|
B |
a giờ 45 phút ngày 21.7.1954, bản Hiệp định đình chiến ở Việt Nam được ký kết trong đó điều 14 có ghi: “Những biện pháp chính trị và hành chính trong hai vùng tập hợp ở hai bên giới tuyến quân sự tạm thời là trong khi chờ đợi Tổng tuyển cử để thực hiện thống nhất nước Việt Nam, bên nào có quân đội của mình ở vùng nào theo quy định của hiệp định này thì bên ấy sẽ phụ trách quản trị hành chính ở vùng ấy”.
Vì hiệp định ghi các điều khoản chỉ về đình chỉ chiến sự, không ghi về tự do dân chủ nên phe ta đấu tranh đưa vào bản tuyên bố cuối cùng của chín nước tham gia hội nghị buộc các nước ký kết phải thi hành điều thứ 7 như sau:
“Hội nghị tuyên bố rằng về Việt Nam, cách giải quyết các vấn đề chính trị là trên cơ sở tôn trọng những nguyên tắc vì độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ để nhân dân Việt Nam được hưởng các quyền tự do cơ bản, đảm bảo bằng những thể chế dân chủ hình thành tiếp sau cuộc tổng tuyển cử tự do và bầu phiếu kín”.
Các nước tham dự hội nghị đều ký bản tuyên bố chung, riêng đoàn Mỹ bảo lưu không ký, lộ rõ âm mưu sẽ xâm lược miền Nam Việt Nam lâu dài.
Những quyền tự do cơ bản nêu trên như về ngôn luận, hội họp, đi lại, thư tín, bầu cử... đâu được thi hành dưới chế độ Mỹ nguỵ, nhất là cuộc tổng tuyển cử tháng 7-1956 như quy định đã bị chúng huỷ bỏ.
Về tự do thư tín, phía ta kiên quyết đấu tranh buộc phía địch phải tiến hành giao lưu thư tín giữa hai miền. Chúng lần lữa thoái thác. Phía ta yêu cầu Uỷ ban Quốc tế giám sát và kiểm soát thực hiện hiệp định can thiệp. Chúng buộc phải chấp nhận đàm phán.
Tháng 5/1955, quân đội Pháp phải rút hết khỏi miền Bắc Việt Nam theo quy định của hiệp định. Vì vậy, ngay đầu năm 1955, ông Nguyễn Đức Trọng, Cục trưởng Cục Bưu chính nha Bưu điện vô tuyến điện Việt Nam đệ trình lên ông Trần Quang Bình, Tổng giám đốc nha bản dự thảo đề án quan hệ thư tín giữa hai miền Nam Bắc sau khi quân đội hai bên tập kết ở từng miền. Đề án được phê duyệt. Phía ta yêu cầu Bưu điện chính quyền ở Sài Gòn cử đoàn ra Hải Phòng đàm phán việc ký kết về quan hệ thư tín giữa hai miền.
Ngày 10/4/1955, đoàn chuyên viên bưu điện Việt Nam Dân chủ Cộng hoà gồm ông Nguyễn Đức Trọng, trưởng đoàn và các đoàn viên: Nguyễn Chính, phó cục trưởng điện chính, Nguyễn Thức Tùng, trưởng phòng kế toán tài chính, Nguyễn Đức Kiêu, phó giám đốc Bưu điện Hà Nội rời Hà Nội. Ngày 11/4, đoàn bưu điện chính quyền Sài Gòm gồm ông Trương Thuỵ, trưởng đoàn và các đoàn viên Phan Tất Tốn, Huỳnh Tấn Nam bay ra Hải Phòng. Cuộc đàm phán bắt đầu ngày 12/4/1955. Trong quá trình thảo luận, đoàn Sài Gòn nêu bưu thiếp phải để ngỏ, chỉ được thông tin về gia đình và đưa ra một tiền lệ đã phát hành một kiểu như bưu thiếp chỉ được viết trên năm dòng bỏ trống mà Đức Quốc xã dành cho tù binh trong các trại tập trung trong thế chiến thứ hai. Phía ta kịch liệt phản đối kiểu viết trên năm dòng kẻ mà điện viết toàn một mặt bưu thiếp về tin gia đình, còn mặt kia phía giữa hình Việt Nam một bên địa chỉ người viết, bên kia là địa chỉ người nhận, bưu thiếp khổ thông dụng quốc tế 10 x 15 cm. Cuối cùng, đoàn Sài Gòn phải chấp nhận đề nghị của đoàn ta.
12 giờ trưa 12/4/1955, hai đoàn ký vào biên bản về việc trao đổi bưu thiếp gia đình giữa hai miền. Ngày 22/4/1955, cơ quan bưu điện có thẩm quyền ở hai miền phê chuẩn biên bản. Nhân dân hai miền rất hoan nghênh và hưởng ứng việc trao đổi bưu thiếp.
Ngày 15/5/1955, chuyến chuyển bưu thiếp đầu tiên được thực hiện tại ranh giới giữa cầu Hiền Lương. Lúc đầu, sĩ quan liên lạc của chính quyền Sài Gòn còn gây khó dễ không cho bưu tá Sài Gòn lên cầu, mà chúng nhận chuyển cho phía ta nhưng phía ta phản đối đòi như ký kết, bưu tá hai bên trực tiếp trao nhận và ký sổ. Cuối cùng chúng phải thi hành.
Bà con hai miền rất mừng khi trao đổi bưu thiếp ồ ạt, có tấm bưu thiếp viết chữ nhỏ, thật kín đến 200 từ như một bức thư. Từ tháng 5 đến gần giữa năm 1956, hàng ngàn bưu thiếp được lưu chuyển giữa hai miền đem lại nguồn vui, vơi bớt nỗi nhớ của thân nhân Nam Bắc.
Nhưng với chính sách đàn áp, bóp nghẹt tự do của chính quyền Sài Gòn như khủng bố những gia đình ở miền Nam nhận được bưu thiếp từ miền Bắc cho là “thân cộng”, như lệnh cho bưu điện Sài Gòn giảm dần đến không nhận chuyển bưu thiếp giữa hai miền, nhân dân hai miền phải tìm mối liên lạc thư tín qua đường vòng từ Phnôm Pênh, Paris.
N.C
