|
N |
ăm ấy, sau khi về hưu được hai năm thì bố tôi lâm bệnh nặng, là một người công tác trong nghành Y, tôi biết bệnh tình của bố mình đã vào giai đoạn cuối. Tôi thương bố đến thắt ruột và cảm thấy sự mất mát khủng khiếp đang ngày một cận kề. Mồ côi mẹ khi mới lên 5 tuổi, bố đi kháng chiến biền biệt, tuổi thơ tôi sống với ông bà nội, chỉ đến khi ông về hưu bố con tôi mới thực sự gần gũi bên nhau. Tưởng rằng đây là khoảng thời gian để bố con tôi được đoàn tụ, bù đắp những mất mát cho nhau nào ngờ quá ngắn ngủi. Tôi không muốn ông buồn lòng nên tìm mọi cách giấu sự thực về bệnh tình của ông. Còn ông cũng vậy, lúc nào cũng giả bộ sức khoẻ của mình không có gì trầm trọng. Cho đến một hôm ông gọi tôi vào phòng và bảo:
- Thịnh này! Con xem thu xếp nghỉ ít ngày đi vào miền Trung với bố một chuyến.
- Có việc gì mà gấp vậy bố? - Tôi hỏi.
- Ừ....
- Nhưng bệnh tình bố như thế...... mà mùa này trong ấy thời tiết nóng nực lắm.
- Con yên tâm, sức khoẻ bố còn tốt, hàng năm bố tự đi một mình..... có điều lần này bố muốn con cùng đi.
Tôi biết tính ông đã nói là làm và đặc biệt không muốn làm phiền ai bao giờ, kể cả với tôi. Vì vậy, mà khiến tôi phân vân khó xử. Tôi lo sức khoẻ của ông không đảm bảo cho một chuyến đi xa như thế, nhưng tôi cũng đành lòng thu xếp theo ông. Gần hai ngày hành trình với cái nắng, cái gió hầm hập, cháy da, cháy thịt, mệt nhoài tôi theo ông về một vùng biển. Vùng biển này phải nói là rất đẹp, phía sau dải đất đỏ bazan, những hàng dương xanh ngát là trời nước bao la, dưới ánh hoàng hôn minh mang, xôn xao lấp lánh như rãi vàng. Bờ biển dài uốn lượn chạy tít tắp về phía
- Con thấy địa đạo thế nào?
- Thật tuyệt vời! Một lâu đài kỳ lạ trong lòng đất - Tôi trả lời.
- Là ý chí và sức mạnh của những con người một thời oanh liệt ở mảnh đất luỹ thép này - Nó cũng chỉ là một trong một trăm mười bốn địa đạo thôi con ạ! Đơn vị của bố có vinh dự là đã tham gia cùng với đồng bào địa phương đào địa đạo này - Rồi ông hỏi tôi:
- Chắc bây giờ con không còn ngạc nhiên vì sao bố lại đưa con vào đây nữa chứ ? - Ông trầm ngâm với vẻ tư lự - Thời buổi bây giờ điều kiện thuận lợi có khi chỉ trong vòng một tuần người ta đi đến năm, bảy nước. Nhưng cũng thật đáng tiếc, có người đi hết nước này, nước nọ, hôm nay ở Hồng Kông, mai ở Úc, ngày kia ở Pari.... Tây Tàu rành rẽ, vậy mà ngay trên mảnh đất quê hương mình có những nơi cần đến lại thờ ơ, hờ hững mà nào có xa xôi gì cho cam. Bố muốn đưa con đi đến nơi này, nếu không sợ không còn có dịp nào nữa. Những năm qua con bận bịu với việc học hành, nghiên cứu, bố cũng bận công tác, hơn nữa sức khoẻ còn tốt, bây giờ......
