Truyện ngắn

07/10/2021 lúc 10:07

Ô





ng Giám đốc Bảo tàng tỉnh nghe tin đồn sau cơn lũ mồng 10 tháng 8 ở trong rừng Vũ Quang hiện ra nhiều di vật thời Cần Vương nên cử tôi đi sưu tầm.
Năm 1885, Triều đình Huế thất thủ, Thượng thư Tôn Thất Thuyết và một số cận thần, lính tráng phò vua Hàm Nghi cùng Tam cung chạy qua Quảng Bình về Sơn Phòng Hà Tĩnh. Ở đấy, vị vua 15 tuổi ra chiếu Cần Vương lần thứ hai. Sỹ phu ở khắp các vùng quê  kéo về tụ nghĩa dưới cờ Tán lý Quân vụ Phan Đình Phùng. Họ xây dựng căn cứ địa trong rừng Vũ Quang và chiến đấu chống giặc Pháp suốt 10 năm đằng đẵng đến năm 1895 thì thất bại. Vua Hàm Nghi bị giặc Pháp bắt vào cuối năm 1885. Ngài để lại cho dân trong vùng ba con voi bằng vàng, một con nghê bằng đồng, một bộ áo bào, mấy thanh kiếm… Dân chúng gọi đồ ấy là báu vật và cất giữ vẹn nguyên suốt hơn một trăm năm qua.
Ông Giám đốc nói, chẳng lẽ cuộc chiến bi tráng trong rừng Vũ Quang chỉ có mấy thứ ấy? Tháng giêng là kỷ niệm 110 năm phong trào Cần Vương. Cậu làm một đợt sưu tầm. Nếu cần đón Tết trên ấy. Đừng có về tay không đấy...

07/10/2021 lúc 10:07

H





ai bảy tết, điện thoại phòng trực ban của đơn vị reo lên liên hồi. Bao nhiêu chuyện xoay quanh mấy ngày giáp tết. Chú ơi! Nhà tui mất chỉ vàng, chú ơi! Nhà tui không tìm thấy cái xe máy. Báo cáo phòng trực, Khóm 2 Thị trấn có vụ đánh nhau… Trung không giám đi đâu cả, kể cả những việc vệ sinh cá nhân. Cuộc điện thoại gần nhất là một giọng nói nhỏ nhẹ, quen thuộc nghe ấm lòng. Giọng của cô giáo Phương cất lên từ đầu dây bên kia.
- Trưởng phòng trực ban ơi! Em nhớ anh nhiều lắm!
Trung chưa kịp nói gì thì thím Hậu vào phòng trực ban sau khi dựng chiếc xe đạp ở cây bàng cạnh góc sân. Thím Hậu ở sát nhà Trung, Trung hay đùa đó là nhà ba bà. Ngôi nhà vắng mặt đàn ông. Chồng thím Hậu mất chừng mười mấy năm, hai con gái thím lớn và không lấy được chồng, câu chuyện lỡ thì hồi kháng chiến. Trung hay sang đó sửa lại cái đui đèn, lúc thì cái cầu dao. Mấy việc xung quanh điện dân dụng. Nhưng lần này thím Hậu giao Trung một nhiệm vụ mà thím cho rằng đó là sứ mệnh của một người láng giềng làm công an. Trung phải truy tìm cây mai cho thím Hậu, bằng tình cảm và trách nhiệm cao cả của một chiến sỹ công an nhân dân. Trung mà làm không ổn là thím dọa báo… Bác Hồ. Bao nhiêu năm nay vậy, hễ cứ nhờ Trung việc gì là thím rào câu đó. Mi làm giúp thím không tốt thím báo Bác Hồ. Trung cười để lộ hàm răng trắng sau cánh môi xinh. Nhưng hôm nay thím Hậu nói mấy câu rồi khóc khiến Trung rối lòng...

07/10/2021 lúc 10:07

K





hi Nam đến ngã ba Tân Lâm thì đã có quán Mèo rừng. Khách đông, nhộn nhịp vào giấc ba giờ chiều đến khuya. Có khi lại kéo dài tận mờ sáng bởi tốp đào vàng vừa trúng mạch ở một hầm nào đó. Cả bọn vừa ca hát, vừa gõ xoong nồi và chạm ly côm cốp cười nói ầm ĩ bên những tô, dĩa thịt rừng cùng các chai rượu trong vắt như mắt mèo. Lúc này, đố ai dám bước vào quán trừ bọn sơn tràng, bọn đi điệu vừa ly sơn hạ thổ. Giang sơn nào, anh hùng nấy. Ai dại gì đụng vào cái máu liều luôn chảy giần giật trong  huyết quản của những gã “nhất phá sơn lâm, nhì đâm hà bá” này? Vậy mà đến sáng mai trong cái ngổn ngang của buổi tiệc tàn, tuyệt nhiên chẳng thấy đứa nào nằm lại, những gương mặt xanh tái do đói ngủ, do thiếu ăn, do lam sơn chướng khí đều biến sạch như chìm hẳn vào núi rừng hoặc đã âm thầm xuôi về đồng bằng.
.............
 

07/10/2021 lúc 10:07

T





ôi vẫn còn nhớ như in, có một năm đại hạn kéo dài, cây cối héo khô. Thế rồi một trận cháy khủng khiếp xảy ra, nó thiêu trụi cả cánh rừng. Sau một trận mưa ào ào đổ xuống, chỉ còn duy nhất cây Trai đâm chồi nảy lộc. Những đám cháy sém trên thân cây được nước mưa gột rửa tạo thành dáng của một thiếu nữ chơi vơi trên đồi, buông mái tóc dài thật quyến rũ. Ngày nắng, đêm mưa dân làng thường thấy có một đốm lửa lập lòe từ gốc cây Trai bay ra lơ lững giữa thinh không. Dân làng bảo, đó là lúc con yêu tinh ở gốc Trai xuất hồn đi ăn, đi hút máu người về nuôi cây. Có lẽ vì thân cây có máu người nên dù có bứng bật gốc, rễ của cây Trai để trên mặt đất cả trăm năm thì cây vẫn sống. Ngày trước ở làng, cũng có nhiều người mang rựa vác rìu lên núi chặt cây Trai nhưng hễ cứ đụng rựa họăc rìu vào cây là từ chỗ chặt sẽ trào ra một dòng nước đặc sánh như máu người làm cho hồn vía người chặt lên mây, bỏ chạy thục mạng. Từ đó, người làng không còn ai dám đụng đến cây Trai nữa.
.......
 

07/10/2021 lúc 10:07

“Có lẽ tôi sẽ bỏ làm thơ thôi anh Thành ạ!” –





P





hương Thảo nói và ngước cặp mắt đen lay láy nhìn về phía biển.Bấy giờ đang là buổi chiều của một ngày giữa hè. Một ngày biển lặng như chưa từng có bao giờ. Mặt biển trải dài, mênh mông, bát ngát. Gió nhè nhẹ tạo nên những đợt sóng lăn tăn, vô hồi trên mặt nước xanh thẫm. Càng ra xa, biển càng trở nên hiền hòa, phẳng lặng. Tôi nhìn Phương Thảo và có cảm giác sau câu nói, chị cố nén một tiếng thở dài. Thực ra, đây không phải là lần đầu tiên tôi nghe Phương Thảo thổ lộ với tôi điều này. Mà đã lâu rồi, có lẽ từ cách đây vài ba năm về trước, Phương Thảo cũng đã mấy lần nói với tôi về điều ấy. Lần đầu khi nghe Phương Thảo nói, tôi cứ ngỡ là chị đùa. Ai thì tôi còn tin, chứ với chị, một người đam mê văn chương, lại có tài, sao nỡ lòng dứt bỏ một cách dễ dàng thế được. ....
 

