TCCV Online - Chị sinh đứa bé này bảy năm trước, lúc nó hai tuổi rưỡi chị trốn đi theo anh lơ xe, không đem theo món gì, hay chút chữ nào để lại. Chồng Thiếp và đàn ông xóm chợ lặn sông mò gần chết, tưởng chị đuối nước xác đang nằm đâu đó dưới dãy nhà sàn. Năm ngoái, chị quay lại và đứa nhỏ nhìn chị hỏi dì lạ hoắc là ai sao lại vuốt tóc con. Chị không thể xưng mình là mẹ nó...
Qua cầu Mù U đoàn tuần hành ốm o còn chừng một nửa. Thiếp không nhìn thấy con chó của mình đâu. Vừa nãy còn mới gặp nó kín đáo nấp sau bụi cây nhếch chân đánh dấu lãnh thổ. Nó thấy chán nên quay lại hay tạt chơi dọc đường sau cái vẫy đuôi của con chó khác, ai biết được.
Út Lẹ đã bỏ về lúc ở bờ bên kia. Đám tuần hành đâm ra buồn tẻ, không phải vì lõm mất giọng giòn rụm của Út Lẹ, mà vì vắng cảnh mấy đứa nhỏ con chị thò đầu ra khỏi chòm cây bên đường, kêu "má", rồi nhe ra cười, khoe những hàng răng bắp bồ cào chỗ có hạt chỗ không. Lâu lâu đứa lớn nhất chạy ra trước đoàn người, đánh vần câu ghi trên băng vải, xong đi thuật lại cho mấy đứa em, "má mình đang rinh chữ không nên đánh phụ nữ bằng một cành hoa".
Thằng em nó tay ngoáy cứt mũi, hỏi: "Vậy đánh bằng cây củi có được không ta?". Út Lẹ không nhịn nổi lượm mấy trái bàng khô chọi dạt đám con nít khỏi đoàn người, nhưng có xua thì tụi nó cũng không chịu đi, "về thể nào cũng bị ổng sai đi mua rượu, con đâu có ngu". Nên vài lần đoàn tuần hành dồn cục, khi bà mẹ phải xử vói ra ngoài vài vụ giành kẹo đánh nhau.
Điện thoại trong túi ai đó cứ nhấp nhổm đổ chuông, nghe nôn gan ruột. Một chị đằng sau Thiếp nói đàn bà tụi mình sao y như con Tấm, muốn ra đường phải nhặt thóc cho xong, mà giờ làm gì có Bụt nữa. May mà qua sông, không còn người nhà chị nào chạy theo để hỏi cây lược chải đầu giắt ở đâu, hay hết gạo thì mua chịu ở tiệm nào. Những chị bận bịu đã tách đoàn khi đến đầu cầu, bởi nếu qua sông thì phải đi một vòng xa lắm, sợ không về kịp nấu cơm trưa.
|
|
Minh họa: Đào Quốc Huy.
|
Người thay Út Lẹ rinh đầu kia của biểu ngữ là một cô bé bẽn lẽn, nghe nói mới về làm dâu xứ Mù U. Cái kiểu bẽn lẽn như thể cô biết ai nhìn mình cũng nghĩ bụng chắc tối qua con nhỏ làm chuyện vợ chồng khuya lắm. Thiếp đi ngang với cô bé, khúc tre treo biểu ngữ cho tựa vào vai, chật vật giữ khoảng cách cho cái băng vải không chùng xuống. Cố nhớ về hồi mười bảy tuổi, mình có giống cô dâu mới kia, ăn nhỏ nhẻ, đi nhỏ nhẻ, nằm nhỏ nhẻ bên dưới chuyển động của người con trai mình gọi là chồng. Tự dưng bần thần, chưa đầy chục năm mà, sao ngoảnh lại thấy xa.
Ra khỏi dãy chợ mé sông, gió bỏ ngọn thổi tạt mấy biểu ngữ làm đoàn người cứ tròng trành. Cô dâu mới bên kia trật vuột như đang níu một con diều giãy giụa đòi bay. Thấp đậm như Thiếp mà còn bị gió xô trật bước xuống lề. Hai chị em rủ nhau cuốn băng vải ngắn lại, đi cho dễ. Trên đó giờ chắc chỉ còn mấy chữ "nên đánh phụ nữ", người bên đường không biết tưởng cuộc đi bộ này xúi giục bạo hành.
Cái máy hát trong tay chị ở Hội phụ nữ phát thêm lần nữa bài chim kêu chim kêu. Lần thứ ba Thiếp tự hỏi cô gái trong bài ca này sao có thể yêu quả pháo như đứa trẻ. Không biết có mấy loại pháo, thứ mà cô gái kia suốt đêm ngày bồng bế có văng ra thứ miểng bén ngót đã găm nhừ cổ bà ngoại Thiếp, hồi chiến. Cậu út lúc ấy vẫn bò quanh, tỉnh bơ bới vú mẹ bú chòm chọp. Cảnh đó sau này mỗi khi đám giỗ ngoại đều được kể lại, không còn mang tính đau đớn, mà giễu cợt từ hồi nhỏ cậu út đã ham ăn, nên giờ đuổi giạt mấy bà chị để giành miếng đất.
