậm rãi, từ từ khoan thai để hưởng thụ từng thời khắc của cuộc sống. Minh chứng cho điều này biểu hiện rõ ở văn hoá tham gia giao thông của họ. Xe cộ không có chuyện vượt nhanh, phóng nhanh, đường phố không một tiếng còi vì chẳng cần hối thúc ai ở phía trước. Người Lào sẵn sàng dừng xe đợi chờ, nhường nhau đi trước. Cho nên đường phố xứ họ dù đông nhưng không ồn ào. Bạn có thể mất kiên nhẫn khi đợi đèn xanh đỏ đến 3 phút. Nhưng quan niệm của người dân xứ này, đợi chờ, sống chậm là hạnh phúc.

Có dịp cùng người bạn qua Viêng Chăn, thủ đô Lào, buổi sáng dậy thật sớm để tranh thủ đặt lẵng hoa chúc mừng ông bạn người Việt qua mở văn phòng đại diện ở nơi này. Đã 7 giờ sáng, chạy xe máy lượn vòng qua vài con phố nhưng quán xá cửa đóng then cài. Hỏi ra mới hay, 8 giờ họ mới làm việc. Các hộ kinh doanh cũng như các nhà máy, xí nghiệp đều khởi đầu một ngày từ giờ đó. Quan điểm sống của người Lào là không cần giàu có khi giàu có làm người ta vất vả. Nếu phải sống vội vàng, không hạnh phúc để được giàu có thì họ sẽ chọn đủ ăn, đủ sống để được hạnh phúc. Do nhu cầu hưởng thụ của họ lớn nên họ có xu hướng nghỉ hưu sớm. Bạn tôi kể rằng, thuê lao động người Lào rất khó vì ít chịu ràng buộc bởi các kỷ luật. Nếu ngày làm việc trúng vào ngày lễ Bun (lễ làm phước) thì dù có trả lương gấp mười lần họ cũng nghỉ làm để chơi lễ. Lào là xứ sở của lễ hội, tháng nào trong năm cũng có Bun. Họ ăn uống, nhảy múa và chìm đắm trong các điệu nhạc theo tinh thần của câu cửa miệng mà người Lào thường nói là “Khôn Lao mặc muồn” -  người Lào thích vui!

Tôi đã từng rong ruổi qua những cánh rừng già ở hạ Lào, băng qua những con đường đất đỏ đầy bụi, hai bên đường vắng ngắt, không một bước chân người. Được xem là quốc gia có mật độ dân số thấp, với diện tích bằng 2/3 diện tích Việt Nam nhưng dân số không bằng 1/10. Mỗi bản làng cách nhau hàng chục cây số nên lỡ đường muốn tìm nơi tá túc cũng khó. Người Lào đặc biệt hiếu khách. Họ thiết đãi trọng thị trong ăn uống cũng như nghỉ ngơi. Mỗi gia đình có một tủ chăn gối được giặt sạch sẽ thơm tho dùng để đón khách. Khi bạn đến xin ngủ nhờ, họ sẽ nhường nơi ấm, sạch sẽ và an toàn nhất cho khách. Thay chăn gối mới để khách vừa lòng. Trong ăn uống cũng với gu “muốn nhanh thì phải từ từ”. Vào nhà hàng hạng sang hay bình dân, tiếp thị hay chủ quán chỉ bưng ra mỗi người một chai bia. Họ có thể vừa nhậu, nhấm mồi và hát, nhảy đến hàng giờ, từ sáng cho tới chiều và tới đêm khuya. Họ chậm rãi hưởng thụ từng thời khắc dù ngoài kia cuộc sống mưu sinh réo gọi. Đôi lúc đó cũng là điều mà mỗi con người trong thời đại công nghiệp, luôn chạy đua với thời gian, đánh đổi sức khoẻ để lấy tiền tài, vật chất phải nghiệm lại.

Người Lào sống chan hoà với thiên nhiên. Ta có thể nhìn thấy điều này qua các công trình kiến trúc. Từ nhà dân cho đến cơ quan nhà nước, họ coi cỏ cây là một phần không thể thiếu của đời sống. Thường từ mép đường nhựa, bê tông hay đường đất đi vào cơ quan, nhà ở đều không bê tông hoá như những quốc gia khác. Họ để khoảng sân bằng nền đất, dù trời mưa có lầy lội và mùa nắng có bụi bặm nhưng đó là nơi cỏ có thể mọc, cây có thể lên xanh tốt. Cỏ có thể lan tới mép hiên nhà, để bàn chân mang hơi cỏ cây vào nhà.

Với cuộc sống xô bồ của thời đại công nghệ số, dù mức thu nhập còn thấp, cư dân Lào còn khó khăn so với các nước đang phát triển, nhưng người dân nơi đây được ngưỡng mộ vì chỉ số hạnh phúc cao. Cũng bởi văn hoá Phật giáo đã thấm nhuần vào đời sống cư dân, họ nghiệm ra rằng, sống chậm và tận hưởng từng thời khắc hiện tại là mục tiêu của mỗi con người.

N.K

 

NGUYỄN KHIÊM
Bài viết đăng trên Tạp chí Cửa Việt số 336

Mới nhất

Câu lạc bộ Nhà báo cao tuổi: Đại hội lần thứ V, nhiệm kỳ 2022-2027

23/09/2022 lúc 11:10

(TCCVO) - Sáng 23/9/2022, Câu lạc bộ (CLB) Nhà báo cao tuổi tỉnh Quảng Trị tổ chức Đại hội lần thứ V, nhiệm kỳ 2022-2027. Dự đại hội có đại diện lãnh đạo Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy; Hội Nhà báo tỉnh.

Từ chuyển đổi số quốc gia đến thực tiễn chuyển đổi số ở địa phương

16/09/2022 lúc 15:32

(TCCVO) Sáng ngày 16/9/2022, Sở Thông tin và Truyền thông khai giảng lớp tập huấn chuyển đổi số. GS. TSKH Hồ Tú Bảo, TS Nguyễn Nhật Quang - hai chuyên gia của Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số trực tiếp tham gia giảng dạy.

Cần có nhiều bài viết chuyên sâu trên các lĩnh vực, mang tính định hướng dư luận

16/09/2022 lúc 09:55

(TCCVO) - Chiều ngày 15/9, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy chủ trì, phối hợp Sở Thông tin và Truyền thông, Hội Nhà báo tỉnh tổ chức hội nghị giao ban công tác báo chí tháng 7 và 8/2022.

Cùng tỏa... Hương

13/09/2022 lúc 08:31

Nhớ về Hương... (Đêm 11/9/2022)

Chuyển đổi số phải là chuyển đổi, rồi mới đến số

12/09/2022 lúc 14:41

Khi nói về khái niệm “Chuyển đổi số”, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến “công nghệ”. Nhưng thực ra, chuyển đổi số phải xoay quanh một vấn đề cốt lõi là “con người”: Chuyển đổi số là bởi con người, cho con người và vì con người. Trong khuôn khổ của bài này, tôi xin tập trung vào những câu chuyện gần gũi nhất liên quan đến ba ý trên

Tạp chí số cũ
Câu chuyện du lịch
tư tưởng Hồ Chí Minh
Ohh! Module topbai1 cấu trúc không đúng

Thời tiết

Quảng Trị

Hiện tại

26°

Mưa

30/09

25° - 27°

Mưa

01/10

24° - 26°

Mưa

02/10

23° - 26°

Mưa

Nguồn: Weathers Underground