07/10/2021 lúc 10:07

B





a tháng trời, thằng nhỏ đã bớt lầm lì hơn nhưng Sa ngày càng ghét nó. Nó có đôi mắt sâu bí hiểm. Đôi mắt đựng những mảng trời xanh tan tác. Đôi mắt hay nhìn ra biển chiều.
Thằng nhỏ ấy thích đuổi theo những con còng gió dọc bờ biển vào buổi chiều tà. Lũ còng gió trốn chạy từng đợt sóng biển vỗ bờ.
-Chị thích bắt lũ còng không? Để em bắt cho.
Lần đầu tiên nó nói chuyện cùng Sa. Nó ngước đôi mắt buồn hiu nhìn Sa do thám. Cắn chặt đôi môi căng mọng đến bật máu, Sa nhìn thằng nhỏ chới với đuổi loài giáp xác. Lũ còng gió sống vô ưu tháng ngày đua nhau vẽ từng vồng hoa trên cát trắng.
......
 

07/10/2021 lúc 10:07

S





ư thầy đang ngồi trong thư phòng soạn lời cho buổi pháp thoại sắp tới thì đột nhiên điệu Sanh chạy vào. Vẻ gấp gáp, điệu Sanh túm lấy hông áo thầy và giục: "Thầy nhanh ra coi!" Dù chưa rõ chuyện gì, nhưng sư thầy luôn chiều theo ý của điệu Sanh.
Thầy bước đến thềm cửa, nhìn ra chỗ gốc cây si ở trước sân chùa, thấy một nam một nữ đang ngồi ở ghế đá, tựa vai vào nhau. Điệu Sanh nói với vẻ tiếc nuối: "Thầy ra sớm chút nữa là hay rồi!"
 Từ hôm đó sư thầy phạt điệu Sanh bằng cách phải nhặt lá si ở sân chùa. Trước nay, sân chùa mỗi ngày chỉ quét một lần vào sáng sớm, nhưng bây giờ thầy nhủ hễ lá nào rơi xuống thì điệu Sanh phải nhặt lên, cho vào chiếc giỏ mây mang theo bên mình. Điệu Sanh khoác giỏ vào, lâu lâu nếu trời đứng gió, lá không rụng thì điệu ngửa mặt lên kêu: "Thổi đi gió ơi cho tôi lượm lá!" Có vẻ điệu Sanh thích thú với nhiệm vụ mà sư thầy gọi là "công án thiền - nhặt lá rụng trong tâm". Điệu Sanh hỏi: "Thầy ơi! Có phải nhặt lá là để các cô các chú ngại con, không dám tới đây tựa vai nhau nữa?" Thầy mỉm cười, không trả lời mà chỉ nhủ điệu Sanh: "Con cứ nhặt đi, bao giờ con thấy sạch rồi thì sẽ rõ thôi". Điệu Sanh ngơ ngác nhủ thầm: "Cây rậm tán thế biết đến khi nào mới rụng hết lá si được?"
............
 

07/10/2021 lúc 10:07

T





ính ý vốn thế, hay cả nể. Một trong những điểm yếu nhất của y là không có khả năng từ chối. Y hay bị rủ rê. Mà cứ nói trắng ra là nhiều khi y cũng thích được rủ rê. Ấy là chưa kể không thiếu những khi y đi rủ rê người khác. Có những hôm ngay từ ban sáng y đã đợi chờ một cuộc điện thoại nào đó. Không thấy ai gọi, lòng y cũng thấy trống trống. Như thế thiếu thiếu một cái gì. Nhưng s áng nay chủ nhật thì rõ ràng là ý có ý định nghiêm túc ngôi nhà đọc cho xong quyển sách mượn sắp đến hẹn trả. Thế mà…
Giờ thì y chuẩn bị lên đường. Từ nhà y đến chỗ hẹn không xa cho lắm. Y chần chừ. Khoảng mười phút nữa đi cũng được. Đến đó mất chừng mười lăm phút không hơn. Y có thể đọc thêm vài trang sách. Không. Không nên đọc tiếp vào lúc này. Y cố nghĩ xem nên làm việc gì đỡ vợ. Đỡ vợ… Xì. Chăng qua y nể vợ, chứ đỡ đàn gì. Nhà y có hai thằng cu đang còn nhỏ. Thằng lớn thì đã biết tự tắm táo, thay đồ. Còn thằng bé vẫn cần bố mẹ làm bảo mẫu. Ngần này tuổi đầu, y vẫn phải chùi đít cho con. May mắn như người ta, nếu có con gái đầu lòng thì dã lên bố vợ rồi. Thì đấy, cái đám bạn học cấp ba cùng, chả khối thằng đã lên ông ngoại. Bây giờ thì việc đầu tiên là y đi đặt nồi cơm. Hà bốn người. Nhớ lời vợ dặn, cả nhà nấu bò rưỡi. Nếu y không ăn cơm nhà thì bớt đi một tẹo. Vợ y là chúa ghét cơm nguội. Cơm thừa dễ bị thiu. Ăn lại thì mất ngon. Đổ đi thì tiếc. Cố gắng đã nấu ra là ăn hết. Cái loại gạo này cho ngần này nước đã vừa chưa nhỉ. Khô hay nát gì thì vợ y cũng kèo nhèo. Con y cũng kèo nhèo. Thằng bé thì thế nào cũng được, chứ thằng lớn đã biết khởi nghĩa rôi. Ăn khôn mồn lắm. Không thấy ngon là chống đũa ngay. ..........
 

07/10/2021 lúc 10:07

Q





uê Ngoan là một làng chài ven biển, nói chính xác ra là một cù lao trên biển Xứ Bảo. Ngoan yêu quê hương không gì tả nổi. Hình như đối với Ngoan quê hương là tất cả.
Ngoan có một chiếc “ Lá diêu bông”, thứ mà cô cho là quý nhất trong những vật đáng quý. Thực chất, nó là cái vỏ ốc biển nhăn nhúm, cũ kỷ mà thôi. Nó luôn mang theo trên mình một cành san hô nhỏ, dính một nhúm rong biển khô, dấu vết của lòng thuỷ chung với biển.
Khi bắt đầu biết yêu, Ngoan không hiểu vì sao người ta lại tìm cách đi khỏi, hoặc chạy trốn khỏi cái làng chài đầy gió, cát nhưng bình yên và thơ mộng này như vậy. Ngoan chỉ biết rằng trong giấc ngủ mơ màng của cô không thể thiếu tiếng sóng biển quê hương. Ngoan yêu quê hương một cách si mê, điên cuồng vậy đó.............

