Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Trị 28/11/2022 Danh sách tạp chí Hotline: 02333 852 458 Đặt báo Giới thiệu tạp chí

Tìm kiếm trên website chúng tôi

X

Nặng lòng với tiếng quê hương

Tôi đã chứng kiến nhiều người yêu Quảng Trị quê hương đến quặn lòng, nhất là những ai xa xứ. Nhưng thương nhớ cội nguồn theo một cách riêng như tác giả Ngọc Hồ trong tập sách Eng về Quảng Trị đi eng (NXB Thanh Niên) kể cũng là điều đặc biệt và hiếm có.

Yêu quê, nhớ quê rồi tìm hiểu phương ngữ Quảng Trị để gom nhặt lời ăn tiếng nói của ông cha bao đời truyền lại như một báu vật văn hóa cần phải nâng niu, gìn giữ; và sợ mai một nên in thành sách, quả thực tâm huyết này thật đáng trân trọng. Ngay trong li ta, người viết đã nói rõ mình là người làng Trà Liên (Triệu Giang, Triệu Phong, Quảng Trị) chạy bom đạn năm 1972 khi va mt tui: Mới va chp chưng, chưa b b / Mđã bồồng tui chy khi làng /Pháo tt sau lưng, người bươn ti / Tri côi đại l nng chang chang.

Tập sách chia ba phần rõ rệt, phần đầu có tên “Miền hoài niệm”, phn hai là Theo dòng thi sự”, hai phn này là thơ; phn cui là ph lc, gm nhng bài văn xuôi, tt nhiên dùng phương ng Qung Trđến mc ti đa, rt Qung Tr.

“Miền hoài niệm” như phù sa ký ức, lắng đọng những vần thơ chân tình, mộc mạc nhưng là gan ruột chắt chiu. Có mối tình đơm bôông từ chiếng mội / Trong vạn ngày chị sương nác ê bai / Có bầy em lấm lem dòm bắt tội / Đã nậy khun theo tiếng mạ thở dài / Có một thời béc mắt chộ sắn khoai / Đa vàng óóng, chinh trần đi vô rậy / Côi độộng / Ngồi nghe hơi heo may... (Thời gian vô tình)

Nhưng ấn tượng hơn cả là những bài thơ về gia đình ruột thịt xốn xang lòng người, những hoài niệm thân thương đã hóa thành trai ngọc trong ký ức mỗi người Quảng Trị. Khi neng cỏ đã theo về với đất / Mệ ngoi tui vn tru tro méng trù / Nói b h, li mi  còn nhò nh / Tau đi mn, mi c di sau khu. Đây là nhng câu đặc t m ngoi bng phương ng Qung Tr rt chân thc, hay vào bc nht trong s nhng vn thơ dân dã mà tôi từng được đọc. Rồi thần thái mệ như một ký họa sắc nét không thể lẫn lộn khi ngồi nhớ người đã khuất: Mười năm trước, ôông râng còn mạnh mẹ / Cũng chín mươi bỗng khuất núi về trời / Từ bựa nớ, mệ buồn hay lặng lẹ / Ngồi nhai trù mà mắt ngó xa xôi... Và bài thơ kết thúc li vui như rut rà hi ng, chân tình mà xúc động khi mun tìm v li tui u thơ: Mệ ơi mệ, gắng khỏe nhiều nghe mệ / Hè năm ni, con nhích định chạy về / Chừ khun nậy, cứ sèm in lối nớ / Mệ đi mô, miềng dọi nấy thôi tê / “Cấy thằng Nhỏ, mi cứ toàn nói trng / Mi khung v, tau đi trước đó nghe... (Mệ ngoại tui).

Hay một bài thơ khác kể chuyện một vợ chồng nông dân đang nông vụ tấn thời thì chồng bị cảm... Bài thơ có tên Ố ố lác lác (ý nói chuyn linh tinh, chng đâu vào đâu) nhưng lại như một hoạt cảnh sinh động, giàu chi tiết đời thực, khắc họa sắc nét tâm tình chân quê và kết thúc bằng một nụ cười như nông dân được mùa, tinh nghịch và nói hoang phải biết, đúng chất thôn quê Quảng Trị: Ngay ni người rệu rạo / Mà việc vàn thì hung / Cả dà tứng rựng rựng / Nằm lâu cũng ngại ngùng / Ló chín rạp đưới nác / Mụ vợ cứ càm ràm / Đổ bệnh khung đúng lúc / Chộ việc ngó cũng ham / Rứa bơ xéc kỳ hái / Lưa vợ vác kỳ kiềm / Hai cấy dôông ra rọọng / Bích một buổi mấy triêng / Đầm nác bưa càng bệnh / Mệ cấy cũng thương dôông / Đánh xe bò chở ló / Còn bích lá cho xôông / Mồ hôi in thể tắm / Xôông rồi người dẹ bơng/ Rứa bơ thương vợ lắm / “Mạ mi ơi, vô buồng”.

Phần hai “Theo dòng thời sự” cũng có nhiều bài đọc được. Chuyện bão lụt cũng được ghi lại rõ ràng: Mả cha cấy bạo số 10 / Mần cu su lọi giữa trời tang thương / Eng miềng quệt hột sầu vương / Lấm lòa lấm luện ngó nương đạ sèm / Mạ tra chống cậy hom hem / Cha ngồi mắt nụi kèm nhèm thở ra: / “Bạo ni mạnh dữ bây nà/ Đời tau hung lắm chộ ba bốn lần”... (Bạo về rồi bạo lại đi). Bài Giả ging cũng là mt bài thơ vui, thit bng vàý nghĩa khi nhc nh người Qung Tr phi gi ly bn sc và ct cách ca mình: Eng ni răng lạ ri hè? / Đi mô mấy bựa mà về trạng tra / Giọng mô lờ lớ a nà / “Cửa nhà” eng nhớ, “cựa dà” eng quên / “Rau chêêng” bày đặt “rau dền”/ “Cai chăn” eng chịu,”cái mền” eng chê / Vô Nam ba bựa eng về / Chưa chi giả giọng rứa mà két tê / ...Răng mà tui két dữ ri / Tiếng miềng hay rứa họọc chi tiếng ngoài / Nỏ thè eng nói với ai / Chơ nơi làng cộ ô ngai lắm tề...

