Người & đất quê hương

19/08/2023 lúc 16:57

Lương An là một trong số hơn mười nhà văn quê hương Quảng Trị mà bạn đọc cả nước thường nhắc tới. Ở tuổi “thất thập cổ lai hy” hiện đang sống và tiếp tục làm thơ, viết, nghiên cứu phê bình văn học cổ, kim ở thành phố Hồ Chí Minh, ông vẫn giữ được cốt cách của một nhà thơ có vốn Hán học khá vững. Một nhà thơ nho nhã, điềm đạm, nhân hậu trong cuộc sống đời thường hôm nay. Hồi sau giải phóng năm 1975...

19/08/2023 lúc 16:57

Cuộc đời và tác phẩm của ngệ sĩ là sự bí ẩn mà mã số của nó không phải bao giờ con người cũng tìm ra lời giải đáp. Chính vì thế việc đánh giá tầm vóc của nghệ sĩ nhất là những người trong thế giới quan có nhiều mâu thuẫn thật chẳng đơn giản chút nào. Đọc “Di cảo Chế Lan Viên”. Tôi không có ý định khắc họa chân dung, tâm hồn và tư tưởng của ông, tôi chỉ muốn phát hiện vài nét về sự hòa quyện...

19/08/2023 lúc 16:57

Trên đất nước Việt Nam ta, có những dòng sông mới nghe đến tên đã thấy tự hào với truyền thống anh hùng hoặc truyền thống đạo đức của dân tộc. Đó là những con sông Bạch Đằng, Thanh Quyết, Rạch Gầm, những con sông Phúc Hậu ở Quảng Ngãi, sông Thương ở Hà Bắc hay sông Nhượng (còn gọi là sông Hộ Độ) ở Hà Tĩnh... 

19/08/2023 lúc 16:57

Uống nước nhớ nguồn là truyền thống tốt đẹp của quê hương đất nước ta. Đền ơn đáp nghĩa là bổn phận của con người. Thuần phong mỹ tục ấy đang thôi thúc làng Đông Lai nhanh chóng hoàn thành hai công trình tình làng nghĩa xóm. Công trình thứ nhất là xây mộ dựng bia ghi tạc công đức Ngài Tiền, Ngài Hậu của làng và các Ngài Thi Tổ của 4 họ Mai, Lê, Trần, Thái. Công trình thứ hai là tôn tạo lại ngôi đình làng, để việc cúng tế Tổ tiên...

19/08/2023 lúc 16:57

Chắc chắn ở đâu đó nhất là trong tài liệu lưu trữ của Chính phủ Pháp - còn lưu giữ danh sách, tiểu sử và hành trang của những người tù chính trị ở nhà tù Lao Bảo, tất nhiên kể cả những người đã hy sinh ngay trong cảnh gông cùm, xiềng xích. Tiếc thay cho đến nay, mỗi năm cứ đến ngày 27-7, mọi người đều tưởng nhớ đến các chiến sĩ đã hy sinh vì nước vì dân song các liệt sĩ ở Lao Bảo vẫn có rất nhiều người còn chưa ...

19/08/2023 lúc 16:57

... Sau ký tạm ước 14/9, Bác Hồ về nước, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược khó tránh được, cả nước phải bắt tay vào việc chuẩn bị. Hội nghị quân sự toàn quốc, rồi kỳ họp thứ hai của Quốc hội khóa I, đã biểu thị quyết tâm kháng chiến của nhân dân ta. Tôi đi họp Quốc hội, vừa đến Hà Nội thì được triệu tập đi nghe phổ biến chỉ thị của Trung ương về tình hình và nhiệm vụ cấp bách. Sau hội nghị, một số đại biểu các tỉnh phải xin phép vắng mặt kỳ họp Quốc hội để trở về ngay địa phương, kịp phổ biến chỉ thị của Trung ương và Bác Hồ về tình hình, nhiệm vụ và bắt tay vào việc chuẩn bị đối phó tình hình. Tôi và một số đồng chí các tỉnh Trung bộ được Trung ương bố trí xe đi tốc hành trở về địa phương. Dọc đường chúng tôi ghé qua Nam Định, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Bình ở đâu cũng thể hiện không khí khẩn trương.

