|
C |
ánh rừng âm u một ngày heo lạnh đã sắp tàn, vài vệt nắng yếu ớt đọng lại đọt cây cổ thụ của cánh rừng già chạy dài lên phương Bắc. Một đám ruộng bậc thang vừa cắt hết lúa, còn lại gốc rạ màu xám bạc như nói với những ai đi qua đây rằng: có người ở không xa, và đúng vậy. Một cộng đồng người bản địa - Người thổ. Nhưng số ngôi nhà đếm được thật khiêm tốn. Tiếp theo mấy thuở ruộng là bãi cỏ xanh rì, lạ thật, rừng không mọc, người dân không canh tác.
Trước cái nắng chiều tà lay lắt bên ngôi mộ mới, đất hãy còn tươi, một tráng sĩ ngồi ủ dột như tột cùng đau khổ. Cách chừng mươi sải chân, một con ngựa cực đẹp đứng gõ móng. Nhìn con ngựa này, người ta biết chủ nó không là công hầu cũng phải bậc khanh tướng. Ngoài cái yên da quý, nó còn được phủ tấm nhung đỏ.
Nắng tàn, con chiến mã, và ngôi mộ đất hãy còn tươi. Một bức tranh thiên nhiên mới tuyệt làm sao.
Tráng sĩ thở than:
- Nàng ơi! Ta đến đây không phải vì mối tình ngắn ngủi mà ta giành cho tuyệt thế giai nhân... Ta đến đây là để nói với nàng rằng: Nhà Mạc thật sự đã hết rồi... đất đã không có mà dung thân. Trời cũng ngoảnh mặt làm ngơ, thì nay một người con gái - Một công chúa là nàng Mạc Tuyết Lan cũng phản lại vua cha.
Tiếc rằng, lời than thở này chỉ có núi rừng, đèo Bông Lau và nếu con người nằm dưới mộ nhận biết được mà cảm thông cho chàng... Ở cái thời buổi này; trong Nam chúa Nguyễn, đất Bắc chúa Trịnh, công thần nhà hậu Lê tan tác mỗi người mỗi phương uống rượu chán đời. Cao Bằng nhà Mạc còn cát cứ - Đấy là lúc đất nước rên xiết bởi cuộc chiến huynh đệ tương tàn, tranh giành thế lực.
Vừa lúc đó con ngựa chiến của Tráng sĩ hí lên vang động cánh rừng. Nó là giống ngựa Vùng Nước Hai vừa to cao, chạy khỏe và khôn ngoan lúc xông trận.
Tiếng hí của con tuấn mã như kéo tráng sĩ ra khỏi cơn mộng. Bỗng xuất hiện một con ngựa chiến lông màu tro xám, nó cũng ngang tài cân sức với con tuấn mã của tráng sĩ ngồi bên ngôi mộ. Một tráng sĩ bận áo giáp màu đỏ như vị tướng ra trận, nhảy phóc xuống ngựa tay cầm cương, tay đặt vào đốc kiếm.
- Bớ Đinh Hùng, ta với ngươi quyết phen ni...
Đinh Hùng, vâng chính chàng là Đinh Hùng đến ngồi bên mộ từ lâu, không hề tỏ ra nghênh chiến. Trong khi đó con tuấn mã của chàng tức tối lồng lộn như giục chủ ngồi lên mình nó mà lao vào kẻ thù... còn chờ gì nữa!
Đinh Hùng thư thả, giọng chàng trầm hùng đượm buồn và xót xa:
Bớ này Trịnh Đỗ. Chính ta là Đinh Hùng dũng tướng của nhà Mạc đây. Chúng ta đều là con nhà tướng cả.
Hôm nay ta đến đây, là đến nói cho Mạc Tuyết Lan biết rằng; ta đâu oán hận nàng vì một mối tình riêng mà vua Mạc đã... Mũi kiếm của ta gây nên cái chết của nàng là vì ta đã lãnh ý của vua Mạc khi ra đi. Nếu ngươi ở vào địa vị của ta lúc ấy thì cách xử sự của con nhà tướng, của một bề tôi cũng không khác ta... ta biết thế. Nhà ngươi khoan trách ta đi phò một dòng họ không được lòng người. Các dòng họ vua chúa nào: Nguyễn, Trịnh, Mạc và nhà Lê nữa, người dân nào có ưa chi. Khi mà triều đại ấy đã suy tàn và gây hậu họa bi thảm cho dân lành.
