Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Trị 05/08/2021 Danh sách tạp chí Hotline: 02333 852 458 Đặt báo Giới thiệu tạp chí

Tìm kiếm trên website chúng tôi

X

Người chơi lũa trai số 1

Thú chơi công phu

Trong vai một du khách đến tham quan khu trưng bày lũa trai của ông Quảng, tôi được giới thiệu khá tỉ mỉ về khu vườn lạ mắt này. Địa điểm tiếp khách của ông Quảng là một không gian nghệ thuật sắp đặt lũa trai. Bộ bàn ghế dùng cho khách ngồi cũng là lũa trai lộng lẫy. Ông Quảng chỉ tay xuống bộ bàn bóng loáng, lên giọng: ''Đấy, thú chơi là ở chỗ này, khi ngồi uống trà ban mai hay đêm về uống rượu ngắm trăng ở đây thì sướng lắm chú em ạ" Lũa trai là phần lõi của cây trai bị rục xuống sau hàng trăm năm chôn vùi dưới lòng đất tạo nên nhiều hình thù độc đáo, hiếm có.

Người ta chơi lũa trai rất nhiều, nhưng ít ai có được lũa trai như ông Quảng. Gỗ trai rất quý hiếm, chỉ xuất hiện ở một số nơi của rừng miền Trung không phải ai cũng biết được vị trí của lũa trai ẩn nấp giữa rừng núi để tìm kiếm. Bởi vì chơi lũa trai là phải sống chết, đam mê với nghề, ngoài ra đòi hỏi người chơi phải có một con mắt tinh đời. Nhiều người cao niên bảo rằng, cách đây một trăm năm những cây gỗ trai ở miền Trung như ở Quảng Trị đã bị khai thác để làm tà - vẹc đường sắt. Cây trai có chất dầu nên gỗ của nó không bị phân hủy trước mưa nắng và khí hậu ẩm ướt. '

Trước đây, vùng lòng hồ La Ngà là một khu rừng trai cổ thụ, năm 1958, khi ngăn hồ, khu rừng này đã bị chìm mãi trong nước cho đến năm 2000, trời đại hạn làm cho lòng hồ gần trơ đáy, ông Quảng tình cờ phát hiện một số gốc cây nhô lên dưới lòng hồ. Biết đây là gỗ lũa cho nên ông Quảng "cơm đùm, cơm gạo bới" ra lại ở hồ La Ngà, quyết tâm khai thác cho bằng được. Suốt ngày ông lặn xuống lòng hồ, sục ở đáy bùn sâu để tìm tòi những gốc Lũa đẹp, bất chấp sự hiểm nguy luôn rình rập (trước đó không lâu đã có người chết vì lặn xuống lòng hồ tìm lũa). Sau khi tìm được lũa rồi, ông thuê xe ô tô kéo những gốc lũa từ đáy bùn đen mang về nhà. Ông Quảng nhớ lại: "Khi xe vừa kéo được một gốc lũa lên mặt đất, nhìn thấy gốc lũa như một con rồng trong thế toạ lạc đầu óc tôi miên man như đang đi trên mây. Vì gốc lũa quá đẹp, mà lũa trai nữa nên độc đáo hơn". Đó thực sự là một tác phẩm nghệ thuật hiếm có... "Khai thác hết gỗ trai dưới hồ La Ngà, ông Quảng tiếp tục lên rừng săn lùng lũa trai. Thấy ông ngày nào cũng lang thang trên rừng, nhiều người cho ông là đồ gàn, chẳng giống ai. Không sống ở nhà mà suốt ngày đi kiếm gốc cây đem về đầy nhà như…. thằng điên. Riêng ông Quảng thì bỏ ngoài tai tất cả những lời đàm tiếu ấy, miệt mài tìm kiếm vơí một niềm tin lũa trai sẽ là hàng độc, chẳng ai có. Hết cuộc tìm kiếm này đến cuộc 'tìm kiếm khác, ông Quảng đã làm phong phú thêm cho bộ lũa trai của mình.