07/10/2021 lúc 10:07

C





hỉnh hình là mốt thời thượng. Lấy được chồng giàu và nâng đỡ mình trên con đường hoạn lộ đã khẳng định sự đắc hiệu của khoa học hiện đại, đặc biệt là chỉnh hình thẩm mỹ. Người ta có thể biến con chuột chù thành công chúa chuột bạch, hay thổi vào thân thể già nua sự tự tin có tiềm năng mới. Không đẹp mặn mà, chuyến đầu tư sang Hồng Kông đã làm cô gái tỉnh lẻ, tên Lan trở thành hoa khôi, ngay lập tức được một giáo sư chức to o bế, giải quyết cho công ăn việc làm ổn định. Sống với nhau mười mấy năm trời không sinh hạ được con cái, lý do giáo sư mất khả năng. May mắn ông biết thương vợ và “đi” sớm, để lại cho bà ngôi nhà đầy đặn tiện nghi. Nhờ chồng, bà có thể nói là một người thành đạt. Sau khi “tạm biệt” chồng hơn một năm, bà đã gần đến cái đỉnh vinh quang. Cũng là thời gian bà thấy mình không còn trẻ. Vú xệ, có đôi ba vết nám khó hiểu dán cái ti rất to mà thâm. Eo không còn thon thả như ngày nào. Má phính như lợn đất. Mi mắt sụp…     

07/10/2021 lúc 10:07

K





ỳ lạ thật. Bao nhiêu năm trôi qua, mỗi lần gặp chị tôi lại thấy hình ảnh chị khóc mồm há ra đầy khoai sống miếng to miếng nhỏ. Hồi ấy chị lên mười tôi lên bảy chúng tôi cùng các anh hàng xóm lớn hơn khoảng hai đến ba tuổi đi mót khoai mụt. Tay tôi cầm con dao cùn hì hục bới. Tôi bới được củ khoai rõ to giao cho chị rửa. Rửa xong chị cạo sơ rồi không đưa cho tôi, chị cắn một miếng hết gần nửa củ nhai ngấu nghiến. Tôi tức điên, công của tôi bới mà. Thế là thẳng tay tôi cầm con dao phang vào tay chị, may mà dao cùn, hú vía. Chị khóc mồm đầy khoai. Tôi vứt con dao “cho chị hết đó” và bỏ chạy…
..........

07/10/2021 lúc 10:07

L





an vừa ngồi rẽ ngô ra thúng vừa đưa mắt, dỏng tai lên xem vô tuyến. Đài Truyền hình tỉnh đang phát phóng sự về ông An – thương binh nặng làng cô hiến đất cho xã xây trường học. Chả là trong hội nghị biểu dương những điển hình tiên tiến trong cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của tỉnh  vừa rồi, ông An là đại diện duy nhất ở quê cô được mời dự và cùng ngồi trao đổi, trò chuyện với các đồng chí lãnh đạo tỉnh về những việc làm của mình.  Trả lời câu hỏi của MC về động cơ nào khiến bác không ngần ngại hiến gần 1.000m2 đất cho xã như vậy, ông chỉ ngúc ngoắc mái đầu. Khi nhận biểu tượng của cuộc vận động có in hình Bác Hồ, ông quá xúc động, luống cuống đánh rơi cả bó hoa được tặng.
          .............
 

07/10/2021 lúc 10:07

K





hi tôi và Nông cùng hơn ba chục thương binh nhẹ ra đến trạm thì trời tắt nắng đã khá lâu. Cả khu rừng chìm trong bóng chiều mát mẻ và thoáng đãng. Cuối ngày, trạm giao liên trở nên nhộn nhịp, quân vào quân ra, đoàn nào cũng đều dừng nghỉ ở đây. Những người đến trước đã kịp mắc tăng võng. Những mái tăng xanh màu lá san sát, la liệt và đông đặc như những đàn  bướm rải rác dưới tán rừng trông thật thanh bình gợi cảm.  Khu rừng thật đẹp, bom đạn như chưa hề chạm tới đây, những thân gỗ rong róng sần sùi cao vút, những tán lá rậm đủ che kín khoảng đất bên dưới rậm rịch những bước chân. Mấy cô gái nuôi quân, chắc lẽ mới vào da thịt còn căng, môi hồng còn thắm làm cho khu rừng càng thêm sinh động… Nông đập nhẹ lên vai nhắc tôi hạ ba lô. Lại có thêm một đơn vị nhập trạm, trong lúc chờ lệnh họ tản ra từng cụm, anh nào anh nấy hạ ba lô, người mở bi đông, người rút thuốc lá, có tốp chuyền tay nhau cái điếu cày, một lúc thì các góc rừng đã râm ran tiếng trò chuyện, tiếng rít thuốc lào vang dòn.
............
 

07/10/2021 lúc 10:07

C





hiếc ô tô dừng đột ngột ở lưng chừng con dốc nhỏ. Xuống xe gần như cùng lúc với Hân nhưng điều đầu tiên mà Vĩnh nhìn thấy là mấy cột bê tông được xếp chồng lên nhau bên vệ đường đỏ au màu đất bazan sau cơn mưa lớn đêm qua. Giúp Hân mở nắp mui xe, Vĩnh vui vẻ nói rằng dẫu từng được học năm năm liền ở trường đại học bách khoa nhưng anh không hiểu điều gì đang gây ra sự im lặng không hề mong đợi này của động cơ ô tô. Rất nhanh, cái nhíu mày của Vĩnh chạm tới thực tế đây là lần đầu Hân lên vùng này. Anh lùi lại một bước với ý nghĩ nghề lái xe sẽ chỉ cho Hân cách làm cho chiếc xe ngoan ngoãn lăn bánh trở lại.
Xe của Chi nhánh Điện Khe Sanh đã đưa công nhân đi sơn cột đỡ từ sáng sớm. Xưởng sửa chữa xe quen thuộc với họ đã đóng cửa hai ngày nay để về xuôi dự đám cưới. Chừng ấy thông tin đã thổi tung cái tia chớp hy vọng vừa lóe sáng trong Vĩnh. Đã hơn bốn lăm phút đồng hồ trôi qua và, dáng người loay hoay của Hân hết tìm lỗi kỹ thuật trong khoang máy lại lên cabin mở khóa thử khởi động xe làm Vĩnh hiểu rằng, cách tốt nhất để anh tới trạm biến áp Pa Tầng kịp giờ kiểm tra phụ tải lưới điện ở đó là đi bằng chính đôi chân của mình.