Nói đến đây ông dừng lại đưa tay hướng về phía trước, về phía có bóng mờ đang hiện dần lên cuối sóng tít tắp nơi chân trời "Đảo Cồn Cỏ" - Giọng ông trầm xuống, đôi mắt ưu tư nhìn ra xa xăm như đang chờ đợi ai. - Ông kể:
- Năm một chín sáu lăm, bị thất bại nặng nề ở chiến trường miền
Ông dừng lại đôi mắt như trũng xuống ngấn nặng:
- Trong những con người ấy có chú Hưng con ạ! Chú Hưng quê ở vùng biển Đà Nẵng, tập kết ra Bắc năm một chín năm tư. Sau khi tốt nghiệp đại học được Đảng và Nhà nước cho đi nghiên cứu sinh ở Liên Xô nhưng chú ấy xin ở lại tình nguyện vào
- Vào trong này bố và chú Hưng cùng ở một tiểu đội, hai đứa được phân công ở với nhau trong một ngăn hầm địa đạo. Như hồi nãy con đã đi xem rồi đó, địa đạo Vịnh Mốc được xây dựng trong lòng đất, có ba tầng với độ sâu từ mười lăm đến hai ba mét, dài gần hai nghìn mét..... vừa là nơi để sinh hoạt văn hoá - văn nghệ, ăn ở phòng tránh bom đạn..... vừa là nơi cất giữ vũ khí đạn dược lương thực, thực phẩm chi viện cho đảo Cồn Cỏ, đồng thời cũng là trận địa chiến đấu. Những chuyến cảm tử đưa hàng ra đảo Cồn Cỏ, những trận đánh trả máy bay, tàu chiến địch.... những đêm gối đầu nhau tâm tình, thủ thỉ bố và chú ấy đã trở thành đôi bạn tri kỷ. Chú ấy dáng người mập chắc, nụ cười rất có duyên, đặc biệt là người đàn giỏi, hát hay nên mỗi lần sinh hoạt quân dân bao giờ cũng được các cô gái chú ý nhiều nhất. Hồi ấy ở Vĩnh Linh đồng bào miền
- Chắc là tương tư o nào rồi phải không?
Chú cười đấm thùm thụp vào lưng bố.
- Thôi đừng đoán mò nữa ông tướng.
- Vải màn không che được mắt thánh đâu. Đằng này đã từng trải qua rồi đấy nhé. Có khai báo không thì bảo!
- Ờ...ờ nhưng mà cậu không được kể với ai nhé!
- Được rồi!
- Cô ấy là người miền
- Lại còn bí mật nữa, Ngọc Anh, Ngọc Ánh.... chứ gì?
- Chú cười hì hì rồi bảo:
- Chỉ giỏi đoán mò. Biết ngang từng đó thôi, tớ chẳng dại gì để lộ tên người mình..... cho những thằng đã có vợ như mày đâu.
- Được rồi không khai báo thật, sau đừng có trách là sao tao không nể mặt nhé.
Nghe bố nói như vậy chú lại đấm thùm thụp vào lưng bố. "Tớ đùa vậy thôi, nhưng mà.... hồi sau sẽ rõ". Biết chú dùng chiêu thức kể chuyện "Tam Quốc diễn nghĩa" hàng đêm cho bố nghe để lảng tránh nên bố không ép chú nữa.
Thế rồi sau đêm ấy, hôm sau vừa mới giao ban xong trên đại đội về thì thấy mẹ con, đột ngột như từ trên trời rơi xuống. Chú Hưng cười bảo: Tớ mới bắt cóc cho cậu một o đây nè, bây giờ bàn giao cho cậu, rồi chú đi ngay. Mẹ đi trong đoàn Văn công xung kích của thành phố phục vụ giới tuyến. Bố mẹ gặp nhau mừng vui khôn xiết nhưng niềm vui mừng ấy khiến bố day dứt rối bời vì mới hồi chiều bố được đơn vị giao nhiệm vụ cùng chín đồng chí trong tiểu đội, đúng tám giờ tối vận chuyển hàng ra đảo (Chú Hưng bình thường lúc nào cũng đi cùng với bố nhưng hôm đó chú được giao nhiệm vụ ở nhà tổ chức văn nghệ). Bố nghĩ, vậy là lại một lần nữa.... Bố không biết phải động viên mẹ như thế nào, còn mẹ sau khi biết tin cố giấu đi dòng nước mắt, nhưng bố biết mẹ buồn lo lắm. Làm sao không buồn, không lo được phải không con? Sự xa cách, chiến tranh trên bom dưới đạn biết khi nào gặp lại nhau. Thế nhưng gần đến tám giờ tối bố chuẩn bị đến địa điểm tập trung thì chú Hưng xuất hiện, với bộ mặt vui vẻ.
- Có mệnh lệnh mới của Ban chỉ huy!
Bố hồi hộp chờ đợi.
- Tớ được cử đi thay cậu chuyến này. Cậu rõ chưa? Nhưng cậu cũng có một mệnh lệnh đặc biệt quan trọng đây.