Kiếm được lũa trai rồi, công đoạn làm sạch mới quan trọng. Vì gốc lũa trai nằm dưới bùn hàng trăm năm nên đất bẩn bám đầy. Lúc ấy phải dùng một chiếc đục nhỏ bằng sắt để xỉa đất, rồi xịt nước làm sạch lũa. Dân sành điệu gọi công đoạn này là tút lũa Chơi lũa cực khó, công phu, không phải muốn tác động ý tưởng chủ quan của con người vào thì lũa thành hình, thành dạng mà phải gửi gắm vào gốc lũa cả một tấm lòng đam mê cùng với sự am hiểu về nghệ thuật sâu sắc

Ước mơ về một bảo tàng ''Hồn rừng'' đầu tiên.

Cái độc đáo nhất ở những tác phẩm lũa trai của ông Quảng là do thiên tạo. Lũa trai sau mấy trăm năm nằm sâu dưới lòng đất nhưng khi đưa nó lên còn tươi như gỗ ở cây còn sống. Số lũa trai này lại mang những hình dáng như thật của các loài thú quý và chim muông như con lạc đà, sư tử, rồng, đại bàng.. Ông Quảng có cái tài được nhiều người ghi nhận đó là sử dụng nghệ thuật sắp đặt để tôn thêm vẻ đẹp cho các tác phẩm lũa của mình. Trong con mắt của người bình thường, một gốc lũa chỉ là... khúc gỗ nhưng qua bàn tay sắp đặt của ông Quảng thì gốc lũa trở  thành một tác phẩm nghệ thuật độc đáo sinh động.

Trong bộ sưu tập lũa trai của ông Quảng có nhiều tác phẩm rất độc đáo như bộ tứ quý “Long, Lân, Quy, Phụng'' hay tác phẩm “Quy tụ'', tác phẩm' ''Ngoảnh mặt với đời', "Bồ  đề đạt ma''... riêng tác phẩm ''Long dáng'' mang hình một con rồng dài 4 m, cao l,5 m, đường kính thân hơn l m, nặng ba tấn, có ba màu chủ đạo của lũa trai là vàng, xanh và đen được đánh giá là hàng độc nhất vô nhị. Tại hội thi ''Sinh vật cảnh'' do Tỉnh Quảng Trị tổ chức nhân dịp Tết Nguyên Đán 2007, ông Quảng đã ẵm về giải nhất cho tác phẩm ''con đường tơ lụa''. Tác phẩm lũa thể hiện hình ảnh một con lạc đà đang rảo bước. Theo ông Quảng, một tác phẩm đẹp và quý là tác phẩm hơn 90% được thiên tạo, còn yếu tố chủ quan của con người gửi gắm vào chỉ là thứ yếu.

Ông Quảng cho hay ước mơ lớn nhất của mình là ''thành lập một bảo tàng tư nhân đầu tiên về lũa trai''. Tập hợp  những cái đẹp, kỳ lạ, tự nhiên của rừng núi để cho công chúng được cầu thưởng ngoạn cái đẹp.

"Những khối tài sản"

Lũa trai đẹp và quý nên có giá trị rất đắt. nhiều người nghe ông Quảng đang sở hữu những tác phẩm nổi tiếng đều tìm về xem rồi đòi mua cho bằng được những cái ưng ý. Một đại gia ở Hà Nội không cần suy nghĩ, rút ngay mười triệu đồng khi nghe ông Quảng thông báo đó là giá bán của tác phẩm lũa trai, bé tí tẹo, đại gia này nhét tiền vào người ông Quảng rồi kêu lái xe bưng lũa trai lên ô tô đi ngay như thể vừa vớ được của rẻ. Có lần kẹt tiền ông Quảng bán bớt một lũa trai với giá mười lăm triệu đồng, một người ở Đông Hà mua về sau vài hôm đã tìm được người khác bán lại với giá ba mươi triệu đồng. Biết chuyện ông Quảng buông giọng: ''chơi nghệ thuật là thế đó, vô giá...''

Nhiều người ở hội sinh vật cảnh cho rằng những tác phẩm lũa trai của ông Quảng đã trở thành những khối tài sản quý giá, có tất cả đủ loại từ hàng chục đến hàng trăm triệu đồng. Tác phẩm ''Long dáng'' có người đã trả đến ba trăm triệu đồng, ông Quảng vẫn không bán. Tất nhiên với giá trị và hình dáng độc đáo ấy, ''Long dáng” sẽ không khó để chọn chỗ đứng và chọn... chủ nhân sở hữu mình.

