Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Trị 28/11/2022 Danh sách tạp chí Hotline: 02333 852 458 Đặt báo Giới thiệu tạp chí

Tìm kiếm trên website chúng tôi

X

Tiếng chim gọi hè

Mùa hè với mọi người thường bắt đầu bằng gì nhỉ? Là những cơn gió nồm mát rượi luồn vào ô cửa sổ ban trưa, là ánh nắng xiên qua mái hiên, là mùi hương thơm dìu dịu của bụi hoa giẻ phía vườn nhà đang theo gió lan xa. Riêng tôi, ngoài nắng, ngoài gió, ngoài những mùi hương thì mùa hè còn tìm đến, rối rít thổ lộ bằng muôn tiếng chim ca.

Yên, bạn tôi lần nào ghé lên nhà tôi chơi cũng y nguyên một câu cảm thán: “Cái làng gì như khu rừng. Chả thấy nhà cửa, tường rào, biển hiệu gì, toàn thấy cây”.

Quả thật, so với những ngôi làng kề cận, làng tôi rậm rịt những cây là cây. Từ cây cổ thụ nơi gốc sân đình đến những tầng cây ăn trái trong mỗi khu vườn có người ở, rồi cây bụi, dây gai, dây leo chằng chịt khắp những cung đường bao bọc lấy xóm làng… Mỗi loài, mỗi họ, bốn mùa trong năm cứ từ tốn chuyển dịch, thay lên mình những màu áo khác nhau. Hết xanh lại vàng, hết vàng lại lần nữa, lần nữa phủ lên mình màu xanh non mượt.

Thấy ngôi làng rậm rạp, nhiều khách phương xa ghé thăm vẫn hay than phiền, kêu ca um tùm này nọ. Thế nhưng mặc kệ, ai than thì than, ai phiền thì phiền, người dân trong làng vẫn luôn tự hào, thiết tha với chốn không gian xanh yên bình và mát rượi ấy. Ba tôi là người mê làng, mê ruộng vườn, mê cây lắm lắm. Ba bảo, làng muốn cho ra dáng làng thì phải có nhiều cây, cây cho sự sống, cây gọi chim về.

Còn nhớ, những buổi chiều mùa hè, cánh đồng và bầu trời đầu làng được những váng đỏ rót sáng, nối tiếp làm cho không gian khắp nơi như thênh thang, cao rộng thêm ra. Xa xa, lấm tấm từng đàn chim rủ nhau bay về làng tìm tổ. Nào thì chim sẻ, chào mào, sáo sậu, bồ chao, chích chòe, chim sâu, bìm bịp… Mỗi loài mỗi đặc tính, một nơi chốn kiếm ăn nhưng trong chiều nhạt nắng, chúng lại cùng chung nhau nơi chốn trở về.

Ảnh: Cáp Lộc Hàn Vũ

Ảnh: Cáp Lộc Hàn Vũ

Ở làng, vườn nhà tôi trồng nhiều tre nhất. Những lũy tre um tùm được cha trồng sát mép sông phần làm hàng rào, phần để giữ đất. Chiều chiều, khi tôi nghe tiếng những ngọn tre va vào nhau xào xạc, nhìn đám lá liên tục rung lên xao xác là tôi biết lũ bìm bịp sau một ngày kiếm ăn đã trở về. Bìm bịp là loài chim lớn, thường sống theo cặp, thân màu vàng cháy pha đen, đuôi khá dài, đôi chân khỏe. Chúng thường cất tiếng gọi bạn vào lúc chiều xuống. Những âm thanh trầm buồn cất lên trong chiều hoàng hôn yên lặng càng gợi cảm giác tĩnh mịch cho khu vườn rậm ven sông.

Nếu vào mùa đông ngày nhanh sập cửa, trời sẽ tối ngay khi ai đó còn chưa kịp nhìn thấy khói lam chiều, thì vào mùa hè, hoàng hôn sẽ kéo dài bởi những vệt sáng vấn vít mãi chưa tắt. Đâu đó, tôi nghe từ những vườn hoang vọng đến tiếng một loài chim đặc biệt khác nữa. Đó là loài chim có cái tên rất tam sao thất bản: “bắt cô trói cột”, “năm trâu sáu cột”, “con còn côi cột”,…

Đây là loại chim thuộc họ cu cu, có lông màu xám nhạt. Vào mùa đông, chúng thường theo đàn tỏa về phương Nam tránh rét, khi hè đến chúng lại tìm đến  lưu trú trên những khu rừng, biền bãi, đậu trên những tầng tán, bụi cây dồi dào sâu bọ ở một số ngôi làng.

Sở dĩ, chim có nhiều cách gọi như vậy vì việc đặt tên được dựa vào phiên âm của tiếng hót. Cũng là bốn âm tiết, lên xuống trắc bằng, nhưng tùy vào cảm nhận của người nghe để có lựa chọn riêng cho vùng miền mình. Ở làng tôi, để đặt tên loài chim này, người ta đã gắn cho nó một huyền tích.