Chú lôi một lá thư trong túi áo ra, rồi ghé sát vào tai bố:
- Đúng chín giờ ba mươi tối nay cậu ra Mũi Si đưa lá thư này cho NA giúp tớ. Tớ đã hứa với cậu là "Hồi sau sẽ rõ" đó. Tớ đi đây, à.... nhớ chăm sóc bà xã chu đáo nhé. Chú nháy nháy mắt tinh nghịch rồi vội vã nhoà đi trong màn đêm. Còn bố thì ngớ người ra chết lặng không kịp nói với chú điều gì. Bố biết chú ấy đã xung phong đi thay bố. Đêm ấy tổ chức văn nghệ xong, bố chuẩn bị đi Mũi Si (Mũi Si là địa danh của mũi đất ở bãi biển Cửa Tùng nhô ra phía biển xa nhất) để chuyển bức thư ấy cho chú, thì một trận oanh tạc dữ dội của máy bay và tàu chiến địch. Trận bom kéo dài, đến khi ngớt thì đã hơn mười giờ ba mươi phút đêm rồi. Bố vội vã ra Mũi Si và chờ đợi một hồi lâu nhưng không thấy cô NA đâu, đành phải quay về. Thấy bố về, nhìn nét mặt bố thẩn thờ mẹ lo âu:
- Không biết chú Hưng đi thế nào?
- Không sao đâu, tuyến lửa là vậy đó em!
Bố trả lời thế cốt để mẹ yên lòng, chứ lênh đênh ngoài biển cả thì thật khôn lường, phần nữa chưa trao được bức thư cho chú Hưng khiến bố rất băn khoăn....
Ông dừng lại một hồi lâu trầm lặng dõi nhìn lên những đụn mây trắng xoá như cẩm thạch trên nền trời xa. Những đụn mây trắng đang từ từ hồng rực lên hình thù giống như những con thuyền dập dìu chao sóng. Đảo Cồn Cỏ như một dấu chấm nhỏ đang loang ra trong màn sương biển bao la.
- Đêm ấy trong khoang hầm của địa đạo Vịnh Mốc, dưới làn bom đạn rền rã của kẻ thù, đêm tân hôm đích thực của bố mẹ và kết quả của những giờ phút hạnh phúc ấy đó chính là con. Còn chú Hưng.... sau chuyến đi ấy đã mãi mãi không trở về nữa.... ở đời hạnh phúc và nỗi đau thường song hành với nhau, có khi để có hạnh phúc cho người này thì phải đánh đổi bằng sự mất mát hy sinh của người khác. Có điều trong chiến tranh, trong tình đồng đội, đồng chí người ta không so đo tính toán thiệt hơn, sẵn sàng nhận về mình sự hy sinh mất mát.
- Thế còn bức thư của chú ấy? - Tôi sốt sắng hỏi ông.
- Nhiều đêm sau đó nữa bố vẫn ra Mũi Si để chờ đợi người con gái có cái tên NA ấy nhưng vô vọng. Sau này bố mới biết đó là cô Nguyệt An cùng ở trong địa đạo Vịnh Mốc. Cô ở tầng hầm dành cho đồng bào miền
Nói đến đây ông phục xuống bãi biển hai bàn tay nâng bức thư lên trước mặt thổn thức nghẹn ngào:
- Hưng ơi!.... Đây là lần cuối tao về với mày. Tao không còn dịp nào nữa rồi....Mày thứ lỗi cho tao nghe, hơn ba mươi năm rồi tao đã không làm tròn bổn phận của mình. Trời ơi!..... Tao đành gửi lại mày đây Hưng ơi!
Nói rồi ông định buông thả bức thư xuống mặt biển, nhưng như có một cái gì đó níu kéo, se thắt trong lòng mình khiến ông không sao thả bức thư ra được. Nước mắt ông dàn dụa, ông thét lên:
- Hưng ơi!.....Hưng ơi!
Tiếng thét của ông như vỡ hoà trong tiếng sóng ào ạt, dội ngược lên trời cao vòi vọi để rồi rót buốt vào tận thẳm sâu tim can ông đẫm đầy nỗi niềm thắt đau. Tôi thương bố quá. Tôi chạy lại dìu bố. Trong đôi mắt mờ nhoà của bố, tôi bồi hồi, run run nâng bức thư lên áp vào lồng ngực mình.....
Một tháng sau bố tôi qua đời. Trước khi nhắm mắt ông vẫy tôi lại gần, cố hết sức, ông nói trong hơi thở trút ra cuối cùng: Chú Hưng..... đảo Cồn Cỏ.