Bởi vì không ít người lắm tiền, nhiều của nên khi chơi lũa trai đã chọn những tác phẩm độc đáo, không đụng hàng, bất chấp giá cả. Cái suy nghĩ mang tính thời thượng ấy của không ít người đã tạo ra cơn sốt săn lùng lũa trai trên khắp các cánh rừng 
 

Trăm năm trai vẫn còn tươi

Cây gỗ trai có ba loại, trong đó quý nhất là trai lý, được xếp vào nhóm một B, đặc biệt quý hiếm. Điểm nổi bật nhất của trai lý là sau khi đốn xuống để ở ngoài trời nắng hay chôn vùi dưới lòng đất thì lõi trai luôn tươi nên người đời thường ví loại gốc nay rằng ''trăm năm trai vận như... trai''. Gỗ trai rất dai, ít mòn, phần lõi lên nước rất đẹp. Cây trai tuy không cao lắm nhưng có rất nhiều cành, chúng thường được phân bố ở một số tỉnh miền Trung.

Khi thú chơi trai đang trở thành mốt của các đại gia thì ông Trần Đình Quảng, ở 154 Lê Thế Hiếu, phường I, thị xã - Đông Hà đã ẵm cho mình được một "số vốn" lận lưng khó ai sánh bằng. Sau hơn năm năm miệt mài tìm kiếm, ông Quảng đã sở hữu được gần một trăm gốc trai đều là mỗi tác phẩm nghệ thuật thiên tạo độc đáo. Giới sành điệu gọi ông Quảng là người chơi lũa trai số 1. 

V.Y

 

 

 

Bài viết đăng trên Tạp chí Cửa Việt số 153 tháng 06/2007

Mới nhất

Nhận mặt quê hương

15 Giờ trước

Thơ Nguyễn Thị Việt Nga

Nghe chuyện Trạng Vĩnh Hoàng

03/08/2021 lúc 09:48

Thơ Ngô Minh

Cội nguồn cảm hứng

02/08/2021 lúc 08:48

Thơ Võ Duy Viện

Công tác đền ơn đáp nghĩa, chăm sóc người có công với cách mạng - Thực tiễn và bài học kinh nghiệm

28/07/2021 lúc 08:15

Thấm nhuần sâu sắc truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ người trồng cây”, Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta luôn đặc biệt quan tâm đến công tác thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng. Qua các kỳ đại hội, Đảng ta đều có chủ trương quan tâm đến công tác ưu đãi người có công với cách mạng, chăm lo tốt hơn đối với các gia đình chính sách và những người có công với cách mạng, bảo đảm tất cả các gia đình chính sách đều có cuộc sống bằng hoặc khá hơn mức sống trung bình so với người dân địa phương trên cơ sở kết hợp 3 nguồn lực: Nhà nước, cộng đồng và cá nhân các đối tượng chính sách tự vươn lên. Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII tại Đại hội XIII của Đảng xác định: “Hoàn thiện và thực hiện tốt luật pháp và chính sách đối với người có công trên cơ sở nguồn lực của Nhà nước và của xã hội, bảo đảm người có công và gia đình có mức sống từ trung bình khá trở lên trong địa bàn cư trú. Cân đối ngân sách để tiếp tục thực hiện việc nâng mức trợ cấp xã hội, trợ cấp ưu đãi người có công, giải quyết căn bản chính sách đối với người có công, nâng cấp các công trình đền ơn đáp nghĩa’’. Có thể nhìn nhận công tác đền ơn đáp nghĩa, chăm sóc người có công với cách mạng từ thực tiễn và bài học kinh nghiệm ở Quảng Trị.

Tạp chí số cũ
Dự thảo
tư tưởng Hồ Chí Minh
Du Lịch Quảng Trị

Thời tiết

Quảng Trị

Hiện tại

26°

Mưa

06/08

25° - 27°

Mưa

07/08

24° - 26°

Mưa

08/08

23° - 26°

Mưa

Nguồn: Weathers Underground