- Mai Hoa! Em vô đây, ngoài đó nắng chiếu cả ngày rồi, nóng lắm.
Vĩnh ngẩng mặt lên khỏi bảng hiển thị thông số truyền tải điện của trạm biến áp đầy kín những con số bởi giọng nói vui mừng của Trung. Bước qua khung cửa ra vào đang tràn ngập ánh sáng của buổi chiều oi ả là một cô gái mang chiếc váy xanh in hoa trắng giản dị. Trong mấy tích tắc chào cô gái, cái cười phảng phất trên gương mặt Vĩnh như muốn nói rằng sự ngập ngừng nữ giới thường để lại ấn tượng đẹp trong ký ức của những người đàn ông. Trở lại phần việc của mình, càng lúc Vĩnh càng đến gần điểm nút của các kết luận chuyên môn đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối và cả sự nhạy bén.
- Cô giáo nhờ em giúp chuẩn bị ánh sáng và âm thanh trong buổi văn nghệ của trường tối nay. Trung xin phép đi cùng cô gái đến trường tiểu học của xã với lý do khá thú vị.
- Ừ, giúp trường thật tốt là em cũng sẽ được thưởng thức văn hóa, văn nghệ. Vĩnh vỗ vai chàng trai trẻ đang cười thật tươi. - Xong việc, nếu lát nữa xe vô được thì anh sẽ về. Cảm ơn Trung. Đi đi, cô giáo đang chờ...
- Anh sẽ không về được đâu, sếp ơi. Vừa chạy nhanh ra ngoài, Trung vừa hét lên một cách phấn khích như thể chính mình đang rất mong Vĩnh gặp thêm một rủi ro nào đó.
Đến lúc gấp những cuốn sổ chi chít các thuật toán lại, Vĩnh mới nhận ra buổi chiều ở bản nhỏ này thật thanh vắng. Cuộc điện thoại lần thứ ba của Hân cho biết cái động cơ ô tô vẫn bướng bỉnh giữ chuyến công tác của mình lại giữa con dốc xa lạ kia. Vĩnh bước ra ngoài và ngay trên khúc lượn của con đường phía trước, anh hướng mắt tới chân mây đỏ ối cái màu của vầng mặt trời đang từ từ lặn xuống sau dãy núi chập chùng. Trong ánh chiều chậm rãi buông, dáng điệu nhanh nhẹn của mấy đứa trẻ đen bóng lội qua con suối trong của bản đang lặng lẽ tỏa hương thơm của loài chạc chìu mọc đầy hai bên bờ là hình ảnh sinh động nhất giữa khung cảnh thanh bình tuyệt vời nơi đây. Ở bên ngoài câu chuyện đang được nói bằng ngôn ngữ của người Vân Kiều, nhưng Vĩnh có ý nghĩ chắc chắn rằng, mấy đứa trẻ này đang đến nơi sẽ diễn ra buổi văn nghệ của trường tiểu học tối nay. Bất giác, anh mỉm cười.
Đối với toàn bộ vị giác của Vĩnh, bữa cơm chiều hôm ấy ngon lạ thường. Trung đã nấu món canh từ măng rừng và nướng trui mấy con cá suối mà khi nghe chúng chuyển thành năng lượng sống trong cơ thể mình, Vĩnh thầm cảm ơn vẻ tịch lặng của hoàng hôn miền sơn cước đang hào phóng cho anh sự bình tâm để cảm nhận ngay trên đầu lưỡi của mình vị ngọt bùi và độ nồng ấm của thiên nhiên xung quanh.
Một khúc dạo đầu bập bùng vang lên từ phía trường tiểu học. Có vẻ như người nào đó đang nắn chỉnh các dây đàn của một cây guitar làm mười ngón tay của Vĩnh run lên trên trang giấy của bản báo cáo về hai mươi năm xây dựng và phát triển hệ thống lưới điện truyền tải của điện lực trên phạm vi toàn tỉnh mà anh đang viết phần mở đầu. Tiếng đàn nhắc Vĩnh nhớ đã hơn hai mươi năm rồi, anh quên mình là người say mê những cung bậc của cây guitar mộc mạc và từng là một hạt nhân của phong trào văn nghệ ở trường đại học Bách khoa Đà Nẵng. Đó là khoảng thời gian Vĩnh mải mê với công việc hấp dẫn mình trong từng hơi thở và ngành điện lực của tỉnh đã đào tạo nên một trưởng phòng điều độ như anh. Dường như anh đã đem toàn bộ sức lực của đời mình cho đến lúc này để làm công việc của một kỹ sư điện lực mà cả khi nhắm mắt lại trong mỗi giấc ngủ, anh vẫn có thể vẽ được sơ đồ của các trạm biến áp, sơ đồ đường dây cao thế, trung thế, hạ thế trong tỉnh và hơn thế nữa. Nhưng giờ đây, âm thanh của đàn guitar bên trạm biến áp ở vùng cao này gợi dậy trong anh cảm hứng thân thiết sâu sắc của cái thời sinh viên nồng nhiệt có nhiều lúc đàn, hát để quên cơn đói giữa thành dạ dày của hơn hai mươi năm trước...
 
 
 
 

07/10/2021 lúc 10:07

GIỮA TIẾNG GIÓ NGÀN





T





rạm kiểm lâm nằm giữa một thung lũng nhỏ, ngay dưới chân đèo, chung quanh vắng vẻ, toàn đồi là đồi, ngọn cao, ngọn thấp, chập chùng. Cơn mưa chiều đã dứt từ lâu nhưng  mọi thứ quanh trạm đều ẩm ướt. Gió đầu mùa chốc chốc lại ùa đến từng cơn làm cho ngôi nhà lợp tôn của trạm rung lên bần bật.
          Gần 11 giờ đêm. Nhân viên trong trạm ai nấy đều chuẩn bị nghỉ ngơi, vì đây là tuyến đường ít xe qua lại, và thông thường, vào giờ này, sau những trận mưa to, chẳng mấy tài xế lại  cho xe chạy. Vậy mà chỉ mấy phút sau đó, có tiếng còi bíp bíp vang lên và một chiếc xe khách đã xuống dốc rồi dừng ngay trước thanh chắn ba-ri-e.
Trưởng trạm là một người đàn ông tuổi đã quá năm mươi, bước ra sân, nhìn thấy xe liền vội vã quay vào lấy chiếc đèn pin. Hằng ngày, những chiếc xe đò qua đây chẳng có  thứ gì đáng nghi ngờ để phải khám xét. Nhưng mấy ngày nay, lệnh của trên truyền tới, yêu cầu các trạm phải khám kỹ các phương  tiện từ miền ngược xuống. Vì nạn buôn bán hương xá xị gần đây đã làm cho nhiều cánh rừng bị  phá hoang tàn. Hễ thấy chỗ nào có cây xá xị thì người ta không chỉ đốn ngọn, cưa gốc mà còn đào tung lên, lấy cả rễ mang đi  chưng  cất rồi đưa về thành phố  để bán. Bắt được các  đầu nậu buôn bán hương liệu ấy thì mới ngăn chặn bớt được cảnh rừng bị tàn phá.
Chiếc xe đò này xuống quá khuya, chắc chắn là có ẩn ý! Người Trưởng trạm nghĩ và không một chút ngần ngại, đích thân mình bước lên xe để kiểm tra. Chiếc đèn pin quét ngang các túi lớn, nhỏ, rồi yêu cầu từng người mở ra cho ông xem. Có lẽ mình quá đa nghi! Trưởng trạm tự nhủ, nhưng khi kiểm tra đến băng ghế cuối cùng của chiếc xe thì mắt ông sáng lên. Trước mặt ông là chiếc ba lô căng phồng và chủ nhân của nó là một người đàn ông gầy gò trong bộ đồ bộ đội đã cũ, nhàu nhò.
-Chiếc túi này của ai?
Câu hỏi của  Trưởng trạm kiểm lâm khiến người đàn ông tỏ ra lúng túng. “Dạ thưa… của tôi”. Bộ dạng của vị khách làm cho ông Trưởng trạm sinh nghi, tưởng mình đã nắm chắc trong tay thứ cần truy tìm. Ông cất giọng lạnh lùng:
- Thứ gì bên trong? Mở ra?
- Dạ thưa…
- Tôi bảo mở ra để kiểm tra mà !
- Dạ thưa…
Vị khách đi xe bối rối, nắm chặt lấy chiếc ba lô. Trên xe nhiều người bắt đầu tỏ ra khó chịu. Người tài xế thì cáu gắt:
- Không có gì thì mở ra cho người ta xem, khuya rồi, kỳ lạ quá!
Cuối cùng vị khách xách chiếc ba lô lên tay, ghé vào tai Trưởng trạm, nói nhỏ điều gì đó rồi cả hai cùng bước xuống xe. Sau khi đến đầu ngôi nhà, mở chiếc ba lô ra xem, ông Trưởng trạm không nói gì, chỉ giục vị khách lên xe và yêu cầu tài xế  cho xe chạy.
Chiếc xe đò đã đi từ lâu nhưng vị Trưởng trạm kiểm lâm vẫn đứng tần ngần giữa sân  với dáng vẻ u buồn. Ông nhớ lại, hình như mình đã gắt gỏng với vị khách kia thì phải. Trong chiếc ba lô chẳng có gì ngoài bộ hài cốt của đồng đội mà người đàn ông kia đã cất công tìm kiếm.
Thế mà mình… Lòng ông nặng trĩu, ông lầm bầm một mình giữa tiếng gió ngàn: “Các đồng chí ơi, hãy tha thứ cho tôi! Ngày xưa tôi cũng là người lính…”
 
