Trong một chuyến ra Hà Nội dự họp do Bộ văn hoá triệu tập, lúc trở lại Vĩnh Linh tôi vẫn dùng chiếc xe đạp Junior do Tiệp Khắc viện trợ. Qua thị xã Đồng Hới - Quảng Bình quang cảnh đúng như trong bài thơ mà anh Tố Hữu đã viết “Thành phố trụi”:
“...Đến làm chi đây
Ta đã biết
Đô thành ta phá hết lâu rồi
Còn nhìn chi nữa giữa thây vôi
Hoang tàn
Đổ nát
Ta đi trên đường đá rát
Đông lạnh ghê người
Chiếc lá vèo rơi
Xuống cỏ...”
Tôi thực sự không nhớ rõ ai là người đã chỉ đường, ai đã dẫn đường để rồi tôi cũng đến được nơi sơ tán của Hội Văn Nghệ Quảng Bình tại một chỗ xa thị xã, trên đồi, gần rừng. Cuộc gặp trong chiến tranh đơn giản mà thật vui vẻ. Trong bữa cơm trưa lúc gần xong, tôi thấy Mỹ Dạ nháy tôi ra sân. Mỹ Dạ bảo: - Chiều mai anh Trà về lại Vĩnh Linh thể nào anh Tôn cũng tặng một ít phong lan rừng. Tính của anh Tôn thì anh biết đấy, hễ đã tặng mà không nhận thì gay go lắm. Để Dạ sẽ tìm cách.
Nghe nói phong lan của anh Tôn là tôi nghĩ ngay tới không chỉ có giây phong lan mà cái chính là các loại cành để giây phong lan leo. Ngoài làm thơ hay, vẽ đẹp anh Tôn còn là người có tài đẽo gọt, tỉa tót... biến các rể cây, gốc cây, cành cây... bình thường thành những vật phẩm văn hoá rất tuyệt.
Quả thật, chiều hôm sau lúc tôi ra về, trên lưng, sau xe đã đủ thứ cồng kềnh của một kẻ đi đường xa trong thời chiến. Anh Tôn, hai tay xách hai chùm giò phong lan nặng chất lên ba lô tôi và bảo: - Đây là loại phong lan quý, hiếm tao tìm được. Tau tặng mi để mi đưa vô Vĩnh Linh treo lên trước cửa hầm. Thiêng lắm đó!
Tôi chưa biết từ chối bằng cách nào thì Mỹ Dạ đã nói rất ngọt:
- Loại phong lan này ngay ở Hội cũng chưa ai có. Nhà thơ Hải Bằng đã tặng thì buộc anh Trà phải nhận thôi!
Anh Tôn rất vui chen vào:
- Con Dạ nói rứa là phải, là đứa biết điều. Mỹ Dạ nói tiếp:
- Nhưng anh Tôn cứ để lại cho em giữ. Sau này có điều kiện em...
Mỹ Dạ chưa nói hết câu thì anh Tôn đã xẵng:
- Con Dạ là con lắm điều. Phong lan của tau cho thằng Trà. Tau có cho mi mô mà mi dám chen vô? Dừ không bàn, không nói nữa! Để tau buộc lên ba lô lại cho chắc.
Trong lúc anh Tôn đang buộc phong lan thì Mỹ Dạ nói nhỏ đủ mình tôi nghe:
- Anh Trà cứ đi. Ra đến cuối đường, gặp ngôi nhà hầm đầu tiên, vào đó, anh gửi phong lan lại và nói với chủ nhà là của em. Bây giờ chối không được đâu. Gặp lúc em sẽ gửi vào.
Theo kế hoạch, tôi chào anh chị em trong Hội và cảm ơn nhà thơ Hải Bằng đã tặng phong lan. Anh Tôn nhìn theo cười rất mãn nguyện và nói:
- Mi đi hi. Bữa sau có. Tau cho nữa!
C.T