Nhà ngươi phò Trịnh, ta phò Mạc. Trịnh hay Mạc cũng là tai ương của mọi thống khổ trăm họ muôn dân Đại Việt mà thôi. Ngay tuyệt thế giai nhân như Mạc Tuyết Lan cũng không tránh khỏi số phận thì ngươi hãy tra kiếm vào vỏ đi. Đừng nên đổ máu trên ngôi mộ chưa lên cỏ của một hồng nhan bạc mệnh. Nhà ngươi quyết tử thì ngày mai mang gươm lên ngựa ra chiến trường với ta. Đó mới là con nhà tướng. Trịnh Đỗ tra kiếm vào vỏ, chàng nhảy lên ngựa đi thẳng về hướng Nam.
Đinh Hùng lại ngồi một lúc, chẳng biết chàng nói gì với người nằm dưới mộ. Hoàng hôn đã liếm dần cánh rừng, cái lạnh tê buốt về mùa heo may phương Bắc. Khi mặt trời tắt, lạnh lắm và thật không may cho ai sa cơ nơi heo hút này!
Câu chuyện dài dòng và thê thảm dẫn đến cái chết của công chúa Mạc Tuyết Lan là người mà vua Mạc đã hứa sẽ gả cho dũng tướng tâm phúc Đinh Hùng. Khi nào nhà Mạc chiếm lại Kinh thành Thăng Long. Đó là thời kỳ ảm đạm của một dòng họ mà vị vua sáng lập có hành động thật hèn hạ tự dẫn mình lên Ai Nam Quan trói mình để “chịu tội”, được vương bắc phương “dung tha”. Biết không sớm thì muộn sẽ bị quân Trịnh tiêu diệt, vua Mạc cho kẻ tâm phúc đến gặp nhà tri thức vĩ đại đã về ở ẩn quê nhà. Quan Trạng tiếp kẻ đến xin hiến kế không niềm nở, quà cáp không nhận, ông chỉ nói đại ý:
“Cao Bằng là đất hiểm yếu, có đèo Bông Lau, có Bắc Giang án giữ hiểm trở. Nếu biết thương dân bản địa: Thổ, Tày, Mán, Nùng... thì cũng được vài đời.”
Nói xong quan Trạng sai người nhà hầu chuyện, còn Trạng đi đâu. Đinh Hùng ràng buộc với triều Mạc Đăng Doanh. Sau này trở thành tướng nhà Mạc, Đinh Hùng kết thân với Mạc Kính Khoan. Khi Khoan bị quân Trịnh bắt đóng cũi đưa Thăng Long, Đinh Hùng là tướng tâm phúc, đầy tài hoa và thầm hứa, khi Tuyết Lan tròn tuổi mười sáu, thì chọn chàng Phò mã.
Vua cho thám tử về Thăng Long dò xét, thám trình với vua Mạc:
- Mạc Kính Khoan được một Trịnh Quận chúa xin cha cho nàng kết duyên.
- Một cánh quân rất lớn đã nam chính, một cánh khác do tướng Trịnh Đỗ đã lên Xương Giang... chờ ngày chinh phạt Cao Bằng. Kinh thành Thăng Long gần như một kinh đô bỏ ngõ.
Nhưng khốn nỗi vua tôi nhà Mạc lấy đâu ra quân từ thành Nguyên Bình qua mạn Thái Nguyên đánh úp một trận cướp lại kinh thành. Nhà vua cho đòi dũng tướng Đinh Hùng đến nghị bàn. Đinh Hùng tâu bày:
- Ta đưa quân đi, không thể không nghĩ đến thành Nguyên Bình mà nhà vua đang giữ. Chỉ cần một đạo quân nhỏ là mất Nguyên Bình và cũng mất Cao Bằng.