 
MỘNG VÀ THỰC
                                           
Không phải vô cớ mà gần tháng nay, chiều chiều hắn lại đến ngồi trên chiếc ghế đá của cái công viên nhỏ này. Anh trai hắn có tiệm sửa xe máy, có nhiều người học việc, nhiều người làm thuê, bảo hắn cố chịu khó làm lụng thì hằng tháng sẽ trả tiền đường hoàng. Nhưng hắn thuộc loại không thể lười hơn. Đã gần ba mươi tuổi, không nghề ngỗng gì, bằng cấp thì chưa tốt nghiệp cấp ba, suốt ngày rong chơi, vào tiệm sửa xe một lúc chưa nóng chân đã bỏ đi lê la ở các quán cà phê với bạn bè.
 Đã thế, hắn lại không biết phận, hay mơ ước trở thành người giàu sang. Hắn nghĩ, để giàu, với hắn chỉ có ba cách, trúng số, đào được vàng, hoặc cưới một cô vợ con nhà khá giả. Tuy nhiên, mua vé số hoài chẳng trúng, vàng nằm trong lòng đất biết chỗ nào có, hắn chỉ còn tìm đường dựa vào cách thứ ba. Và rồi cách đây gần tháng, vô tình thôi, trên đường đi dạo lang thang trong thành phố, hắn tấp xe vào cái công viên nhỏ, vắng vẻ này mua một que kem ngồi ăn. Nhìn quanh, bất ngờ, hắn phát hiện, trên ban công của ngôi biệt thự cạnh công viên, có một cô gái trẻ trạc tuổi hắn, khá xinh đứng nhìn về phía hắn.
- Ê! Hắn đánh liều gọi rồi đưa tay lên vẫy vẫy, làm quen.
Hắn nghĩ cô gái sẽ khó chịu trước cử chỉ của hắn, song thật bất ngờ, cô gái cũng đưa tay lên chào hắn, miệng lại cười rất tươi. Từ đó, chiều chiều, hắn lại đến công viên, lại gặp cô đứng trên ban công và hai người lại nhìn nhau và vẫy tay chào nhau. Hắn đoán chắc cô gái đã mê mình rồi. Hắn quyết định tìm hiểu và lòng khấp khởi vui khi biết chủ nhân ngôi biệt thự là ông giám đốc của một công ty lớn có tiếng của thành phố.
Sao lại không được kia chứ? Lắm người nghèo vẫn lấy được vợ giàu đó thôi! Đêm nằm hắn trăn trở với ý nghĩ phải chiếm được tình cảm của cô gái kia. Hắn tự nhủ, mình không được vội vàng, mọi thứ phải lịch sự và bình tĩnh. Hắn biết mình cao ráo, đẹp trai, một yếu tố quan trọng để chinh phục, bây giờ chỉ còn phải biết kiên nhẫn và chờ đợi....
 
 
 

07/10/2021 lúc 10:07

V





ừa  ăn cơm xong, cả nhà lại kéo nhau vào phòng riêng của vợ chồng Toàn xem tivi, cười nói râm ran. Hảo ngồi nép sát vào góc giường, bên cạnh chồng, thi thoảng góp một vài nụ cười gượng gạo. Dường như không ai để tâm đến trạng thái của cô. Một cảm giác khó chịu khi không gian riêng mà đáng ra chỉ có hai người tận hưởng những giây phút ngọt ngào bị chiếm mất.
Cô phát thanh viên đài VTV3 vừa nói lời chào kết thúc chương trình giải trí, mọi người mới nhúc nhích về phòng của mình. Trước khi đi ra, mẹ chồng nán lại căn dặn: Tụi mày coi nhanh có cháu để bà bồng, cho vui cửa vui nhà, chớ đến lúc tao nằm xuống một chỗ là mệt đó nghe. Còn nữa, bữa nay mấy chuyện kế hoạch cho lắm rồi sau không đẻ đái gì được nữa, hãi lắm. Tụi mày coi đó mà liệu. Hảo dạ. Tiếng dạ chắc nịch như một lời hứa, nhưng cứ như thế này mãi thì vợ chồng cô đâu có cơ hội để mà thực hiện. Lúc chỉ còn lại hai người thì đã quá muộn, cả cô và chồng mệt lả người sau một ngày công sở, phải ngủ lấy sức mai chiến đấu với công việc nữa. Đó là chưa kể có hôm mẹ và cô Yến, em chồng xem cải lương rồi ngủ quên, không ai nỡ đánh thức. Hai vợ chồng chỉ biết thở dài, ôm hờ nhau ngủ.
Toàn hiểu cảm giác đó của vợ, anh cũng có gợi ý, rằng ở phòng khách cũng có ti vi nhưng vẫn không cải thiện được tình hình. Chẳng lẽ anh nói thẳng toạc móng heo ra, như vậy thì kỳ lắm. Hảo lại càng không thể. Cũng may, anh thông minh nghĩ ra cách bảo vợ giả đò ốm một tuần liền, cần yên tỉnh, tránh hơi người nên không ai vào phòng riêng của họ nữa. Thế là tòi ra thằng cu Bin ngay.
Thực ra, chuyện mẹ và em chồng thường xuyên vào phòng riêng của Hảo cũng chỉ là chuyện nhỏ, bởi nếu nghĩ rằng vì gia đình chồng đã quá quen cuộc sống sum vầy ở phòng con trai mỗi tối, nên khi có con dâu, họ vẫn chưa bỏ được thói quen đó. Âu cũng là một nếp sinh hoạt gia đình tốt, tuy nhiên hơi thiếu tế nhị trong hoàn cảnh này.
Hơn năm sau, cô Yến lấy chồng. Toàn được thăng chức trưởng phòng. Hảo cũng hết thời gian nghỉ phép. Bữa cơm hôm đó, Hảo bàn chuyện đưa cu Bin đi gửi trẻ nhưng mẹ chồng lập tức phản đối. Cháu tôi còn đỏ hỏn thế kia gửi đi đâu. Anh chị không thấy tivi phản ánh bây giờ nhiều nhà trẻ bất hợp pháp mọc lên, rồi chuyện bảo mẫu đánh đập hành hạ trẻ một cách tàn nhẫn vậy, anh chị nỡ đưa con mình vào đó ư. Anh chị cứ đi làm, cháu tôi để tôi giữ, không gửi đi đâu hết. Hảo phân tích: Con biết mẹ thương cháu, nhưng mẹ còn phải chạy qua chạy lại với cả mẹ con cô Yến nữa, con sợ mẹ vất vả. Mà mình chọn nhà trẻ đã được cấp giấy phép thì an tâm mẹ à. Đã bảo không là không, hay là anh chị khinh tôi không biết chăm cháu? Kìa mẹ, nhà con lo mẹ vất vả nên nói thế, sao mẹ nỡ nặng lời. Á à, anh giỏi thật đấy, tôi nuôi anh ăn học đến giờ lên chức này chức nọ, giờ anh đi bênh vợ cãi tôi. Ối giời ôi là giời. Từ trước tới giờ mày có thế đâu hả con. Mẹ buồn cười, có gì đâu mà kêu trời van đất như là... Như là sao, anh có giỏi thì anh nói đi, nói đi. Thấy tình hình căng thẳng, Hảo xoa dịu. Thôi con xin mẹ, em xin anh. Ý con sợ mẹ vất vả, chứ nếu mẹ thương chúng con thì con nhờ.
 