Nghĩ lan man, Thiếp đạp gót người đi trước làm chiếc dép sút quai, đoàn đi lại dồn đống chờ một chị lấy dây thun buộc lại.
Tựa sợi dây vô hình xỏ xâu đám người, tiếng nhạc níu đoàn tuần hành đi qua doi Me Đất, gặp Trầm đang vác cần câu ễnh bụng đi ngược chiều lại. Nó đang chửa đứa thứ hai, và lại là đứa không cha như thằng con trai bốn tuổi đang lủn tủn đi bên chân mẹ, tay cầm xâu cá lóc nhỏ bằng chân cái. Trầm lạch bạch nhường đường, tay bưng rổ rau cóc, miệng cười toét loét, khen đoàn tuần hành rần rần giống coi hát, vui ghê. Thiếp cười, cười thật chứ không ngọt lạt như mấy chị sau lưng, "vui thì đi chung". Bà chửa xua xua tay, chỉ vào bụng "con nhỏ than đói".
Cái bóng Trầm xa để lại một vệt dài xì xào. Người Mù U tưởng đã bàn tán no nê hồi Trầm sinh đứa đầu và tiếp tục cấn bầu đứa thứ hai, giờ lại không nhịn nổi, "con nhỏ có gì hay mà cứ hất mặt lên". Như thể Trầm có sinh chục đứa con hoang nữa cũng chẳng sao, nhưng đi đường phải cúi gằm, cấm vừa đi vừa ca bài con nít cùng con nít, mắt mũi tươi hơn hớn làm bọn đàn bà khác hoang mang. Đã lần nào mình có được vẻ mặt như con Trầm khi nãy chưa, Thiếp cố nhớ, nghe dậy chút tỵ hiềm không cơn cớ.
Không biết có phải vì con Trầm, mà những câu chuyện đàn bà không đầu không cuối mòn dần. Cũng có thể do mỏi chân, và nắng trưa làm cho kiệt sức, nên đoàn tuần hành mất hết hứng thú, như trôi về đúng chỗ lúc sáng nó nhóm lên, ngay một nền nhà cháy nám đỏ nám đen. Con Mực đang chờ Thiếp ở đó, bình thản đứng coi đám trẻ chọi lon. Cũng chỗ ấy, nửa tháng trước có người đàn bà bị chồng đốt chết. Mà người Mù U và cả anh chồng cũng không hiểu sao chị ta không chịu chạy ra như mọi khi, anh đốt nhà hoài chớ gì.
Cuộc đi bộ tháng ba này là vì người xấu số, và cũng cho bao đàn bà khác chưa bị đốt trên cái đất Mù U này. Người của Hội phụ nữ tới từng nhà rủ rê, rốt cuộc chỉ gom được chừng năm chục chị. Một thím ngồi chơi tứ sắc không thèm ngẩng lên, nói mắc cười, bộ biểu tình thì không bị đánh nữa sao?
Câu hỏi đó cứ văng vào cuộc tuần hành, ở cái động tác nheo mắt nhả khói cười của mấy ông nhậu bên đường, của những cô gái hé cửa sổ ra dòm rồi hững hờ khép cửa, ở vài chị đàn bà lặn ngụp dưới mé sông nhổ bông súng ma, nhìn đám người đi qua như một đám rước linh thiêng chẳng liên quan đến mình.
Thiếp bước vào đoàn tuần hành chỉ vì muốn nghe lóm mấy lá thuốc trị ho cho trẻ nít mà mấy chị rôm rả bảo nhau lúc đi ngang qua. Lội bộ được đỗi đường, một chị dúi biểu ngữ vô tay Thiếp, hớt hải nói chết cha, quên tắt bếp nồi cơm ở nhà. Vậy là Thiếp đi hết một vòng, chẳng nghe ngóng thêm được bài thuốc nào nữa.
Tan về lúc trời quá trưa, nhưng lâm râm chuyển mưa nên màu nắng úa. Con Mực lững thững đi đằng sau, rồi lại chạy vọt lên khi thấy bị bỏ xa. Gần đến tiệm thuốc Bắc bên kia đường, Thiếp đứng nép sau cột đèn nhìn đứa con gái đang được bà nội nó gội đầu ở vòi nước đầu nhà.
Chị sinh đứa bé này bảy năm trước, lúc nó hai tuổi rưỡi chị trốn đi theo anh lơ xe, không đem theo món gì, hay chút chữ nào để lại. Chồng Thiếp và đàn ông xóm chợ lặn sông mò gần chết, tưởng chị đuối nước xác đang nằm đâu đó dưới dãy nhà sàn. Năm ngoái, chị quay lại và đứa nhỏ nhìn chị hỏi dì lạ hoắc là ai sao lại vuốt tóc con. Chị không thể xưng mình là mẹ nó.
Nhưng chị đang ở lại Mù U, và sẵn sàng làm bất cứ gì, để được nói với con gái mình, mẹ đây!
N.N.T