- Vậy theo khanh? Vua Mạc hỏi.
- Tâu bệ hạ, làm sao ta bảo toàn được Nguyên Bình, vừa đánh tan đạo quân Trịnh Đỗ đang xa kinh thành trên đường lên Cao Bằng. Đinh Hùng nói đến đây thì ra hiệu ngầm với vua. Hiểu ý, vua Mạc bãi triều. Tối đó, một vua một tôi bàn kế giết Trịnh Đỗ...
Và khi chiều tà, bọn họ lọt vào được nơi đóng quân của Trịnh Đỗ. Tốp lính canh dẫn Thanh Nhàn Nạn Nữ vào gặp chủ tướng. Y phục tiều tụy, lời lẽ sợ sệt tuy có giảm đi phần nào nhan sắc của nàng, song tướng Trịnh Đỗ như bị choáng ngợp trước vẻ đẹp trời cho có một không hai mà ngay ở kinh thành chưa có một bông hồng nào sánh kịp. Nhất là vào lúc này, trong bối cảnh chàng và quân sĩ trên đường ra trận.
- Tướng quân ơi - Nàng khẩn khoản, lời nàng tha thiết. Thân phụ thiếp chán cảnh chán đời từ quan về dạy học, rồi giao du với cụ Bảng, cụ Nghè, lấy túi thơ bầu rượu làm vui, non xanh nước biếc là nơi đi về. Thiếp vâng lời mẹ hiền cùng gia nhân câm điếc đi tìm thân phụ. Thiếp nào có biết gì việc quan quân... mà ngờ thiếp làm thám tử cho vua nọ, chúa kia. Mong tướng quân mở lượng hải hà cho thầy tớ thiếp lên đường. Kẻo ở nơi này thiếp biết dựa vào ai! Nếu chiến trận xảy ra thì thân phận liễu đào, thiếp làm sao thoát khỏi vòng oan nghiệt để cháy thành vạ lây.
Viên tướng quát tháo coi bộ nghiêm khắc:
- Các ngươi là thám tử quân Mạc, đến đây dò xét quân ta. Ta phải tra xét không thể bỏ qua.
Chàng hạ lệnh cho quân hầu giam hai ngưòi khả nghi này để ngày mai tiếp tục tra xét.
Trại lính chìm trong đêm dày sương, tiếng chim từ quy trong rừng vọng tới khi xa khi gần. Trịnh Đỗ không ngủ được, chàng sai quân hầu dâng rượu. Nhưng cũng chỉ vài ly là trầm tư không thiết uống. Hình ảnh Thanh Nhàn Nạn Nữ khi ẩn khi hiện trước mắt chàng. Đôi môi hồng, hàng răng trắng đều đặn, làn da ngọc ngà và đôi mắt là khóc thu ba. Chao ôi con người này mà đất nước không loạn lạc triền miên thì số phận biết đâu sẽ đưa nàng vào phủ chúa cung Vua, và quan tướng. Ôi binh lửa làm cho đất nước điêu linh, dân đen thống khổ, trai tráng ra trận, làng mạc tiêu điều, đồng ruộng bỏ hoang… Già khổ cực cảnh già, trả khổ cực mất cha, đàn bà góa bụa và người đẹp chịu chung số phận bơ vơ.
Trịnh Đỗ nghe đồn rằng: Vua Mạc có công chúa Tuyết Lan vừa tròn mười bảy là giai nhân thời nay và chàng rấp rem đánh chiếm Cao Bằng, bắt được vua Mạc thì việc đầu tiên là lấy Mạc Tuyết Lan. Chàng sẽ từ bỏ tất cả từ chức tước quyền hành, nếu chúa Trịnh... thì chàng chia tay Chúa đem Tuyết Lan đi một nơi nào đó, miễn là có nhau, thoát ra cái cảnh ràng buộc quyền binh chiến trận.