19/08/2023 lúc 16:57

T





ôi có đọc Tạp chí Cửa Việt số tháng 5/1997. Trong đó có đăng bài thơ "Vá lưới" của nhà thơ Dương Tường do anh Lương An sưu tầm gửi Tạp chí đăng.
Cuối bài thơ, CV có đề xuất muốn bạn đọc bạn viết gần xa sưu tầm những bài thơ của Dương Tường để có thơ in thành tập. CV sapô: "Cho dù gần 45 năm đã qua (Dương Tường mất 1953), việc làm tuy quá muộn màng nhưng vẫn còn hơn bỏ qua một nhà tho quê hương..."

19/08/2023 lúc 16:57

S





au tế Túc yết, ban nhạc cổ tấu nhạc các điệu “Lưu Thủy, Hành Vân, Kim Tiền hoặc cổ bản”, đồng thời đội đồng hầu 29 người dưới sự chỉ huy của một đội trưởng, mổi người cầm hai đèn hoa sen vừa múa, vừa hát một bài hát có tên “Giang sơn cẩm tú”: 

19/08/2023 lúc 16:57

B





ài viết này chỉ mong ghi chép, thông tin một số nét sinh hoạt cơ bản bước đầu khảo sát nhạc cổ địa phương tại bốn điểm sau:
1- Tại làng Điếu Ngao (Nay là phường hai, thị xã Đông Hà). Đội nhạc cổ đã tổ chức ngày húy chính thức của các vị sư tổ nhạc cổ hàng năm (ngày 16, 17 tháng 10 âm lịch). Chủ lễ là một nghệ nhân 75 tuổi, cùng với một đội nhạc công và 10 nghệ nhân tham gia múa. Nghi thức lễ gồm ba phần chính: Lễ cáo yết, lễ cúng vong hồn và phần chính lễ. Nhạc nghi lễ được trình bày tuần tự như các bài bản cổ điển.

19/08/2023 lúc 16:57

Đ





ồng dao dân gian, một thể loại văn học ra đời sớm cùng với sự ra đời của nền văn học dân gian nước ta và được phát triển qua từng thời kỳ của lịch sử đất nước.
Mỗi địa phương, mỗi vùng quê, mỗi dân tộc, câu hát đồng dao mang sắc thái riêng gắn với tập quán, phong tục của vùng đất ấy.

19/08/2023 lúc 16:57

Ô





ng Nguyễn Vức (1906 - 1971) quê ở Đại Áng, Triệu Lương, Triệu Phong nay thuộc thị xã Đông Hà, Quảng Trị. Cán bộ thời tiền khởi nghĩa, tham gia cách mạng rất sớm trong các tổ chức yêu nước như Ái Hữu Dân Đoàn sau hợp nhất thành Thanh Niên Cách Mạng Đồng Chí Hội trước năm 1929. Bí thư đầu tiên của Chi bộ Đại Áng, một trong mười sáu chi bộ đầu tiên ở Quảng Trị do đồng chí Trần Hữu Dực thành lập “khoảng giữa tháng ba -1930” (Theo Hồi ký “Bước qua đầu thù”, T1, Tr.106 của Trần Hữu Dực).

19/08/2023 lúc 16:57

L





àng Thượng Phước nằm ở bờ bắc sông Thạch Hãn, nay thuộc xã Triệu Thượng huyện Triệu Phong tỉnh Quảng Trị. Theo gia phả của một số họ đã cư trú lâu ở Thượng Phước thì làng này được lập nên từ thời Trịnh – Nguyễn phân tranh.
   Nằm ở vùng trung du lại tiếp giáp với sông lớn nên đất đai vùng Thượng Phước rất màu mỡ, cây cối um tùm. Xưa kia nơi đó là giang sơn của các loài cầm thú đến sinh sôi ở lẫn với người nhưng không thể chung sống được! Bởi lẽ con người đến đây cũng chỉ cốt chăn nuôi, trồng trọt, mà ác giống cầm thú lại thường xuyên đe dọa đến cả tính mạng và tải sản của con người. Để tồn tại, con người buộc phải tích cực hợp quần để chống lại kẻ thù bốn chân. Hội săn được hình thành và phát triển trên cơ sở đó. 

