Người & đất quê hương

19/08/2023 lúc 16:57

Cho đến nay, theo sự hiểu biết của chúng tôi, chưa có một công trình dạng sách nào nói về ca dao của người Tà một cách độc lập. Mà chỉ qua một số bài nghiên cứu nhỏ trên các báo và tạp chí ở địa phương, trung ương (1)...

19/08/2023 lúc 16:57

Đã hình thành một nghề đặc trưng gắn liền với cuộc sống chài lưới mưu sinh, đó là nghề đóng thuyền phục vụ đánh bắt gần bờ tại làng Vịnh Mốc. Trải qua hàng thế kỉ với nhiều biến động đổi thay, bao giai đoạn hoàng kim hưng thịnh hay lay lắt suy tàn, nghề đóng thuyền Vịnh Mốc (xã Vĩnh Thạch, huyện Vĩnh Linh) vẫn là một điểm tựa vững chắc cho khát vọng vượt khơi xa của các ngư dân…

19/08/2023 lúc 16:57

Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên (Nguyễn Hữu Vũ hay Nguyễn Văn Đồng) sinh ngày 01 tháng 3 năm 1923 trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước. Ông bà nội, ngoại đều là những nghĩa binh Cần Vương chống thực dân Pháp xâm lược. Tuổi thơ của cậu bé Vũ sẽ bình lặng trôi đi như bao đứa trẻ khác trong làng nếu như không có một người đàn ông tên là Tế làm nghề thợ may đến “kiếm sống” ở chợ Sãi...

19/08/2023 lúc 16:57

C





ó một người đàn ông đang đứng ở một bức tường ghi tên những người Mỹ chết ở chiến trường Việt Nam cứ nhìn mãi theo tôi. Dù là ở Washinton thành phố của đấ nước Hợp chủng quốc nơi người ta ít tò mò theo dõi nhau nhưng có lẽ do quần áo dáng đi, chiếc cặp xách tay còn hiện rõ màu sắc của khách từ Hà Nội sang, nên người đàn ông ấy chú ý đến tôi chăng? Lúc tôi quay lại anh ta liền chìa tay ra bắt, nét mặt lộ một chút vui vui, một chút phân vân hỏi:
- Trông anh hai quen quá ta?

19/08/2023 lúc 16:57

C





húng tôi vượt sông Trà Lý vào một chiều cuối hè 1951. Chị gaio liên đưa chúng tôi về trạm, nghỉ tạm một đêm, chuẩn bị vượt đường 10 vào sáng hôm sau để xuôi về vùng du kích Vụ Tiên (Thái Bình), từ đó vượt sông Hồng về căn cứ Liên khu 3 đóng ở Xích Thổ.

19/08/2023 lúc 16:57

 Vài nét về ngôi làng
Hồi đầu thế kỷ nghề rèn ở Quảng Trị, phải nói là phổ biến, phân bố rộng khắp trong các vùng. Nghề rèn mang tính tự cung tự cấp, cung cấp công cụ cho nghề nông, nơi nào chưa có người ta có thể đến các lò nổi tiếng trong vùng học nghề từ khoảng 3 đến 5 năm đã có thể ra nghề, về ngay ở vùng mình để hoạt động...

19/08/2023 lúc 16:57

Sau hàng loạt Hiệp ước bán nước ký kết giữa Triều đình nhà Nguyễn với giặc Pháp, ngày 6 – 6 - 1884, Hệp ước Pa-tơ-nốt - Hiệp ước cuối cùng dâng nước hoàn toàn cho thực dân Pháp được ký kết.

19/08/2023 lúc 16:57

Đoàn Lân sinh năm 1968 (Mậu Thân), quê làng An Tiêm, nay xã Triệu Thành, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị. Học xong tiểu học, sẵn có tư tưởng cầu tiến, Đoàn Lân đã cùng một số thanh niên trong vùng và ở thị xã tổ chức các nhóm đọc sách báo, vận động tiêu dùng hàng nội, bài trừ hủ tục và là một người tích cực hoạt động trong các cuộc vận động để tang Phan Châu Trinh, đòi ân xá Phan Bội Châu.

19/08/2023 lúc 16:57

 






C





uộc hành quân Lam Sơn 719 của Mỹ ngụy dã diễn ra cách đây gần 30 năm. Thế mà cựu chiến binh Đại tá trần Đình Mụng vẫn nhớ rõ mọi chi tiết như mới hôm qua. Trận chiến này quả là đặc biệt.
Mùa xuân năm 1971, các chiến sĩ đại đội 4, đoàn 22, binh đoàn 41 náo nức lập công. Đơn vị đang đóng quân ở khu vục La Năm, phía tây Thừa Thiên. Đại đội trưởng Trần Đình Mụng nằm ở hầm Ban Chỉ huy... 