                                                      
Vừa đi làm về, lật đật dựng xe ở sân, Hảo cuống cuồng vào cho con bú. Khổ thân Bin, cả ngày chắc khát tý mẹ lắm nên mút chùn chụt. Bin ở nhà với bà có ngoan không ạ? Hư, hư lắm, cứ khóc suốt. Cha bố mày, cứ làm như bà thả đói cả ngày không bằng. Cháu nó nhớ tý mẹ bà ạ. Bin ngoan, ăn sữa xong chơi với bà để mẹ đi nấu cơm nhé! Bố về mà chưa có cơm là bố đánh đòn đấy. Ờ, tôi ẳm nó suốt ngày, tay chân có rảnh chút nào đâu mà nấu cơm. Con nựng cháu thôi mà. Bà đừng bế cháu trên tay nhiều quá, nó quen hơi người sẽ hư đấy.
Hảo ăn vội ăn vàng rồi bế con vào phòng riêng, Toàn cũng theo sau. Chừng năm phút thấy Toàn mặt cau có chạy ra: Mẹ, sao mẹ lại để muỗi cắn cháu đỏ hết hai chân thế kia. Nó mà phát sốt thì khốn. Đã bảo gửi nhà trẻ rồi không chịu, để ở nhà thì ra thế đấy. Mẹ chồng đang bưng bát cơm bỗng thả xuống bàn, tủi thân khóc bù lu bù loa. Khổ cái thân tôi, bế nhiều trên tay cũng nói, thả ra muỗi cắn cũng nói. Sao tôi khổ thế này. Hảo nghe tiếng khóc, bế con ra: Chỉ là vết muỗi cắn thôi, sao anh mắng mẹ. Toàn vẫn cương: Hôm thì xước trán, hôm thì muỗi cắn, tội nghiệp nó chứ. Bà mắt kém quá rồi. Vâng, tôi già cả, làm đâu hỏng đấy, tôi vô dụng. Toàn chỉ biết lắc đầu ngao ngán. Em đừng để tâm, người già là thế đấy.
Cu Bin đã ngủ ngon lành trên tay mẹ. Khuôn mặt thánh thiện của đứa trẻ mới viên mãn làm sao. Chỉ có trẻ con với tâm hồn ngây thơ trong trắng chưa vướng mắc chuyện trần gian nên mới có khuôn mặt bình thản như thế! Không biết điều đó có đúng không? Hay là chúng đang chiêm nghiệm suy nghĩ những điều mà người lớn đã nói, đã làm? Thi thoảng thấy nó cau mày, rồi cười, rồi khóc. Phải chăng trong giấc mơ đứa trẻ tái hiện lại những gì chúng đã nghe thấy mà chưa kịp lớn để phản ứng? Hảo đặt con lên chiếc nôi, phủ kín màn rồi đi giặt chậu tả lót to tướng. Toàn đi đi lại lại, đoạn ngồi xuống giặt cùng. Mẹ chồng trên nhà nhìn thấy, nói khía: Cơm nước giặt giũ là việc đàn bà. Từ nhỏ tới lớn tao đã bắt mày nấu ăn giặt giũ lần nào chưa mà giờ mày giỏi thế? Nhà con làm một mình tội quá, con... Đi cả ngày, giờ về làm có chút đó thôi mà kêu gì. Mày không nghe mấy bà hàng xóm ganh tỵ, con dâu nhà này là sướng nhất đó hả. Ngày tao đẻ mày, chưa đầy tháng là phải giặt giũ cơm nước, làm việc đồng áng rồi. Đến khi đẻ con Yến thì ba mày mất, một mình tao lo tất cả, bây giờ chả sướng quá còn gì. Em làm được mà, anh lên ngủ trước đi. Toàn thả dở chiếc tả xuống, lên nhà ngồi vào bàn máy tính.
 
                                                 
Cu Bin thấy mẹ về mừng rỡ, ào ra đón lấy túi kẹo từ tay mẹ khi chiếc Max chưa kịp dựng chân chống, rồi chạy vào nhà vừa ăn vừa xem tivi. Hảo nhắc con mời bà, bà đẵn giọng: Ghớm nữa, tôi lại đi ăn phần trẻ con à. Hảo nạt con: Bin, bất kể trước khi ăn gì cũng phải mời người lớn, nghe chưa. Cu Bin phụng phịu, mấy lần con mời, nhưng bà không ăn, bà bảo bữa sau biết thế rồi không cần bày đặt mời nữa. Hảo làu bàu: Bà làm thế hư cháu. Mẹ chồng thả bó rau xuống nền nhà, xốc hai ống quần: Chị không phải dạy khôn tôi, tôi nuôi hai đứa con khôn lớn ăn học làm việc này việc nọ, giờ chị bảo tôi không biết dạy cháu tôi nên người hả. Hảo im lặng, lách qua cánh cửa bước vào phòng.
Dạo này, cứ về đến nhà là Toàn cắm đầu vào chiếc máy tính. Hảo pha một cốc cà rốt sữa mang đến cho chồng, khoe: Hôm nay em mua được con cá lóc ngon lắm. Em nấu canh cá lóc măng chua, rau khoai lang trộn muối tiêu cho anh ăn nhé! Toàn ừ, có phần cau có: Em nấu gì cũng được, việc cơm nước đừng có hỏi anh, anh không biết gì đâu. Trước đây, Toàn thường chủ động bảo Hảo nấu món này món nọ. Canh chua cá lóc và rau lang trộn muối tiêu là hai món ăn dân dã mà anh thích nhất. Món đó phải tự tay vợ anh nấu, nó mang hương vị đặc trưng của miền trung vừa cay vừa mặn, lại thơm mùi tiêu, hành chứ không chua chua ngọt ngọt như ở thành phố hiện gia đình cô đang sinh sống. Về phòng riêng, Hảo giận dỗi: Anh bữa nay lạ lắm, đã làm về muộn, về đến nhà là chỉ biết cái máy tính, chẳng giúp gì cho em cả. Em buồn cười, anh lo công việc chứ có phải chơi đâu. Đàn ông đàn ang lo việc lớn, chứ mấy việc lặt vặt đó ai làm chả được. Anh à, bữa nay bà hay đi nói xấu em với mấy bà hàng xóm lắm. Em chỉ bảo bà không nên tập mấy thói quen xấu cho con, vậy mà bà bảo em là nói bà không biết dạy con cháu. Em e là...Thôi, bà già rồi em trách làm gì, ngủ đi mai anh còn đi làm sớm nữa. Hảo chỉ biết thở dài, lặng nghe từng tiếng sương rơi trong thành phố yên bình....
 