Bà tôi kể, ngày xưa, có hai vợ chồng nọ vì tìm cách mưu sinh nên đã đi lên một ngọn đồi thuộc vùng trung du để đốt nương làm rẫy. Sau khi phát cỏ, chặt cây rạp xuống, họ cho phơi nắng suốt một ngày dài. Buổi chiều, khi cành lá đã héo khô, hai người châm lửa đốt. Sau mồi lửa, cây cỏ bám nhau cháy phừng phực, tỏa ra hơi nóng, bỏng rát khắp không gian. Bỗng nhiên, từ đâu mọi người nghe những tiếng thét của một con vượn mẹ: “con còn côi cột, con còn côi cột”…

Thấy tôi chưa hiểu, bà mới kể thêm, trước khi lên đường đi kiếm ăn, vượn mẹ đã cẩn thận đặt vượn con lên một cây cột cao để phòng trừ nguy hiểm. Nhưng khi lửa cháy, vượn mẹ đã không kịp chạy về cứu con, nó chỉ biết đứng từ xa thét lên trong đau đớn. Từ đó trở đi, cứ chiều về, nơi khu rừng hoang bắt đầu xuất hiện một loài chim liên tục cất tiếng hót “con còn côi cột, con còn côi cột”…

Câu chuyện bà kể không biết có thật hay không nhưng nó đã ám ảnh tôi suốt một thời gian dài. Tiếng chim kêu ấy không chỉ gợi lên một niềm tiếc nuối, xót thương, mà còn như đang nhắc nhở về một lối sống thân thiện, cần phải tôn trọng thiên nhiên, môi trường. Bao giờ cũng có thêm một thế giới khác giữa những ngọn đồi, rừng cây.

Chim trời thì mùa nào, nơi nào cũng có nhưng tiếng hót trẩy hội nhất phải ở miền đất lành. Mùa hè ở làng, tôi thường dậy sớm đón bình minh. Ngồi dưới hiên nhà, tôi lắng tai nghe dàn hợp âm trong veo, ríu ran đầy quen thuộc. Trên gốc bưởi đầu hè, những chim sâu bố, chim sâu mẹ đang ríu rít chuyền cành, đôi chân nhảy nhót, tiếng hót lích chích, nhìn có vẻ tươi vui và bận rộn lắm. Tôi trộm nghĩ, thế nào trưa nay chim sâu con cũng có một bữa no.

Bọn chích chòe than, vành khuyên, sáo sậu quen làm tổ ở dãy xoan trước nhà cũng thức giấc, bắt đầu chao liệng, một số không thèm đợi bạn đã đập cánh vù bay đi, rớt lại trong không gian những âm thanh lảnh lót.

Như cha, tôi yêu làng mình, vì làng còn giữ được tiếng chim…

D.T

Diệu Thông
Bài viết đăng trên Tạp chí Cửa Việt số 333

Mới nhất

Lần đầu tiên ra mắt Tour du lịch văn học về Nhà thơ Chế Lan Viên

10 Giờ trước

(TCCVO) Chiều ngày 27/11/2022, tại nhà lưu niệm nhà thơ Chế Lan Viên (xã Thanh An, huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị) chính thức ra mắt tour du lịch văn học “Tìm hiểu nhà thơ Chế Lan Viên - từ quê hương đã hoá tâm hồn” với sự tham gia của gần 50 học sinh trên toàn tỉnh.

Tập trung tuyên truyền việc thực hiện các Nghị quyết quan trọng

19/11/2022 lúc 15:18

(TCCVO) - Chiều ngày 18/11/2022, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy chủ trì phối hợp với Sở Thông tin và Truyền thông, Hội Nhà báo tỉnh tổ chức hội nghị giao ban công tác báo chí tháng 9, 10 năm 2022.

Trao Giải Búa liềm vàng tỉnh Quảng Trị năm 2022

16/11/2022 lúc 22:01

(TCCVO) Chiều ngày 16/11/2022, Ban tổ chức cuộc thi Giải Báo chí toàn quốc về xây dựng Đảng (Giải Búa liềm vàng) tỉnh Quảng Trị tổ chức lễ tổng kết, trao Giải Búa liềm vàng tỉnh Quảng Trị năm 2022. Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Trưởng Ban tổ chức Giải Búa liềm vàng Nguyễn Đăng Quang; Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban tổ chức Giải Búa liềm vàng Hồ Đại Nam cùng đại diện các sở, ban, ngành và các tác giả đoạt giải tham dự lễ tổng kết.

Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng

10/11/2022 lúc 16:17

Nhằm mục đích tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo, nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức cơ sở đảng, chiều ngày 10/11/2022 đã diễn ra phiên làm việc thường kỳ giữa Ban Thường vụ Đảng ủy Khối Cơ quan và Doanh nghiệp tỉnh và Chi bộ Tạp chí Cửa Việt.

Tạp chí số cũ
Câu chuyện du lịch
tư tưởng Hồ Chí Minh
Ohh! Module topbai1 cấu trúc không đúng

Thời tiết

Quảng Trị

Hiện tại

26°

Mưa

29/11

25° - 27°

Mưa

30/11

24° - 26°

Mưa

01/12

23° - 26°

Mưa

Nguồn: Weathers Underground