19/08/2023 lúc 16:57

R





ổ rá, thúng mủng, giần sàng, nia nẽn… là các loại dụng cụ không thể thiếu được hàng ngày của nhà nông. Bởi vậy mà trên mỗi làng quê Viêt Nam nghề đan lát hầu như nơi nào cũng có. Nghề đan lát trước hết là một nghề tự cung tự cấp, cung cấp dụng cụ cho nhà nông hoàn thành một quy trình mùa vụ. Từ đôi rổ đế gánh phân bón lúa, đựng khoai sắn, đến đôi thúng đựng thóc gạo hay nia nẽn để phơi phong… Nhưng để đan lát trở thành một nghề cổ truyền, tập trung vào một thôn làng và phát triển lên thành hàng hóa thì không phải nơi nào cũng có.
Ở xã Gio Phong, huyện Gio Linh tỉnh Quảng Trị có một làng nằm bên con sông Rào Cầu, ngăn cách với xã Gio Mỹ về phía Đông, nghề đan lát không còn là cổ truyền nữa mà đã trở thành chuyên nghiệp tồn tại với làng từ bao đời nay. Đó  là làng đan Lan Đình.
Làng đan Lan Đình cách thị trấn Gio Linh chừng hơn cây số, thoai thoải về phía Đông Nam, dưới chân Dốc Miếu lịch sử. Cũng như bao thôn làng khác, Lan Đình được bao bọc bởi màu xanh mượt mà của tre trúc. .........

19/08/2023 lúc 16:57

Ấ





y là một buổi sáng đầu xuân.
Trời miền Trung đẹp lắm. Hôm ấy ấm, nắng nhẹ, trời tỏng xanh với những đám mây bạc. Khoảng trời xanh ấy, những đám mây bạc ấy in đậm nét trong ký ức tôi hơn nửa thế kỷ qua.
Nhiều khi tôi cũng tự thấy làm lạ. Trong cuộc đời không phải ngắn lắm từ khi tôi bắt đầu hiểu biết đến nay- may mắn thay – và không phải không dày dặn, tôi đã từng sống những giờ phút thật mãnh liệt, có khi gần kề cái chết. Như những ngày làm phóng viên ra chiến trường hay ở vùng địch hậu hoặc như những đêm B52 sáng trời Hà Nội mùa đông rét mướt 72. Ấy thế mà mỗi lần nghĩ về quá khứ, về tuổi thanh xuân của mình, cái tái hiện đầu tiên và rõ nét nhất không phải là những lúc cái chết lướt cạnh mình mà vẫn là khoảng trời xanh sâu thăm thẳm và những đám mây bạc dật dờ.
..............

19/08/2023 lúc 16:57

20





.6.50: Mới sáng, hai chiếc máy bay bà đầm già đã nối đuôi nhau liệng liên hồi. Rồi đến lượt Spitfire từng đợt từng đợt bắn phá, hết nơi này sang nơi khác, không lúc nào ngớt tiếng máy bay nghe như tiếng chiêng rung trên đầu mình.
Bao nhiêu đồ đạc trong nhà, dân xóm đã đưa ra dấu ngoài bờ ngoài bụi gần hết, chỉ để lại những thứ cần dùng nhất. Hầm tránh máy bay được đào sâu thêm. Trưa, đến lượt thôn chúng tôi đang trú quân. Gầm rú, bắn phá. Tôi dụt vào một căn hầm của gia đình. Hầm khá rộng. Bên trên lát gỗ ván, rồi đè chồng lên cả một cỗ hậu sự của bà mệ. Mấy đứa nhỏ chiu tọt vào trong một góc. Ông lão ngồi xổm. Hai cô con dâu nằm chùm hum, hai tay kê dưới đầu cho đỡ lấm tóc. Mỗi lần máy bay chúc xuống rú to, hai chị em lấy tay che mắt và nép sát hơn nữa vào nhau. Ông lão nhô lên nhổm xuống  nhìn ngó. Một chị hỏi trống không:
- Đạn hắn bắn có xuyên qua được gỗ ni không, hè?
Anh vệ quốc đoàn cùng nấp trong hầm đáp:
- Có ra chi đồ ni...........

19/08/2023 lúc 16:57

C





hú có thư. Cô nhân viên bưu điện trao cho tôi một chiếc phong bì dán kín. Tôi bóc thư rồi chăm chú đọc. Phong thư đưa thông tin xã giao hỏi thăm sức khỏe, có nhã ý mời tôi về thăm quê ông. Đó là lá thư của ông Đặng Thế Hợi có kèm theo một bài thơ dưới tiêu đề "Một đời thương lắm Trị Thiên". Bài thơ của ông in trên báo Khuyến học số ra gần đây. Đọc thơ ông, tôi cảm thấy thú vị, chỉ có những ai từng sống và chiến đấu ở Quảng Trị - Thừa Thiên, mảnh đất được gọi là "chảo lửa", "túi đựng bom đạn" của Mỹ - ngụy, mà kiên cường bất khuất, anh dũng viết bản anh hùng ca trong cuộc chiến giải phóng miền Nam mới có cảm xúc rạo rực:...