 
 

07/10/2021 lúc 10:07

T





iếng cu gù da diết. Tiếng cuốc kêu khắc khoải. Tiếng sừng trâu đánh cồng cộc vào gốc cây đa làng. Tiếng rít thuốc lào sòng sọc. Tiếng ngáp ngủ ủ ê, trễ nải... Một cái bè luồng dài dằng dặc bập bềnh trôi. Vài cánh buồm nâu lấp loá trong nắng vãn chiều mùa hạ. Anh đang bơi, đang ngụp lặn cùng lũ trẻ chăn trâu trên dòng sông quê. Dòng sông quê đang chấp chới những câu hát đồng dao.
Bên kia sông là cánh đồng làng Yên Hạ cuối mùa gặt chỉ còn trơ cuống rạ. Lũ trẻ chăn trâu bên ấy lại đốt bùi nhùi nướng cà cuống, làm cháy cánh đồng dạ chưa cắt. Ngùn ngụt lửa và khói. Cào cào, châu chấu như những chấm đen xù bay chi chít trên đầu. Mùi dạ mới thơm nồng. Mùi rà cuống váng vất cay cay thơm mùi hương quế. Khói và lửa ngùn ngụt. “Lân ơi...ời ”. Cha anh hốt hoảng đi tìm anh. Cha anh cầm roi. Cha anh gọi: “Lân ơi...ời. Mày ở đâu? Đem ngay cái đít về đây... nằm xuống...”.
Anh vùng khỏi dòng sông quê. Anh chạy về làng. Anh nem nép vào nhà. Anh chìa mông đít. Anh đợi đòn... Vút... Vút... Vu...út.... Anh oằn người...
Nóng quá. Bức bối quá. Anh ngạt thở. Và anh ú ớ...
 
- Con biết bố đang mơ. Hoá ra thời trẻ con bố cũng bị đòn roi ?
Một cái giọng lạ của ai thế nhỉ ? Không phải giọng người lớn, mà là giọng trẻ con. Thì ra là một thằng bé mặc bộ đồ trắng toát. Anh cũng không nhìn rõ mặt nó. Hình và bóng nó lúc rõ nét lúc nhoè đi, chập chờn, chập chờn.
- Cháu là con cái nhà ai? Đêm hôm thế này... Sao lại ở đây một mình. Về nhà đi.
- Thế là bố không nhận ra con !
- ...
Thằng bé chợt thở dài. Hình như anh vừa chạm phải nỗi buồn của nó. Thằng bé xoay người lại. Rõ ràng là nó muốn nói chuyện với anh.
- Vậy là bố đã quên con thật rồi. Hôm ở toà về, bố chả bảo mẹ: “Đành rằng tôi và cô đã thống nhất với nhau và toà cũng xử đồng ý để cô nuôi thằng Tũn, tôi nuôi cái Hường. Tôi nói thật lòng, nếu vậy là hai anh em chúng nó phải chia ly từ bé. Đứa được bố thì mất mẹ, đứa được mẹ thì không có bố. Thôi, hãy vì con mà thay nhau nuôi chúng nó.”. Chả hiểu nghĩ sao mẹ gật đầu. Thế là tháng này chúng con ở với bố, tháng sau chúng con về với mẹ. Giống như là bố mẹ thay nhau đi công tác vắng nhà. Cứ mùng một hàng tháng là chúng con được gần bố thì lại xa mẹ, gần mẹ thì...
- Thôi! Đừng nói nữa... Não cả lòng cả ruột - Anh buột miệng, cau mày.
        Thằng bé im bặt. Khổ thân nó. Lần này đến lượt anh thở dài. Mà sao nó biết tường tận chuyện nhà mình thế nhỉ. Hay là thằng Tũn thật?
         Thằng bé lại cúi xuống. Vậy là nó đang học bài. Nó mười một hay mười hai nhỉ. Không, nó còm nhom như đứa lên mười. Sùm sụp hai mắt kính lồi như đít chai bia Trung Quốc chụp vào mắt thằng bé. Nó ngồi gò lưng ôm lấy bàn, còm nhom như ông lão, như Lã Vọng còng lưng ôm nơm thò tay vào trong bắt cá. Mồ hôi mồ kê thằng bé túa ra. Khuôn mặt nhẫn nhục, chịu đựng quá, miệng lại đang cắn đuôi bút. Anh đã nhận ra sự bất lực của thằng bé trước trang sách trắng lổn nhổn những con số, con chữ. Chúng như tà ma nhảy nhót thách đố, bắt hồn thằng bé rồi. Trời ơi! Cái dáng ngồi. Cái dáng ngồi đúng là của con tôi. Hãy lui ra chỗ đèn sáng này cho bố nhìn rõ mặt. Có phải thằng Tũn không? Trời đất ơi! Con tôi thật rồi...
- Dừng lại đi con ơi. Không thể học như thế. Con sẽ ốm o mất.
- Thế là cuối cùng bố cũng nhận ra con...
- ...
- Bố đừng ngăn. Không làm hết bài tập, bố kiểm tra, chính bố tét conxoắn đít lại. Bố ơi, ngày xưa còn trẻ con, bố có hay bị ông đánh không? Đau lắm đấy bố ạ. Người lớn không bị đánh, người lớn không thấy đau đâu.
- Yêu cho vọt, ghét cho chơi.
- ...
- Là bố nói thế thôi. Con có làm sao thì bố  mới đánh chứ. Còn oan lắm đấy hả? 
- Vâng. Con oan lắm bố ơi.
- Ơ. Mày bị oan bao giờ hở con?
- Vậy là bố quên rồi. Hôm con với thằng Cu trèo lên sân thượng tầng năm xem trăng rồi cãi nhau, chưa biết nếp tẻ thế nào bố oánh liền. Bố chả hiểu gì trẻ con chúng con.
- Hôm ấy mày đánh nhau với bạn. Như thế là hư lắm con ạ.
- Tại thằng Cu tinh tướng lắm cơ. Rõ là đồ nhà quê. Nó nghỉ hè, ở quê ra chơi nhà chú nó. Chú Côn ấy. Nó bảo thế này bố có thấy tức không: “Trăng phố mày đếch đẹp bằng trăng làng tao. Trăng làng tao có chú Cuội ngồi gốc cây đa. Trung thu năm nào trăng cũng xuống sân đình phá cỗ với bọn trẻ chăn trâu cơ. Trăng phố mày có gì mà đẹp. Nhà tầng phố mày cao chót vót, nhìn lên chỉ thấy một đám trời như cái ao tù làng tao. Trăng mà chui ở ao tù thì trăng cũng bị cầm tù nghe chưa. Mà điện phố chúng mày sáng thế thì cần đếch gì trăng. Trăng ở phố mày là trăng thừa, bỏ đi...”. Thằng ấy dốt quá bố nhỉ. Trăng ở đâu chả là trăng. Như nhau hết. Nó lại còn ngồi say sưa hát:...
 