Nhưng Mạc Tuyết Lan chàng chưa thấy, còn đây Thanh Nhàn Nạn Nữ làm cháy bỏng tim chàng. Hay là... có sự bí ẩn nào đây? Chàng thức cho đến chim rừng chào đón bình minh, cánh rừng cây sau sau lá vàng như tơ tằm phủ một lớp sương mỏng bắt đầu tan.
Ngày hôm sau tên đầy tớ câm được vào sung tạp dịch quét dọn chăm sóc đàn ngựa chiến trận, còn nàng được Trịnh Đỗ cho theo hầu, chờ ngày trở về bản quán.
Ngày lại ngày qua, thời gian là bóng câu đi qua rèm cửa, trăng khuyết lại tròn. Trịnh Đỗ không thiết gì việc quân quên lãng nhiệm vụ quân sĩ, giao mặc cho phó tướng và việc quân chuẩn bị đánh Cao Bằng cũng im luôn.
Thanh Nhàn ngày càng được lòng và sự cảm mến của viên tướng, nàng đã quên đi, hay trái tim nàng đang rung cảm trước một tuấn tú nam nhi mà quên lời dặn của Mạc hoàng cùng thân mẫu.
Chỉ khổ sở cho tên đầy tớ câm trung thành cồn cào gan ruột ở cạnh kẻ thù muốn mưu sự mà chưa thể giải bày cùng ai! Đêm đêm khi có dịp đến tàu ngựa sờ lên thanh đoản kiếm, bí mật chờ giờ khắc hành sự. Thế rồi ngày ấy đã đến, trớ trêu thay lưỡi kiếm của chàng không dính máu Trịnh Đỗ, lại đâm vào công chúa Mạc Tuyết Lan.
Đó là một ngày không có nắng, gió lạnh bởi bầu trời phương Bắc quá âm u. Chàng chuẩn bị sẵn một con tuấn mã trong đàn ngựa mà chàng chăm sóc, lận thanh đoản kiếm vào người, ra hiệu cho tên lính xin đến gặp cô chủ. Chàng đóng vai kịch đạt đến không ngờ. Chẳng mất bao thời gian, chàng đã gặp Mạc Tuyết Lan.
- Hôm nay, một là chúng ta chết hay là Trịnh Đỗ chết... xin công chúa lựa chọn mà hành sự.
- Sau giây phút ngỡ ngàng Mạc Tuyết Lan như tỉnh mộng. Nàng đâu ngờ tên đầy tớ câm - tức Đinh Hùng xuất hiện bất thần đến vậy.
- Thế nào công chúa, thời gian không cho phép ta trì hoãn nữa rồi... chỉ ngày mai thôi thành Nguyên Bình sẽ tan nát bình địa. Vua, hoàng hậu gia quyến nhà Mạc sẽ thịt nát xương tan.
- Ôi tướng quân! Sao tướng quân lại nói những lời ghê sợ vào lúc này để giày vò ta, trong khi ta nhớ mẹ ta khôn xiết!
- Vậy thì chỉ có cách là hành động gấp. Nàng rơi nước mắt và nấc lên.
- Tướng quân ơi, ta phải đâu không biết cơ sự này, là đứa con bất hiếu không thương cha nhớ mẹ, quên đi những lời phụ hoàng căn dặn. Chàng là trụ cột của triều đình nhà Mạc đang sắp đổ trước cơn bão mù trời, ta có bổn phận báo ân. Nhưng tướng quân ơi! Làm vua là chịu mệnh trời, khi trời đã dứt tình một giòng họ rồi thì ta chống chọi liệu được ích gì? Ta nghiệm lời quan Trạng, thì nhà Mạc đến đây coi như tận số. Nàng còn định nói tiếp thì Đinh Hùng đã gầm lên như con mãnh hổ.
- Không, mệnh trời nhưng cũng ở lòng người. Đất Cao Bằng còn mến nhà Mạc ta, chính bọn chúa Trịnh mới là kẻ thoán đoạt không hợp với đạo Trời Đất mà ta có bổn phận diệt trừ để trở lại kinh thành Thăng Long, thu phục giang sơn về một mối.