19/08/2023 lúc 16:57

 “C





uộc đời tôi có hơn ba chục năm làm người lính thì chí ít cũng hơn hai mươi năm gắn bó với lực lượng Công an”. Câu “giao đãi” thân tình của người chiến binh già Nguyễn Anh Thạc khi tiếp chúng tôi tại nhà riêng của ông số 34 đường Nguyễn Trãi thị xã Đông Hà.
Dáng tầm thước, cử chỉ lanh lợi, giọng nói truyền cảm - Đó là cảm nhận đầu tiên của chúng tôi khi tiếp xúc với ông - Người trực tiếp ký biên bản tiếp nhận bàn giao đồn Hiền Lương từ tay một quan hai Pháp sau hiệp định Giơnevơ về chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam và là người đồn trưởng đầu tiên của đồn Công An vũ trang Hiền Lương thuở đôi bờ sông Tuyến...

19/08/2023 lúc 16:57

K





ỷ niệm sâu sắc nhất, ấn tượng mạnh mẽ nhất đối với Đảng bộ và nhân dân Vĩnh Linh là chuyến thăm của đồng chí Lê Duẩn vào dịp Tết nguyên đán Quý Sửu - 1973. Có thể nói, đó là chuyến thăm lịch sử, bởi sau 18 năm đấu tranh kiên cường, biết bao máu xương đã đổ, chúng ta buộc đế quốc Mỹ phải ký Hiệp định Paris, lập lại hòa bình ở Việt Nam và ba nước Đông Dương. Đó là thắng lợi vĩ đại, báo hiệu sự sụp đổ của chính quyền bù nhìn tay sai ở miền Nam chỉ là vấn đề thời gian. Trong niềm vui khôn tả của cả nước và chưa đầy năm ngày sau khi Hiệp định Paris có hiệu lực, đồng chí Lê Duẩn Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã vào thăm và chúc Tết Đảng bộ, quân, dân Vĩnh Linh. Mưa xuân nhẹ bay khắp nẻo. Cờ đỏ sao vàng rợp trời xuân...

19/08/2023 lúc 16:57

N





 
gay sau ngày cách mạng tháng tám (1945) thành công ở Huế, cùng hầu hết bạn học cùng trường, tôi rời Lycee Khải Định (nay là trường Quốc Học – Huế) tham gia lực lượng vũ trang cách mạng. Tôi được biên chế về một phân đội thông tin liên lạc có tên gọi “Tình báo duyên hải”. Tất cả chiến sĩ trong phân đội này đều là học sinh trung học thuộc nhiều trường ở Huế và đều đã tham gia tổ chức Hướng đạo sinh. Qua một tháng được huấn luyện về cách nhận thông tin bằng còi, cờ, ánh sáng cùng một số kiến thức nhận dạng vài loại tàu chiến của Nhật, Pháp, tôi cùng hai chiến sĩ cùng phân đội có tên Hiếu cà Sinh lập thành một tổ công tác được điều ra nhận nhiệm vụ ở Cửa Việt...

19/08/2023 lúc 16:57

C





hiến  trường Quảng Trị được coi là mắt xích quan trọng để “ngăn chặn việt cộng vào giải phóng miền nam”. Vì vậy, cảng Cửa Việt đã được bọn chúng tập trung xây dựng thành một tổ hợp quân sự chiến lược mà thời đó nhiều giới quan sát phương Tây đã bình phẩm: Cảng Cửa Việt kiên cố như một pháo đài bất khả xâm phạm! Song tổ hợp quân sự chiến lược này đứng chân chưa được bao lâu thì đã bị quân và dân Quảng Trị mà điển hình là các chiến sĩ đặc công thủy giáng cho chúng những đòn chí mạng...

19/08/2023 lúc 16:57

Đ





ến Quảng Trị từ những ngày đầu chống Pháp, chắc ai cũng biết đến địa danh Phong An của huyện Triệu Phong. Phong An là một trong những vùng căn cứ địa của cách mạng nằm cách đường Quốc Lộ 1A chừng 10km đường chim bay về phía tây. Vùng giáp ranh – đồi không cao, nhưng có lợi thế cho kháng chiến, bởi các rẻo đất trũng dưới chân đồi có rừng cây um tùm, có khe bàu, sông nước vây choàng. Trong hai cuộc kháng chiến chống xâm lược có thể nói nơi đây vừa là “chân đế” vững chải an toàn cho lực lượng cách mạng, vừa là cái “ yết hầu” lợi hại “quân lương” cho kháng chiến. Phải chăng vì thế mà lịch sử chọn vùng đất và con người ở đây lầm điểm tựa cho cuộc đụng đầu ác liệt và sự thắng lợi vẻ vang của đất Triệu ái, Triệu Phong anh hùng những ngày đánh giặc...