19/08/2023 lúc 16:57

Hoàng Hữu Chấp sinh năm 1916, tại làng Bích Khê, Triệu Phong, Quảng Trị. Năm 1931, tham gia cách mạng được Tỉnh ủy giao phụ trách Đoàn Thanh niên Cộng sản, đồng thời phụ trách cơ quan in của Tỉnh ủy. Ngày 20 – 2 - 1932 bị địch bắt, và kết án 7 năm tù. 

19/08/2023 lúc 16:57

Ngày nay, đi nghiên cứu điền dã, chúng ta thường phát hiện được nhiều tư liệu Hán - Nôm lưu trữ qua hàng trăm năm ở các đình chùa, miếu vũ, từ đường và cả tư gia. Nhìn chung, những tư liệu ấy rất quý, cung cấp nhiều điều bổ ích, giúp chúng ta soi sáng những điều mà chính sử còn mập mờ hoặc bỏ sót, nhất là phản ánh quá trình hình thành và phát triển của các làng xã, họ tộc... 

19/08/2023 lúc 16:57

 






C





ác bản gia phả (chữ Hán) còn lưu giữ ở làng Đông Lai đềụ ghi "Chánh thượng đại Tiền khai khẩn, ông Hạc, tự Mai Đình Hạc, phong cương Đại Cao Tôn Thần, sinh vu Giáp Thân niên tại Nghệ An thừa tuyên thành, thi trúng sinh đồ Thuận Hóa xứ, kiến lập xã hiện vu Quí Mão niên gian trú. Thê bát thập nhất tuế. Tốt vu Giáp Thìn niên, tam nguyệt, thập tứ nhật, thìn thời thọ chung. Bổn xã thiết miếu phụng tự". Đoạn chữ Hán này có nghĩa là: Ông Hạc, tự Mai Đình Hạc, là ngài Tiền khai khẩn, được vua phong cương Đại Cao Tôn Thần. Ngài sinh năm Giáp Thân tại tỉnh Nghệ An, thi đỗ tú tài tại xứ Thuận Hóa. Ngài lập làng vào mùa thu năm Quí Mão, thọ 81 tuổi, mất năm Giáp Thìn, tháng ba, ngày mười bốn giờ thìn. Được vua cho làng xây miếu phụng thờ. (Ông Hạc, chũ Hạc này là loài chim Hạc chữ sau là nông cạn, cố định).

19/08/2023 lúc 16:57

Giáo sư, nhạc sĩ, nghệ sĩ ưu tú Nguyễn Hữu Ba sinh vào ngày 1 tháng 1 năm 1913, tại làng Đạo Đầu, xã Triệu Trung, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị; hồi nhỏ có tên là Nguyễn Hữu Tửu, hiệu là Đạo Tâm, ở trong một gia đình nhà nông có truyền thống âm nhạc.

19/08/2023 lúc 16:57

Đ





ã 32 năm trôi qua rồi còn gì. Biết bao sự kiện, biến cố thăng trầm của đất nuớc và cuộc đời mà bản thân tôi cũng như hàng ngàn học sinh thầy cô giáo cũ trường cấp III khu vực Vĩnh Linh trước đây vẫn khắc sâu, ôm ấp trong tâm trí những kỷ niệm vừa thân thương vừa vô cùng cao quý. Đó là cái chết vì học sinh của thầy giáo Lê Duy Minh. Một trong những giáo viên giỏi toàn miền Bắc đầu tiên được Bác Hồ tặng bằng khen và huy hiệu của Người. Một trong những nhà giáo - liệt sĩ đầu tiên của ngành giáo dục, hy sinh trong những năm tháng chống Mỹ ác liệt nhất và quang vinh nhất của dân tộc.

19/08/2023 lúc 16:57

L.T.S: Ô Châu Cận Lục không phải đầu tiên nhưng là công trình cổ nhất và đầy đủ nhất về địa phương học của một vùng đất rộng lớn hơn tỉnh Quảng Trị. Công việc nghiên cứu đã tiến hành từ lâu (1987) nhưng do những hạn chế về kinh phí nên đến nay vẫn chưa ra mắt độc giả được. Kể từ số này CV xin giới thiệu tác phẩm ấy qua công trình của Phương Văn - một người nghiên cứu đang công tác tại tỉnh nhà.