- Thì tướng quân cứ việc mà hành động; còn ta, ta thấy việc làm này chỉ là giọt dầu còn lại trong cây đèn mà đêm tối thì còn mông lung. Dù có sáng lên thì chỉ là...
- Đừng dài lời biện bạch, ta đâu còn thời gian nữa, trước khi hành sự ta quyết vì nhà Mạc mà trị tội một kẻ quay lưng với giòng họ.
- Đinh Hùng rút đoản kiếm thì cũng vừa lúc quan quân và Trịnh Đỗ trở về. Trong giây phút ngàn cân treo sợi tóc, chàng đưa mũi kiếm vào bụng Mạc Tuyết Lan rồi nhảy lên con tuấn mã phi như gió lên mạn Bắc, trước sự ngạc nhiên của quân hầu Trịnh Đỗ.
- Đến khi định thần, Trịnh Đỗ hô quân đuổi bắt thì... chỉ là trò mò kim đáy biển.
- Trịnh Đỗ sai thầy thuốc băng rịt vết thương cho nàng rồi hỏi cơ sự làm sao. Mạc Tuyết Lan xin được uống nước và biết mình không thể qua được, nàng ra hiệu cho quân hầu của Trịnh Đỗ đỡ nàng rồi thì thào mệt nhọc:
- Tướng quân ơi. Chính ta là công chúa Mạc Tuyết Lan đây.
- Trịnh Đỗ tròn xoe con mắt liền quỳ xuống nắm lấy tay nàng. Ôi Mạc Tuyết Lan công chúa... thì ra nàng mà bấy lâu ta mong có ngày diện kiến. Nhưng can cớ sao dẫn đến thê thảm này. Nàng đòi uống nước.
Trịnh Đỗ gầm lên:
- Ta thề phanh thây tên đầy tớ khốn kiếp đó, bắt sống về đây cho ta. Nàng phải sống... phải sống.
Công chúa thều thào. Không phải đầy tớ đâu, mà là dũng tướng Đinh Hùng đó. Trịnh Đỗ hét lên: Đinh Hùng...
- Tướng quân ơi, ta cùng Đinh Hùng được Mạc hoàng giao phó đến đây giết chàng. Nhưng khi được vào đây, được ở gần chàng lòng ta quặn đau mà đổi khác đi, bởi vậy mà bao lần cầm dao hành động tay ta... không thể... Nói đến đây, nàng chảy nước mắt nắm chặt tay Trịnh Đỗ.
- Ngày mai chàng cất quân đánh Cao Bằng ta xin chàng cho ta một ân huệ.
- Được ta sẽ làm theo những gì nàng muốn.
- Xin tướng quân tha tội chết cho mẹ thiếp.
Người đàn bà dù là gì đi chăng nữa thì cũng chỉ là nạn nhân của mọi thế lực và nạn binh đao.
Còn ta, khi ta chết tướng quân chôn ta bên cánh rừng, cho ta nghe chim hót suối reo. Thế là ta vui lòng.
Ôi ta sinh ra mang danh là công chúa, nhưng ta được sống ngày nào trong cảnh thanh bình và nhung lụa? Thì công chúa hay người đàn bà con gái đốn củi nơi sơn địa, cày ruộng ở thảo dã làng quê thờ chồng nuôi con, hái dâu chăn tằm dệt lụa phụng dưỡng mẹ già có khác gì nhau lúc nhắm mắt lìa đời. Nàng tắt thở trên tay Trịnh Đỗ.
Trịnh Đỗ cho quân làm đám nàng trọng thể và từ đó chẳng thiết gì việc quân. Rồi ba ngày sau khi đã có chén rượu ngất ngưỡng, chàng một mình một ngựa tìm đến cánh rừng có ngôi mộ mới chôn.
Bây giờ ai có dịp đi qua chân đèo Bông Lau sẽ thấy ở đó có một xóm nhà người Thổ. Trong đó có gia đình ông Mạc Ma Tò, ông ta quả quyết: ông là giòng họ nhà Mạc quê quán ở Hải Dương.
N.L
