Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Trị 29/05/2024 Danh sách tạp chí Hotline: 02333 852 458 Đặt báo Giới thiệu tạp chí

Tìm kiếm trên website chúng tôi

X

Ngày xuân đọc lại

 

T

rong một bài thơ viết trên giường bệnh, trước khi mất vài hôm Thanh Hải tâm sự:

                        Ta làm con chim hót

                        Ta làm một cành hoa

                        Ta nhập trong hoà ca

                        Một nốt trầm xao xuyến

                                                       (Mùa xuân nho nhỏ)

Đó là tiếng nói tự nguyện, khiêm tốn, tự đánh giá toàn bộ cuộc đời thơ của mình - tiếng nói chân thành và tin yêu của một nhà thơ chiến sĩ.

Xuất hiện từ những năm năm mươi, nhưng phải đợi đến những năm sáu mươi khi những bài thơ miền Nam “vượt tuyến” ra Bắc, Thanh Hải mới thực sự làm quen với bạn đọc. Anh thành công và được đánh giá đúng từ những bài thơ đó như: Mồ anh hoa nở, Cháu nhớ Bác Hồ. Thanh Hải cũng là một hiện tượng chứng minh rằng: Cách mạng sinh ra anh, anh là nhà thơ của cách mạng. Trong suốt ba mươi năm cầm súng và cầm bút, trải qua nhiều gian khổ Thanh Hải đã giữ đúng tư thế ấy: Kiên trung, bất khuất. Nhà thơ chiến sĩ đã làm việc cho đến phút chót của đời mình. Mưa xuân đất này (1) khẳng định sự cống hiến đó.

Với hai mươi bảy bài thơ và một trường ca, Thanh Hải viết nhiều vẫn là con người, mảnh đất Bình - Trị - Thiên ruột thịt. Tình cảm đối với quê hương, đối với nhân dân, đồng chí, bạn bè trong chiến đấu cũng như trong hoà bình dựng xây là mạch cảm xúc tiếp nối toàn bộ đời thơ anh. Anh khai thác những mẩu thực tế của đời thường, từ một giấc ngủ trăn trở nơi làng quê, chuyến đò qua phá, cho đến sắc trắng của hoa sen, quả cam trong bệnh viện…

     Đêm trong hợp tác không dài

     Mà bao ngày tháng như đầy một đêm

                                                                (Ngủ đêm ở hợp tác xã)

Đây không chỉ là giấc ngủ nữa, mà là sự gói gọn, cô kết bao chặng đường vất vả ở một tác xã nông nghiệp thành lập sau ngày giải phóng.

Một mẩu hiện thực khác của đất nước trải qua nhiều cuộc chiến:

                 Mùa đông còn se lạnh

                 Áo chưa đủ hai mùa

                 Cơm mì và canh cua

                 Sốt rét rừng chưa dứt

                                              (Xa em giữa mùa nước lũ)

Một tâm trạng:

                 Người Huế yêu nhau không lấy được nhau vẫn nhớ

                 Người Huế giận hờn chỉ nước mắt rưng rưng

                                                                  (Mùa xuân Huế)

Và cả lời nhắn nhủ ân tình, bao dung với những ai rời bỏ Tổ quốc ra đi:

                 Ôi con thuyền lênh đênh

                 Sóng dồi ngoài mặt biển

                 Đi về đâu, về đâu

                 Có nghe lời của bến

                 Bến chẳng giận thuyền đâu…

                                             (Những con thuyền lênh đênh)

Dù ở đề tài nào, Thanh Hải cũng biết cách đặt và lý giải vấn đề, sao cho bài thơ gắn cái riêng của mình với cái chung. Cái “tôi” trong thơ không tách khỏi quỹ đạo cuộc sống, nó làm cho cuộc sống qua thơ có góc cạnh, đa dạng hơn. Thí dụ qua các bài thơ: Mùa xuân nho nhỏ, Ốm, Quà bệnh viện…

Thanh Hải còn viết tổ khúc thơ và trường ca. Hành khúc người ở lại  là trường ca duy nhất của anh(2). Mặc dầu chưa hoàn hảo, nhưng nó đã khái quát được một phần cuộc đấu tranh đầy gian khổ của nhân dân Trị Thiên - Huế trong những năm đầu cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Dù bệnh tật ngày càng một nặng hơn, Thanh Hải không chịu dừng lại. Anh vẫn tìm tòi, vươn tới, sao cho câu thơ dung dị mà không cũ, không mòn. Anh vẫn giữ được giọng điệu mộc mạc, tự nhiên của con người Huế, con người miền Trung:

Mùa xuân – Ta xin hát

                                 Câu Nam ai, Nam bình

                                 Nước non ngàn dặm mình

                                 Nước non ngàn dặm tình

                                 Nhịp phách tiền đất Huế

                                                             (Mùa xuân nho nhỏ)

Giọng điệu ấy ngày một thêm da diết, chân thật:

                                 Trái me chua em làm mứt để dành

                                 Mạ vẫn nói: ưng nhau thì đợi…

                                                           (Mùa xuân Huế)

Là người cầm bút có trách nhiệm với cuộc sống, tin và yêu cuộc sống, Thanh Hải không mệt mỏi, không chịu bó tay, ngay cả khi nằm liệt giường, anh vẫn băn khoăn: Những vần thơ không biết / Có còn như xưa không?

Câu trả lời không ai khác ngoài tiếng nói yêu thương đầy lạc quan của một tâm hồn trong sáng và thuỷ chung. Thanh Hải đã làm được điều ấy. Mưa xuân đất này là tiếng nói chân thật, nóng hổi, rút từ gan ruột mình, như người trồng vườn cố gắng trồng những hàng cây sau cùng, trước khi nằm xuống sao cho có ích với đời.

 

H.V.T

Hoàng Vũ Thuật
Bài viết đăng trên Tạp chí Cửa Việt số 196 tháng 01/2011

Mới nhất

The memory-eating virus

38 Phút trước

A short story by Hoàng Công Danh

Đẩy mạnh tuyên truyền công tác chuyển đổi số hướng đến xây dựng chính quyền số

21/05/2024 lúc 00:58

TCCVO - Sáng ngày 14/5/2024, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy chủ trì phối hợp với Sở Thông tin và Truyền thông, Hội Nhà báo tỉnh tổ chức hội nghị giao ban công tác báo chí tháng 3 và 4 năm 2024 và định hướng một số nhiệm vụ trọng tâm tuyên truyền trong thời gian tới. Đồng chí Hồ Đại Nam, UVBTVTU, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy chủ trì hội nghị.

Hạ mưa

20/05/2024 lúc 17:19

Một ngày đầu hạ em về lạiĐất khát trời cho trộ mưa giôngRung rinh nhánh xoài xanh thêm tráiLũ bướm say mưa vỗ

Khờ; Hương quê

20/05/2024 lúc 17:18

Khờ Hồn nhiên cởi nút nhu mìMới hay tình cũng lắm khi... dại khờ Vô tư cởi nút ngây thơGiật mình mới biết tình khờ… như ta. Nhâm

sóng đôi; vẻ đẹp bản thể

20/05/2024 lúc 17:17

sóng đôi  trong không gian vô tận của nướcmặt trời như kẻ bị sa lướingời lên và bắt đầu cuộc rời xa ngồi bên nhau nghĩ

Tạp chí số cũ
Câu chuyện du lịch
tư tưởng Hồ Chí Minh

Thời tiết

Quảng Trị

Hiện tại

26°

Mưa

30/05

25° - 27°

Mưa

31/05

24° - 26°

Mưa

01/06

23° - 26°

Mưa

Nguồn: Weathers Underground