 
 

07/10/2021 lúc 10:07

T





ôi lên Trường An vào một chiều mưa. Lúc này đang đầu thu nên mưa cũng không nặng hạt nhưng vì không nặng hạt nên đường càng khó đi. Bụi đường như thứ bột pha nhuyễn, nhão nhoẹt và đặc quánh. Chiếc ba lô áo quần thì ít, giấy bút thì nhiều đè nặng trên vai, khiến tôi cứ phải rướn người lên phía trước; thỉnh thoảng bị mất đà lạng choạng suýt ngã nhào xuống vực. Phải gần nữa ngày đường tôi mới đặt chân tới bản. Ngồi ở đầu dốc trong một chòi cạnh vườn, tôi moi thuôc lá ra hút. Chao, chút khói mới ấm bụng làm sao? Hút và nghỉ ngơi…Mông lung nhìn những ngôi nhà sàn thấp thoáng trong mưa, lòng tôi chạnh buồn. Chao ôi, có lẽ nào?...
Tôi mới ra trường đại học – Có tên nôm na là đại học tiểu học. Những tưởng lấy được bằng, các trường miền xuôi sẽ đón tôi, sẽ “nâng như nâng trứng hứng như hứng hoa” nào ngờ ông trưởng phòng giáo dục gọi lên trao cho quyết định sở gửi về. Nội dung quyết định là đưa tôi về phụ trách trường tiểu học bản Trường An, hưởng chế độ giáo viên miền núi… Và – theo lời giới thiệu của ông trưởng phòng, tôi sẽ ở nhà ông trưởng bản có tên gọi Hồ Tân…

Sau khi lội qua một con suối hẹp, leo lên một dốc đá ngắn thì bản Trường An hiện ra như một cái mỏ lộ thiên. Bản có vài chục ngôi nhà, xếp hình vòng cung, cong như trăng lưỡi liềm. Tôi từng nghe nói đồng bào dân tộc thiểu số còn nghèo lắm, xơ xác lắm! Nhưng với Trường An chẳng khác gì những thôn làng dưới xuôi; thậm chí còn hơn dưới xuôi bởi ở rừng mà bản thoáng đãng, không có cây cối rậm rạp um tùm. Nhà ở cách nhà vài chục mét, ngăn chia nhau những dậu mồng tơi trên đường vào ngõ. Nhà sàn! Cả bản đều nhà sàn, mái lá. Duy nhất một nhà đầu bản lợp ngói đỏ au. Nhà ông Hồ Tân…
Tôi chậm rãi leo lên chiếc cầu thang nhỏ bằng gỗ loại đắt tiền. Sàn dưới được quét dọn rất sạch sẽ. Dưới những cây ăn quả như: Mãng cầu, mít, chanh là những mạ gà ôm con chờ mưa tạnh…
Tôi đứng ở cánh cửa nhìn vào. Trong nhà được bài trí rất đơn giản nhưng trang nhã. Đó là bộ bàn ghế rặt gỗ mun thoáng nhìn đã mát lạnh; một tủ đứng ba buồng cũng được làm bằng gỗ tốt. Trên bàn thờ, hiếm ai ở xuôi có được bàn thờ như thế! Bàn thờ đặt ở vị trí vừa tầm tay để thắp hương và cắm hoa khi thờ cúng. Tất cả đồ cúng lễ được chế tác bằng đồng lúc nào cũng sáng rực như phát quang; trên bàn thờ chỗ trang trọng nhất là bức ảnh Bác Hồ. Rõ là “Bác đứng trên cao đưa tay bác vẫy chào”. Và, điều tôi chú ý nhất vẫn là ngọn đèn. Một ngọn đèn dầu được đặt trong khung kính lúc này vẫn đang cháy sáng… Đã mười giờ sáng, chủ nhân vẫn chưa về. Đặt ba lô xuống bên góc nhà, tôi định bước xuống cầu thang để “xem ló ngó đồng” một lúc cho đỡ buồn thì thấy một người đàn ông đang xăm xăm đi vào ngõ. Hồ Tân đã về…
Mặc dù nhìn thấy tôi nhưng Hồ Tân không chút vồn vã, niềm nở tựa như tôi ở trong ngôi nhà này đã lâu lắm rồi. Chậm rãi đến mức khoan thai và thong thả, ông bước về phía bể nước. Sau khi chùi sạch cái cuốc trên vai, ông bắt đầu kì cọ chân tay; vuốt hai ống quần xuống, ông nhìn quanh một lúc rồi đi lên cầu thang. Không đợi tôi chào, ông hỏi ngay:
- Thầy giáo mới lên à?
- Dạ!...
Ông đi tới một góc phía bàn thờ, thò tay lấy đôi kính trắng rồi ngồi xuống ghế:
- Thầy cho tôi xem cái giấy!...
- Giấy gì ạ? Tôi trở nên chậm hiểu.
- Thầy lên đây bằng hai tay không à?
Tôi thoáng nhìn ông và hiểu ra món giấy tờ tùy thân. Đọc mấy dòng ông ngước mắt lên:
Thầy tên là Hào… Đỗ Vĩnh Hào à? Hai mươi hai tuổi trẻ quá hè!...
Trao lại tờ giấy cho tôi, ông hỏi tiếp:
- Thầy thông cảm, dù sao cảnh giác vẫn không thừa! Độ này bọn lâm tặc, thú tặc đang săn lùng ráo riết.
Tôi ngạc nhiên:
- Thú tặc là gì ạ?
- À, bọn buôn bán động vật hoang dã đấy mà!
Hồ Tân nói xong liền hỏi luôn: Thầy Hào không mang theo gạo à?
Không trả lời ông, tôi chỉ tay vào chiếc ba lô và nói:
Bác tính, ngần ấy sách cũng nặng lắm rồi! Thấy tôi không nói gì thêm, ông bố trí cho tôi cái phòng lồi để ngủ; rồi ông dặn:
- Trong nhà này có hai nơi thầy bất khả xâm phạm. Một là bàn thờ, hai là buồng ngủ của vợ chồng tôi… Còn thì, thầy cứ tự do trong khuôn phép mà thầy đã học ở đời…..