Ký ức tuổi thơ  - Ảnh: T.L

Ký ức tuổi thơ - Ảnh: T.L

Phần cuối phụ lục với những bài văn xuôi, nghe tên cũng biết hồn vía và giọng điệu quê nhà: Tiếng làng tui, Dạy kèm tiếng Quảng Trị, Đi mô cũng gặp người miềng, Nông thôn chặng chừ... Cuối bài Đàng về quê mạ, tác giả tâm tình: Ngày cuối ở Quảng Trị mấy eng tam tui đi khắp trung tỉnh, thăm nhà lưu niệm Lê Duẩn, thăm Thành Cổ, địa đạo Vịnh Mốc, bại biển Cửa Việt, Nghĩa trang Trường Sơn... Lưa cha mạ tui tiếp tục đi queng làng thăm bà con. Cha tui cứ càm ràm: “gấp quá, thăm người ni thì bỉ người tê”. Với mấy ôông mụ tra, họ sợ khung biết lần sau có còn sức, còn minh mẩn đi mà về thăm bà con e khôông nữa. Mà kỳ lòng họ thì cứ luôn hướng về làng...”.

Sau mỗi bài dù văn vn hay văn xuôi đều có chú thích, đểdch tiếng Qung Tr ra tiếng phổ thông. Vì không phải ai cũng hiểu hết đặc sản phương ngữ quê nhà, kể c người Qung Tr đang sng nơi chôn nhau ct rn.

Mặc dù còn đôi chỗ cần bàn luận thêm để thống nhất về mặt ngữ nghĩa nhưng tựu trung, tập sách Eng về Quảng Trị đi eng là một ấn phẩm có chất lượng, khá độc đáo và rất đáng đọc. Trong chừng mực nào đó có thể coi tác giả Ngọc Hồ là một chuyên gia về phương ngữ Quảng Trị. Một điều có ý nghĩa không nhỏ khi mà tiếng quê hương vì nhiều lý do khác nhau đã dần mai một. Xin ghi nhận công sức và tâm huyết của nhà báo Ngọc Hồ, hiện là biên tập viên báo Phụ nữ thành phố Hồ Chí Minh.

Bởi vậy, đọc tập sách này của Ngọc Hồ là có thêm một tiếng nói tri âm, là thêm ấm lòng khi đón nhận được một tình yêu Quảng Trị nồng nàn và sâu nặng, tha thiết với quê nhà, là món quà chân quê thắm đượm lòng thành, những mong sẻ chia với đồng bào sống khắp mọi nơi, cho dù ở tn chân tri góc b. Để mi khi nh ngn ngun bn quán thì hãy i nhau bng tiếng Qung Tr quê ming...

THUẬN AN

Mới nhất

Lần đầu tiên ra mắt Tour du lịch văn học về Nhà thơ Chế Lan Viên

10 Giờ trước

(TCCVO) Chiều ngày 27/11/2022, tại nhà lưu niệm nhà thơ Chế Lan Viên (xã Thanh An, huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị) chính thức ra mắt tour du lịch văn học “Tìm hiểu nhà thơ Chế Lan Viên - từ quê hương đã hoá tâm hồn” với sự tham gia của gần 50 học sinh trên toàn tỉnh.

Tập trung tuyên truyền việc thực hiện các Nghị quyết quan trọng

19/11/2022 lúc 15:18

(TCCVO) - Chiều ngày 18/11/2022, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy chủ trì phối hợp với Sở Thông tin và Truyền thông, Hội Nhà báo tỉnh tổ chức hội nghị giao ban công tác báo chí tháng 9, 10 năm 2022.

Trao Giải Búa liềm vàng tỉnh Quảng Trị năm 2022

16/11/2022 lúc 22:01

(TCCVO) Chiều ngày 16/11/2022, Ban tổ chức cuộc thi Giải Báo chí toàn quốc về xây dựng Đảng (Giải Búa liềm vàng) tỉnh Quảng Trị tổ chức lễ tổng kết, trao Giải Búa liềm vàng tỉnh Quảng Trị năm 2022. Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Trưởng Ban tổ chức Giải Búa liềm vàng Nguyễn Đăng Quang; Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban tổ chức Giải Búa liềm vàng Hồ Đại Nam cùng đại diện các sở, ban, ngành và các tác giả đoạt giải tham dự lễ tổng kết.

Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng

10/11/2022 lúc 16:17

Nhằm mục đích tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo, nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức cơ sở đảng, chiều ngày 10/11/2022 đã diễn ra phiên làm việc thường kỳ giữa Ban Thường vụ Đảng ủy Khối Cơ quan và Doanh nghiệp tỉnh và Chi bộ Tạp chí Cửa Việt.

Tạp chí số cũ
Câu chuyện du lịch
tư tưởng Hồ Chí Minh
Ohh! Module topbai1 cấu trúc không đúng

Thời tiết

Quảng Trị

Hiện tại

26°

Mưa

29/11

25° - 27°

Mưa

30/11

24° - 26°

Mưa

01/12

23° - 26°

Mưa

Nguồn: Weathers Underground