***
Lời trăn trối của bố cứ canh cánh trong lòng tôi. Sau ngày bố mất, tôi đã nhiều lần về thăm lại Cửa Tùng, địa đạo Vịnh Mốc. Mảnh đất đã trở thành máu thịt trong tôi, nơi bố mẹ tôi có những ngày tháng đẹp đẽ, hạnh phúc nhất của cuộc đời mình, nơi có chú Hưng và bao người đồng chí, đồng đội, đồng bào thân yêu.... họ sâu sắc, bao dung, chung thuỷ và sáng ngời biết bao. Niềm hy vọng được gặp cô Nguyệt An cứ thôi thúc tôi không nguôi, nhưng mong manh và xa vời quá. Tôi tâm niệm nhất định mình phải ra đảo Cồn Cỏ. Nếu không gặp được cô Nguyệt An, tôi sẽ tặng bức thư cho những người lính Đảo, nó sẽ là tài sản vô giá của những người lính. Và thế là niềm mong mỏi của tôi đã trở thành hiện thực, mặc dù tôi đã phải chờ đợi khá lâu. Thằng bạn nối khố của tôi thời học trò, đã báo tin cho tôi biết có đoàn cán bộ Trung ương Đoàn đi khảo sát xây dựng dự án đảo Cồn Cỏ thanh niên và trên chuyến tàu ra đảo ấy, nó đã thu xếp cho tôi như một thành viên thực thụ của Đoàn. Nó còn bảo: “Hôm nay ông đi tạm con tàu dã chiến này, lần sau ông về sẽ có tàu cao tốc đưa ông đi, lúc đó đi đảo Cồn Cỏ như đi chợ huyện, chợ xã thôi”. Nó còn vẽ ra cho tôi một viễn cảnh rất đẹp đẽ về một tương lai rất gần của dựa án đảo Cồn Cỏ thanh niên đã được Trung ương phê duyệt. Tôi thấy vui lây và thầm nghĩ rồi đây Cồn Cỏ "Hòn Đảo lửa" ngày nào sẽ trở thành "Đảo Tiên".... Tôi mơ màng nhìn ra những con sóng lao xao, ì oạp vỗ vào thân tàu đang băng băng rẽ sóng lướt đi, một âm hưởng hùng hồn, tha thiết, từ sau thẳm vọng về, dâng trào lên trong tôi "Cồn Cỏ nở đầy hoa thắng trận, đánh cho tan xác giặc Huê Kỳ". Tôi nhẩm đọc, lòng lâng lâng xốn xang một niềm vui tự hào khôn tả.
Người phụ nữ ngồi cạnh tôi, suốt chặng đường đi bỗng quay về phía tôi.
- Em quê ở vùng này à?
- Dạ vâng! - Tôi ấp úng, vừa nói vừa đưa tay chỉ về phía Cửa Tùng.
Người phụ nữ nhìn hút theo hướng tôi chỉ, đôi mắt bà đăm đăm, rưng rưng... đúng lúc đó Hùng (thằng bạn nối khố của tôi) đến gần tươi cười:
- À, hai cô cháu làm quen với nhau chưa? Xin giới thiệu với cô đây là Thịnh bạn của cháu. Đây là cô An, thành viên quan trọng của Đoàn công tác.
Cô An cười bảo:
- Thôi ông tướng, chúng tớ đã làm quen với nhau rồi....
Cô kể cho tôi nghe nhiều chuyện về Cửa Tùng, địa đạo Vịnh Mốc, Mũi Si.... tôi linh cảm thấy trong từng lời nói của cô có điều gì đó buồn lắng, ưu tư lắm.....
Bỗng từ phía mũi tàu có tiếng reo lên "Đảo.... đảo Cồn Cỏ.....". Mọi người lao nhao đứng dậy. Một khối núi xanh mờ sừng sững như một con rùa thần khổng lồ chờn vờn bơi trên sóng nước dần hiện lên mồn một trước mắt chúng tôi. Cô An cũng như mọi người, cô lần bám vào thành lan can trước mặt nhổm dậy. Đôi mắt cô đăm đăm nhìn về phía trước. Nhưng lạ thay cô từ từ khụy xuống hai tay ôm lấy mặt, rồi cô nhổm dậy nhưng không được. Tưởng cô bị say sóng tôi vội vàng cúi xuống dìu cô. Bất thần nhìn thấy trên hai khoé mắt của cô những giọt nước mắt đang lăn xuống đôi gò má. Tôi bối rối bật gọi: Cô An...Cô An.... Dường như không kìm giữ được nỗi xúc động, dồn nén mãnh liệt, cô nghẹn ngào nức nở: "Hưng ơi....Hưng ơi". Nghe tiếng gọi của cô mọi người quay lại nhìn ngỡ ngàng. Riêng tôi như có một luồng điện chạy dọc thân mình đến ngây lặng "Hưng ơi....Hưng ơi". Tôi bàng hoàng, hai tay ôm chặt lấy đôi bờ vai cô, tôi hét lên: Cô......Cô Nguyệt An........Cô Nguyệt An..... Cô An sững sờ nhìn tôi trong tiếng còi hú liên hồi báo hiệu tàu đã cập bến đảo Cồn Cỏ./.
Tháng 10 năm 2001
V.B
